02 ناۋرىز، 2011

ەل سەنىمى – ەڭ قىمباتىڭ

298 رەت كورسەتىلدى
ءبىزدىڭ الدىمىزدا پرەزيدەنتتى تاڭداۋ مەن سايلاۋ تۋرالى اسا جاۋاپتى مىندەت تۇر. وسى ءبىر جاۋاپتى كەزەڭدە بۇكىل قازاقستان حالقى ەلىمىزدىڭ گۇلدەنۋى مەن كوركەيۋىنە، وتانى­مىز­دىڭ الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ەلدەرىمەن يىق تەڭەسۋىنە قىزمەت جاسايتىن كورەگەن تۇلعاعا داۋىس بەرىپ، تاڭداۋ جاسايدى دەپ ويلايمىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ جيىرما جىلدىق ايتۋلى مەرەكەسىنە كۇشتى پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىز الەمنىڭ الپاۋىت ەلدەرىمەن تەرەزەسىن تەڭ ۇستاپ، ەكونوميكادا، ساياسات پەن مادە­نيەت­­تە، سپورتتا، الەۋمەتتىك سالانىڭ بارلىق با­­عىتىندا وراسان زور تابىستارعا قول جەتكىزدى. بۇل شىندىق. ونى دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەي­دەگى الەم ساياساتكەرلەرى مەن ساراپشىلارى جاھان­دىق باسقوسۋلاردا مويىنداپ، وڭ باعا­سىن بەردى. تاۋەلسىزدىك جەتىستىكتەرىن كوزدىڭ قاراشىعىن­داي قورعاپ، ساقتاپ، مولايتا بەرۋ – ۇلتىمىز­دىڭ ۇلى مۇراتى.  ەل باسقارۋ –  بيىك ونەر، قيىن دا كۇردەلى مىندەت. ول ونەردى مەڭگەرىپ، حالىقتىڭ قاجەتىنە جاراۋ – باقىت. وسى ونەردى مەڭگەرىپ، باقىتقا جەتۋ – ازاپ­تىڭ ازابى. وعان ەلىم دەگەن ەرلەر عانا قول جەتكىزەدى. كەز كەلگەن مەملەكەت باسشىسى ەل باس­قارۋ­­دىڭ قىرى مەن سىرىن تەرەڭ مەڭگەر­گەن ساڭ­لاق ساياساتكەر بولۋى ءتيىس. ول بۇل جۇمىستىڭ ادام جانىن ازاپقا سالاتى­نىن، ءتۇن ۇيقىڭدى تورتكە بولەتىن بەيمازا كۇندەر كەشەتىنىن ءبىلۋى كەرەك. بىراق، وسى­ناۋ قيىندىقتان قاي­مىق­­پاي، حالىق­تىڭ تىلەگىن قابىل الىپ، ەلى­نىڭ، حالقىنىڭ اسىل مۇراتتارىن العا جەتەلەۋ ءۇشىن تايسالماي قيىن دا جاۋاپتى مىندەتتى اتقارۋعا تاۋە­كەل ەتەتىن ادام عانا پرەزيدەنتتىككە لايىق. ەلباسىمىز تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جى­­لىن­دا دۇنيەنىڭ ءتورت قۇبىلاسىن تۇگەل ارالا­د­ى. ميلليونداعان شاقىرىم جول ءجۇردى. جول ازابىن تارتتى، ۇيقىسىز ءتۇن­دەردى، كۇلكىسىز كۇندەردى باسىنان وتكىزدى. بارىنە ءتوزدى، كوندى. وسى جەردە داۋىلپاز اقىن ماحام­بەتتىڭ: «ەڭكۋ-ەڭكۋ جەر شالماي، ءتۇن قاتىپ ءجۇرىپ، ءتۇس قاشپاي، ەرلەردىڭ ءىسى بىتەر مە»، دەگەن ولەڭ جولدارىن ەرىكسىز ەسىڭە الاسىڭ. الەم نازارىن اۋدارىپ، ايتۋلى وقيعاعا اينالعان، ەلدەگى ەڭسەرىلگەن ىستەرگە كوڭىل بولسەك: مەملەكەتىمىزدىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتكەن، كەشە عانا توراعالىق جاساعان ەۋروپا­داعى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىق ۇيى­مىنىڭ استانا سامميتىندە قابىلدانعان دەكلارا­تسيا­سى تاريحقا التىن ارىپپەن جا­زىلىپ، الەم ەلدەرىنىڭ يگىلىگىنە قىزمەت جا­سايتىن بولدى. سونداي-اق، الەم ەلدەرى ءدىنباسى­لارى­نىڭ استانادا وتكەن بىرنەشە قۇرىلتايى دا دۇنيە­جۇزىلىك ماڭىزعا يە بولىپ، بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ التىن دىڭگە­گى­نە اينالدى. سوناۋ توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا ەلىمىز تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزىپ، ەل ەسىن ەندى جي­ناي باستاعان تۇستا، سەمەي پوليگونىن جاۋىپ، يادرولىق قارۋ-جاراقتان باس تارتۋ ءجو­نىن­دە قابىلدانعان تاريحي شەشىم بۇكىل ادامزاتتىڭ قولداۋىنا يە بولدى. كوشباسشىمىز 1994 جىلى لومونوسوۆ اتىن­داعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسي­تەتى­­نىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى ال­دىندا ءسوي­لەگەن سوزىندە ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا يدەيا­سىن ايتقان بولسا، ونىسى ءبۇ­گىندە ەۋرازەق (ەۋرا­زيالىق ەكونومي­كالىق قاۋىمداستىق) شەڭ­بە­رىن­­د­ە كەدەندىك وداق­تىڭ قۇرىلىپ، ءبىرتۇتاس ەكو­نو­ميكالىق كەڭىس­تىكتىڭ قالىپتاسۋىمەن جۇزەگە اسى­رىلۋدا. مۇنىڭ ناتيجەسىن حالىق سەزىنىپ وتىر. شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ نەگىزىن قا­لاۋشى رەتىندە دە ەلىمىزدىڭ اتقارعان شارۋا­سى ۇشان-تەڭىز. تۋراسىن ايتساق، وتانىمىز الىپ مەم­لە­­كەت­تەردىڭ الدىن وراپ، ساياسي-ەكونو­مي­كا­لىق ماسەلەلەردى ىنتىماق پەن تۇسىنىستىك جاعدايىندا شەشۋدىڭ سارا جولىن سالىپ بەر­­دى. ال ۇلى ابىلاي حاننىڭ ساياسي ساراب­دال­دىعىن جۇرەگى­مەن تۇيسىنگەن باسشىمىز رەسەي مەن قىتاي­دىڭ قازاقستان مەملەكەتى ءۇشىن قانشالىقتى ما­ڭىزدى ورىن الاتى­نىن ىسىمەن دە، سوزىمەن دە دالەلدەپ كەلەدى. بيىلعى جىل – قازاقستان ءۇشىن ايتۋلى جىل. وسى جىلى ءبىزدىڭ ەلىمىز يسلام كون­فەرەنتسياسى ۇيىمىنا توراعالىق ەتەدى. بۇل دا الەمدىك ماڭىزى بار ساياسي وقيعا بول­ماق. بۇل ءىستىڭ ماڭىزدىلىعى سوندا، جا­ھان­دانۋ كەزەڭىندە باس كوتەرە باستاعان دىندەر ارا­سىن­داعى قاقتىعىستى باسەڭدەتىپ، ۇلتتاردىڭ ۇعىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتپەك. ءتۇبى ءبىر تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ ىنتى­ماق­تاستىق ۇيىمىن قۇرىپ، وعان توراعالىق ەتۋ دە بىرلىك پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ، ءور­كەن­­دەۋ­دىڭ جاڭا ءورىسىن ىزدەگەن جارقىن كورى­نىس بولدى. ەل باسقارۋدىڭ قىرى-سىرىن تەرەڭ مەڭ­گەر­گەن، بىلىمىنە بىلىكتىلىگى