ورمان ءۇشىن ارنايى باعدارلاما قاجەتسىز

ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ساكەن قانىبەكوۆ پەن ءۋاليحان قاينازاروۆ ۇكىمەت باسشىسىنا ساۋال جولداپ, تومەندەگى جايتتاردى جەتكىزگەن ەدى. قازاقستان بيولوگيالىق الۋان تۇرلىلىگى مەن لاندشافتاردىڭ بايلىعى جونىنەن كورشىلەس ورتالىق ازيا رەس­پۋبليكالارىنان ەداۋىر الدا تۇر. سولاي بولا تۇرا, قا­زاقستان ورمانى از مەملەكەتتەر قا­تارىنا جاتادى. ورماندار رەسپۋبلي­كا اۋما­عىنىڭ ءتورت پايىزدان جوعارى عانا ءبولى­گىن كومكەرگەن جانە دە بۇل كورسەتكىشكە سەك­سەۋىل ەكپەلەرىنىڭ ارقاسىندا عانا قول جەتىپ, ولار ورمان القاپتارىنىڭ تەڭ جارتىسىنا جۋىعىن الىپ جاتىر. رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ اۋقىمدى بولىگىندەگى كلي­ما­تىنىڭ كۇرت قۇبىلمالىعى قالىڭ ورمان وسۋىنە كەدەرگى بولىپ, بۇل ورمانداردى مولىقتىرۋدى قيىنداتا تۇسەدى. بۇگىنگى تاڭدا ورمان سەكتورىن دامىتۋ باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن – ورمانداردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇ­مىستارى باسەڭسىپ, سالانىڭ دايەكتى دامۋى­نا كەدەرگى بولىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. ەلدىڭ ورمان رەسۋرستارىن ساق­تاۋ جانە ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى بو­يىنشا ۇزاق مەرزىمدى باعدارلامانىڭ بولماۋى – ورمان سالاسىنىڭ پروبلەمالارىن شەشۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ كۇش-جىگەرىن جۇيەسىز جانە بەرە­كەسىز سيپات­قا الىپ كەلىپ وتىر. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان دا جاسىل ايماقتاردى دامىتۋعا ءتيىستى دارەجەدە كوڭىل بولىنبەيدى. مەملەكەتتىك «قالالاردىڭ جاسىل ايماق­تارىنىڭ قۇرامى جانە مولشەرى» اتتى ستان­دارتىنا سايكەس, جاسىل ايماقتار كولەمى – 326 مىڭ گا بولۋى ءتيىس. الايدا, رەسپۋب­لي­كالىق ماڭىزى بار قالالار مەن وبلىس ورتالىقتارىنىڭ جاسىل ايماقتارى­نىڭ كولەمى – 111 مىڭ گەكتاردان اسپايدى. ودان ءارى دەپۋتاتتار ورمانداردى ساقتاۋ, اعاش كەسۋ جۇمىستارىن شەكتەمەۋ جانە ت.ب. ورمان قورىنىڭ ازىپ-توزۋىنا سوقتىرىپ وتىرعانىن بىرنەشە مىسالدارمەن ايتادى. سونداي-اق, ورمان قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى جالاقىسىنىڭ تومەندىگىن, الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالماۋىن دا تىلگە تيەك ەتەدى. وسىنىڭ ءبارىن ايتا كەلىپ دەپۋتاتتار «ورمان شارۋاشىلىعى ەكو­نوميكاسىنىڭ ورنىقتى دامۋى ءۇشىن جانە سالادا قوردالانىپ قالعان پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق قۇجات قابىلداۋ» قاجەتتىگىن جازادى. دەپۋتاتتاردىڭ ماسەلەنى ۇزاق زەرتتەپ, جان-جاقتى تولعانىپ جازعان ساۋالدارىنا ۇكىمەتتەن قىسقاشا عانا جاۋاپ كەلدى. وندا ورماندى ساقتاۋ جانە ونى ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيالىق قۇجات, ياعني باعدارلاما قابىلداۋ مۇمكىن ەمەس دەلىنگەن. ويتكەنى, دەلىنىپتى جاۋاپتا: «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىنىڭ 92-قادامىندا مەملەكەتتىك باعدارلامالار سانىن قىسقارتۋ جانە سالالىق باعدارلامالاردى جابۋ كوزدەلگەن. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىك جانە ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردى وڭتايلاندىرۋ بارىسىندا ورمان شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنا جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنا بىرىكتىرىلگەن. ءسويتىپ, ارتىق باعدارلاما قابىلدان­باي­تىندىقتان, دەپۋتاتتار ورمان شارۋا­شىلىعىن دامىتۋ ماسەلەسىن اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگى مەن جەرگىلىكتى اتقا­رۋشى ورگانداردان عانا سۇرايتىن بولىپتى. ازىرلەگەن جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان»