15 قازان, 2016

ستۋدەنتتەرى جالاقى الاتىن فاكۋلتەت

318 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
img_2564حيميانىڭ جۇرمەيتىن جەرى, قولدانىلمايتىن سالاسى جوق دەسەك تە, تاۋەلسىزدىك بەدەرىندە ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حيميا فاكۋلتەتىنە جولىمىز تۇسپەگەن ەكەن. ارينە, بۇل – حيميا عىلىم­دارى تۋرالى جازىلمادى, اتالمىش سالا عالىمدارى جايلى ءسوز قوزعالمادى دەگەن ءسوز ەمەس. قىسقاسى, وسى اپتادا ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تەتى­نىڭ حيميا فاكۋلتەتىنە كەلدىك. ءبىزدى اتالمىش فاكۋلتەتكە تارتقان بىرنەشە سەبەپ بار ەدى. ءبىرىن­شىدەن, كەڭەس وكىمەتى كەزىندە «كازگۋ-دەگى» حيميا فاكۋلتەتى بۇكىل وداق بو­يىن­شا ۇزدىك ءۇش فاكۋلتەتتىڭ ءبىرى بول­دى. ءبىزدى فاكۋلتەتتە حيميا عىلىم­دارى­­نىڭ كانديداتى, دوتسەنت راۋشان ءابدى­­قالىقوۆا قارسى الدى. جارتى عا­سىر­­عا جۋىق وسى فاكۋلتەتتە ەڭبەك ەتىپ, ەگ­ە­­مەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىنداعى كۇر­­دەلى كەزەڭدەردە دە عىلىمي جۇمى­سىن تاس­­تا­ماي, وقىتۋشىلىعىن دا جال­عاس­­­تىرىپ, قازاق تىلىندەگى وقۋ قۇرال­دارى­­­نىڭ جازىلۋىنا ءبىر كىسىدەي ەڭبەك ءسىڭىر­­گەن راۋشان اسىعاتقىزىنىڭ ايتارى كوپ. توعىز جىل بويى حيميا فاكۋلتەتى­نىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك جۇمىسى بويىنشا دەكانى ورىنباسارى قىزمەتىن ات­قار­عان راۋشان اسىعاتقىزى بۇل سالا­نىڭ بۇكىل ماسەلەسىن بۇگە-شىگەسىنە دەيىن بىلەدى ەكەن. ۇجىمدى ۇيىتىپ وتىر­عان بۇل كىسىنى وقىتۋ­شىلاردىڭ سىيلاي­تىنى, ستۋ­دەنت­تەردىڭ جاقسى كورەتىنى بايقالادى. – ءبىز ءبىر كەزدەگى ەڭ مىقتى حيميا فاكۋلتەتى دەگەن اتىمىزدى ساقتاپ قالا الدىق. قازىر زامانا تالابى وزگەر­دى. نارىقتىق ەكونوميكا حيميا سالاسىنا دا ۇلكەن وزگەرىستەر اكەلدى.  بۇرىن حيميا عىلىمدارىنىڭ 13 باعىتى بويىنشا ءدارىس جۇرەتىن. ىقشامداۋ, قايتا قۇرىلىمداۋ جۇرگەننەن كەيىن بۇگىندە فاكۋلتەتتە نەگىزگى ءتورت باعىت بويىنشا ءبىلىم بەرىلەدى. ولار – حيميا, ورگانيكالىق زاتتاردىڭ حيميالىق تەحنولوگياسى, بەيورگانيكالىق زات­تار­دىڭ حيميالىق تەحنولوگياسى, مۇناي حيمياسى. سوڭعى 15 جىلدا جارىلعىش زاتتار تەح­نولوگياسى دا وقىتىلادى. مۇنان بولەك مەملەكەت تاپسىرىسىمەن حالىق­ارالىق, ەكونو­ميكالىق جانە كري­مينا­ليستيكالىق ساراپ­تاما بويىنشا بىرقاتار مامان­دار دايار­لاندى, – دەيدى راۋشان اسىعاتقىزى. وسى جىلدار ىشىندە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسىمەن مەملەكەتتىك حيميا ماماندارى­نىڭ كلاسسيفيكاتورى قۇراستىرىلعان بول­سا, بۇل جەردە دە فاكۋلتەتتىڭ ۇلەسى جوعا­رى. قازىر بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا حيميا­ ماماندارىنىڭ 80 پايىزى وسى قازۇۋ تۇلەكتەرى. ول تۇلەكتەردىڭ ەڭ ۇزدىك­تەرى فاكۋلتەتتە قالدىرىلىپ, عىلى­مي زەرتتەۋلەرمەن, وقىتۋشىلىق قىزمەتپەن اينالىسا الادى. – ءبىزدىڭ فاكۋلتەت تە 1994-1995 جىلدارى كۇردەلى كەزەڭدى باستان وتكەر­دى. بىراق, پروفەسسورلىق-وقىتۋ­شى­لىق قۇرام ايلاپ جالاقى الماسا دا جۇمىس­تارىن تاستاعان جوق. سول قيىن ۋاقىت­تىڭ وزىندە ستۋدەنتتەر قابىل­داپ, فاكۋلتەتتىڭ ىشكى وڭ احۋالىن, ۇجىم­دىق ساپانى ساقتاپ قالا الدىق. قازىر جىل سايىن فاكۋلتەتكە 300-دەن استام ستۋدەنت قابىلدانادى. فاكۋل­تەت­تە ما­گيستراتۋرا, باكالاۆر سياقتى اكادەميا­لىق ءبىلىم ساتىلارى بويىنشا 2 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت وقيدى,  – دەيدى دوتسەنت. راۋشان اسىعاتقىزى فاكۋل­تەتتىڭ كۇشىمەن قازاق تىلىندە دايارلانعان وقۋ­لىقتاردىڭ, قۇرال-جابدىقتار­دىڭ سا­پا­سىمەن ماقتاناتىندىقتارىن ايتا­دى. فاكۋلتەتتە قازاق تىلىندەگى حي­ميا­لىق تەرمينولوگيالىق سوزدىك جاساقتالعان. 2010 جىلدان بەرى فاكۋلتەتتىڭ ور­گا­نيكالىق زاتتار, تابيعي قوسىلىستار جانە پوليمەرلەردىڭ حيمياسى مەن تەح­نولوگياسى كافەدراسىنىڭ دوتسەن­تى قىزمەتىن اتقاراتىن راۋشان اسى­عات­قىزى قازاق بولىمىندە وقيتىن ستۋ­دەنت­­تەردىڭ دايىندىعى مەن ءبىلىم دارە­جەسىنە ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى. – مامانداردى ءۇش تىلدە دايارلاۋ, بالا­لارعا ءۇش تىلدە ءبىلىم بەرۋ سوڭعى جىل­­دارى كوتەرىلىپ ءجۇر. ال ءبىزدىڭ فا­كۋلتەت­تىڭ ستۋدەنتتەرى باياعى­­­دان-اق ءۇش ءتىلدى. قازاق ءبولىمىنىڭ بالا­لارى قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلىنە دە ءجۇي­رىك. ءبىزدىڭ فاكۋلتەتتە شەتەلدەن كەل­گەن عالىم­دارمەن كەزدەسۋلەر ءجيى ءوتىپ تۇرا­دى. سول كەزدە قازاق ءبولىمىنىڭ بالا­­­­لارى ماماندىقتارىنا قاتىستى ساۋال­­­دارىن اعىلشىن تىلىندە سۇراپ, ولار­دىڭ ايت­قاندارىن ءتۇسىنىپ وتىرا­دى. جاقسى وقيتىن, شەت تىلدەرىن مەڭ­گ­ە­رگەن بالالار ستۋدەنتتەر الما­سۋ باع­­دارلامالارى بويىنشا رەسەي ۋني­­­ۆەر­­سيتەتتەرىندە, اقش, ۇلىبري­تا­نيا, وڭتۇستىك كورەيادا ءبىلىم الۋ­دا. شەتەل­­دەردە تاجىريبە الماسۋ وقىتۋ­شى­لار اراسىندا دا قاراستىرىلعان, – دەيدى. راۋشان اسىعاتقىزى اڭگىمە بارى­­سىن­دا: «ءبىزدىڭ جوعارى كۋرستىڭ ستۋ­دەنتتەرى فاكۋلتەتتەن جالاقى الادى» دەپ قالدى. بۇل جايتتى قىزىعۋشىلىق­پەن قاۋزاپ سۇراعانىمىزدا فاكۋلتەت عالىمدارى ءتۇرلى عىلىمي جوبالاردى جەڭىپ الاتىنىن, ونىڭ ىشىندە وتان­دىق, حالىقارالىق جوبالار دا بار ەكەن­دىگىن اتادى. سول قارجىلىق گرانتتارعا حيميا­لىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الى­نىپ, لابوراتوريالىق زەرتتەۋلەرگە جوعارى كۋرستىڭ ستۋدەنتتەرى تارتىلادى ەكەن. مەملەكەت تاپسىرىسىمەن جۇرگىزى­لەتىن عىلىمي جوبالاردا ستۋدەنتتەر جار­تى ستاۆكامەن لابورانت بولىپ جۇ­مىس ىستەي الادى. عىلىمعا ارالاسادى. «جوعارى مولەكۋلالىق قوسى­لىس­تار» ءپانى بويىنشا كوپتەگەن وقۋ­لىق­تاردىڭ اۆتورى راۋشان اسى­عات­قىزى: «ءبىزدىڭ كافەدرادا بيو­مەدي­تسينادا قولدانىلاتىن پوليمەرلەر نەگىزىندەگى ءدارى-دارمەكتەر, گەلدەر جاساۋ جوباسى ءجۇرىپ جاتىر» – دەيدى. وسىلايشا بىلىكتى ۇستاز راۋشان اسى­عات­قىزى ءوزى قىزمەت اتقاراتىن فاكۋل­تەتتىڭ جەتكەن تابىستارى تۋرالى وي­لا­رىمەن اقجارىلا ءبولىستى. جانە بۇ­نىڭ بارلىعى انشەيىن قاعاز جۇزىندەگى ەمەس, فاكۋلتەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءبىر­لەسە كۇش-جىگەرى ارقا­سىندا ىسكە اسىپ جات­قان جەتىستىكتەر ەكەندىگىن باسا اڭعارتتى. ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى
سوڭعى جاڭالىقتار