ساي، جاراتى­لى­سى­نان العىر، زەرەك، ەڭبەكتىڭ وتشاشقان تاي­قا­زانىندا قۇرىشتاي شىنىعىپ وسكەن، دارا دا­رىن­دىلىعىمەن جاسىنان ساياسات­تىڭ سالماق­تى ويىنىندا ۇنەمى ۇزدىكسىز جەڭىسكە جەتىپ، بولاشاقتى بولجاي بىلەتىن، تابيعي كورەگەن كوسەمدىگىمەن ساڭلاق ساياساتكەر ەكەندىگىن سان رەت دالەلدەگەن تۇلعاعا الداعى سايلاۋدا  ەل ىقىلاسى ەرەكشە بولاتىنى تاعى داۋسىز. ءار جىلعى ءداستۇرلى جولداۋدى حالىق اسى­عا كۇتەدى، قۋانا قارسى الادى. بيىلعى «بو­­لا­شاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز» اتتى جولداۋ، ءداۋىر مىندەتتەرىن مەجەلەگەن جاسامپاز قۇجات 2030 ستراتەگيالىق باعدارلا­ما­سىنان باستاۋ العانى انىق. بۇل جولداۋدا ماقسات ەتىلگەن سان-سالالى باعىتتارداعى ەكو­نومي­كا­لىق، ساياسي-الەۋمەتتىك، مادەني ءىس-شارالار­دىڭ بارلىعى ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن جاق­سارتىپ، حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جوعا­رى دەڭگەي­گە كوتەرەتىنى كورىنىس تاپقان. قازاقستانعا الدا دا دەموكراتيالىق ءۇر­دىس­تەردى دامىتا وتىرىپ، الەۋمەتتىك ادىلەت­تىلىكتى ساقتاپ، ساياسات ساحناسىندا حالىقتىڭ سەنى­مىنە يە بولىپ، ازاماتتىق قوعامنىڭ ابى­رويىن كو­تەرۋدە ونەگەلى ىستەرگە ءورىس بەرەتىن كوشباسشى كەرەك. قازاقستان بۇگىندە ۇلت­تار دوستىعىنىڭ ۇياسىنا اينالىپ وتىر­سا، كەلەشەكتە دە وسى ۇدەرىس جالعاستىرىلۋى ءتيىس. ەلى­مىز بۇگىنگىدەي تۇ­تاس­تىعىمىز بەن بىرلىگى­مىزدىڭ ارقاسىندا وسىن­داي بيىك بەلەستەردى باعىندىرىپ وتىرعانى كۇمانسىز. رەسپۋبليكا ەلورداسى بۇل كۇندە الەم تا­نى­عان اسەم قالا عانا ەمەس، دۇنيە ءجۇزىنىڭ كە­مەڭ­گەرلەرى كەلىپ كەڭەس قۇراتىن، كەمەل سايا­سات­قا كەڭ جول اشقان اقىلدىڭ اق وردا­سىنا اي­نال­دى. بۇكىل الەم كوز تىككەن ازيادا جا­لاۋى جەلبىرەگەن تۇستا دا قازاقستاننىڭ، ونىڭ ىشىندە باس شاھارى­مىزدىڭ دا  ابىرويى اسقاق­تادى. حالقىمىزدا ەجەلدەن كەلە جاتقان «قا­سىم­حاننىڭ قاسقا جولى»، «ەسىمحان­نىڭ ەسكى جولى» دەگەن تەرەڭ ماعىنالى ۇعىم بار. وسى ۇعىم  بۇگىن دە جاقسى جالعاسىن تاۋىپ وتىر. بۇلاي دەيتىن سەبەبىمىز – بۇل ەلىنىڭ ەگەمەندىگىن ساقتاعان، حالقىن باقىتقا باستاعان جاسامپازدىق جولى. بۇل – ءبىزدىڭ جول. بەكەت تۇرعاراەۆ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن زاڭگەرى.
سوڭعى جاڭالىقتار

ۇلى دالا مۇرالارى

ەلوردا • كەشە

ەكى جۇلدە – «ەگەمەندىكتەردە»

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

تبيليسيدە توپ جاردى

سپورت • كەشە

كاردينگ شابۋىلى

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار