قازىرگى زاماندا جۇكتى ايەلدەر ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ اپپاراتى ارقىلى ىشتەگى ءسابيىنىڭ جاي-كۇيىن الدىن الا ءبىلىپ وتىراتىن بولدى. تەحنيكا مەن تەحنولوگيا دامىعان زاماننىڭ ءبىر جەتىستىگى وسى. ەلىمىزدىڭ قاي-قاي جەرىندە بولماسىن جۇكتى كەلىنشەك ءوزى تىركەلگەن ەمحانا ارقىلى مىندەتتى تۇردە ەكى رەت ۋلرادىبىستىق زەرتتەۋدەن وتەدى. ءوزى تولقىپ, قورقىپ جۇرگەندە «ءبارى جاقسى» دەسە, توبەسى كوككە جەتەردەي قۋانىپ, ال ب ۇلىڭعىر جايتتى ەستىگەندە جىلاپ, مازاڭ كۇيگە تۇسەتىن كەلىنشەكتەردى كوزىمىز كورىپ ءجۇر.
مىسالمەن ءسويلەيىك. جۋىردا پاۆلودار وبلىسى, ولەڭتى اۋدانىنىڭ, بوزتال اۋىلىندا تۇراتىن تانىس كەلىنشەكتى جۇكتىلىكتىڭ ءتورتىنشى ايىنا اياق باسقاندا اۋداندىق ەمحاناداعى گينەكولوگ: «ىشىڭدەگى بالانى الدىر, ۋدز قورىتىندىسى ناشار شىقتى. تەز استاناعا جونەل»-دەپ تىعىرىققا تىرەگەن كورىنەدى. ول قايىنسىڭلىسىن ەرتىپ, سول كۇننىڭ ەرتەسىنە-اق ءبىزدىڭ ۇيگە كەلدى. ءوزى جىلاپ وتىر. «ەكى بالامنىڭ كىشكەنتاي ەكەنىن ءوزدەرىڭ بىلەسىڭدەر عوي. ادام بولمايتىن بولسا الدىرىپ-اق تاستايىن. ەرتەڭ ومىرگە دەنى ساۋ بوپ كەلمەسە مەنى كىنالاپ ءجۇرەر» – دەپ قويادى. جولداسىم ەكەۋمىز وعان باسۋ ايتتىق. «ۋدز قورىتىندىسى ناشار ەكەن دەپ ادام بوپ قالعان بالانى الدىرىپ تاستاۋعا بولا ما ەكەن؟ – دەدىم مەن. – ەڭ دۇرىسى, وسىندا قايتادان ۋدز-گە ءتۇسىپ كور». سويتسەك, اۋداندىق ۋدز قورىتىندىسىن ەمحانا گينەكولوگى كەلىنشەكتىڭ قولىنا بەرمەگەن. اقىلى ەمدەۋ مەكەمەسىنە بارىپ بالانى الدىرتاسىڭ دەپ استاناعا سىلتەپ جىبەرىپتى. سونىمەن مەن ول كەلىنشەكتى الىپ «رەسپۋبليكالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى» اۋرۋحاناسىنا باردىم. قايتادان ۋدز-گە ءتۇسىرتتىم. «14 اپتالىق جۇكتىلىك. جاقسى دامىپ كەلە جاتىر» دەگەن قورىتىندىنى قولىمىزعا ۇستاتتى. ونىڭ الدىنداعى قورىتىندىدان جۇرەگى شايلىققان كەلىنشەك: «اياق-قولى ءبۇتىن بە, جۇرەگى جاقسى سوعا ما؟» – دەپ قايتا-قايتا سۇراپ قويادى. «ءبارى جاقسى» دەگەن جالعىز اۋىز سوزگە كوڭىل توعايتىپ, سول جەردەگى گينەكولوگتاردىڭ ءبىرىنىڭ قابىلداۋىندا بولدىق. ول كىسى دە ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدى ورنىنا ءتۇسىرىپ, ءارى 12 اپتادان اسىپ كەتكەن بالانى الدىرۋعا بولمايتىنىن, الدىرسا, ول كەلىنشەكتىڭ دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەرىن ايتىپ ءبىزدى شىعارىپ سالدى.
بۇل ءبىر مىسال. مۇنداي مىسالدار جەتكىلىكتى. وسىعان ۇقساس جايتتار ءوزىمىز جاقىن ارالاساتىن, ۇيگە كەلىپ-كەتىپ جۇرگەن تالاي كەلىنشەكتىڭ باسىنان ءوتتى. ونىڭ ءبارىن تىزبەلەپ جاتۋ مىندەت ەمەس. ءبىر عانا نارسەگە باسا كوڭىل اۋدارعىم كەلەدى. ءبىز تىكباقاي حالىق ەمەسپىز. تۇيمەدەيدەن تۇيەدەي ءنارسە شىعارۋ دا ءبىزدىڭ تابيعاتىمىزعا جات. ونىڭ ۇستىنە ەجەلدەن-اق, جۇكتى كەلىنشەكتەردى اجەلەرىمىز, اپالارىمىز ايالاپ, كوڭىلىنە تيەتىن ءسوز ايتپاي, اۋىر نارسە كوتەرتپەي, ءتىل-كوزدەن ساقتاپ وتىراتىن بولعان. سەبەبى, ول اللانىڭ اماناتىن, ۇلتتىڭ بولاشاعىن كوتەرىپ ءجۇر دەپ ءتۇسىنەتىن. ءتىپتى, ولار بوساناتىن كەزدە ەر ادامداردى جولاتپايتىن بولعان. ويتكەنى, ەر ادامنان قىسىلعان كەلىنشەك بوسانا الماي قينالادى ەكەن. ءبىز بۇل جاعدايلاردى كىتاپتان وقىپ بىلدىك. وسى سالت قازىر دە جوعالىپ كەتە قويعان جوق. ءجون بىلەتىن, جول بىلەتىن اپالارىمىز بەن جەڭگەلەرىمىز وسى سالتتى ءوزى دە ۇستاپ, ودان كورگەندى ءبىز دە كوڭىلگە توقىپ ءجۇرمىز. ال ەندى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىندەگى الگىندەي جاعدايلار كوڭىلىمىزگە قاتتى قاياۋ سالادى. بىرەۋدىڭ ۇكىلەگەن ءۇمىتىن كەسۋ تابيعي مىنەز-قۇلقىمىزدىڭ بۇزىلعانى دەپ تۇسىنەمىن. ساپ-ساۋ بالانى «الدىرتىپ تاستا» دەۋ ونىڭ اتا-اناسىن قانشالىقتى جارالايتىنى ءوز الدىنا, ءبىراز كەلىنشەكتەرگە «بالاڭنىڭ ميىندا ىسىك بار, بۇيرەگىندە سارىسۋ تولىپ تۇر, ءبىر اياعى قىسقا» دەگەن سۇمدىقتار دا ايتىلىپ جاتىر. ەلىمىزدەگى ۋدز-لەر جۇمىس ىستەپ تۇرعاندا تىكباقاي, سازبەت ءدارىگەرلەردىڭ اۋزىمەن وندايدىڭ تالايى ايتىلاتىنىنا كۇمانىمىز جوق. ادامگەرشىلىكتىڭ قاراپايىم قازاقى قاعيدالارىن بىلمەيتىن ءدارىگەرلەردىڭ ۇلتقا كەسىرىن تيگىزەتىنى عانا جانىمدى اۋىرتادى.
ايگۇل سەيىلوۆا.