قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترىلىگىنىڭ بۇيرىعى  №338

  2015 جىلعى 12 مامىر, استانا قالاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 7-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 116) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتى: 1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى; 2) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇننىڭ ىشىندە مەرزىمدىك باسپا باسىلىمدارىندا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى; 3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ قىزمەتى دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالار تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ا. ۆ. تسويعا جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق ونى العاشقى رەسمي جاريالاعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ت.دۇيسەنوۆا «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ______________ا.ءسارىنجىپوۆ 2015 جىلعى _____________ قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 12 مامىرداعى №338 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى - قاعيدالار) «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 7-بابىنىڭ 1-تارما­عىنىڭ 116) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەنگەن جانە حالىققا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) اۋديولوگيالىق سكرينينگ – توقتاتىلعان شاقىرىلعان وتواكۋستيكالىق ەميسسيانى (بۇدان ءارى - واە) تىركەۋ تاسىلىمەن جاڭا تۋعان نارەستەلەر مەن ەرتە شاقتاعى بالالارداعى ء(ۇش جاسقا دەيىنگى) ەستۋ بۇزىلىسىن ەرتە ايقىنداۋ; 2) بالا – ون سەگىز جاسقا جەتپەگەن كامەلەتكە تولعان ادام; 3) ءبىلىم الۋ ءۇشىن ارنايى جاعدايلار – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ ونسىز جالپى ءبىلىم بەرەتىن جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرۋى مۇمكىن بولمايتىن, ارنايى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن جانە ارنايى وقىتۋ ادىستەرىن, تەحنيكالىق جانە وزگە دە قۇرالداردى, ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن, سونداي-اق مەديتسينالىق, الەۋمەتتىك جانە وزگە دە قىزمەتتەر كورسەتۋدى قوسا العاندا, ءبىلىم الۋ ءۇشىن جاعدايلار; 4) ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى; 5) ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ وڭالتۋ ورتالىعى – ارنايى تۇزەتۋشى جەكە, توپتىق جانە كىشى توپتىق دامىتۋشى, دياگنوستيكالىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىراتىن ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى; 6) دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنداعى باسشىلىقتى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگان; 7) دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى - دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن زاڭدى تۇلعا; 8) ەستۋ اپپاراتى (بۇدان ءارى – ەا) – ميكروفوننان, كۇشەيتكىش-تۇرلەندىرگىشتەن جانە تەلەفوننان (ديناميكا) تۇراتىن ەلەكترواكۋستيكالىق قۇرىلعى; 9) ەستۋ اپپاراتىمەن پروتەزدەۋ – اپپارات مودەلىن تاڭداۋ, قۇلاقىشىلىك جەكە ىشپەكتى دايىنداۋ, اۋديوگرامماعا سايكەس وڭتايلى كۇيىن كەلتىرۋ; 10) ەستۋدى پروتەزدەۋ – ادامنىڭ كوممۋنيكاتيۆتىك مۇمكىندىكتەرىن ەستۋ اپپاراتتارى نەمەسە ەلەكترودتى ەستۋدى پروتەزدەۋ ارقىلى دىبىس سيگنالدارىن كۇشەيتۋ جولىمەن قالپىنا كەلتىرۋ; 11) ەستۋ اپپاراتىمەن بيناۋرالدىەستۋدى پروتەزدەۋ – ەكى قۇلاقتى دا ەا پروتەزدەۋ; 12) ەستۋ اپپاراتىمەن ءموناۋرالدى ەستۋدى پروتەزدەۋ – ەا ءبىر قۇلاقتى پروتەزدەۋ; 13) ەستۋ-سويلەۋدى وڭالتۋ – ەستۋدى قابىلداۋدى دامىتۋعا, ايتۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ مەن اۆتوماتتاندىرۋعا, سويلەۋدى, تانىمدىق قىزمەتتى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇزاق جۇيەلى تۇزەتۋ-پەداگوگيكالىق جۇمىس; 14) جوعارى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك (بۇدان ءارى – جممك) دياگنوستيكانىڭ, ەمدەۋ مەن مەديتسينالىق وڭالتۋدىڭ ەڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن پايدالانۋدى تالاپ ەتەتىن اۋرۋلار كەزىندە ۋاكىلەتتى ورگان ايقىندايتىن مەديتسينالىق ۇيىمداردا بەيىندى ماماندار كورسەتەتىن مەديتسينالىق كومەك; 15) كوحلەارلىق يمپلانت – ىشكى قۇلاقتىڭ جوق نەمەسە زاقىمدالعان ەستۋ رەتسەپتورلارىنىڭ فۋنكتسياسىن اتقاراتىن جانە ميدىڭ ەستۋ ورتالىعىنا ەلەكترلىك يمپۋلستەرگە تۇرلەنگەن دىبىستىق اقپاراتتى بەرەتىن مەديتسينالىق قۇرال; 16) كوحلەارلىق يمپلانتاتسيالاۋ (بۇدان ءارى – كي) – بۇل ەستۋدى قالپىنا كەلتىرۋگە جانە تەرەڭ ەستۋ مۇكىستىگى نەمەسە ساڭىراۋلىعى بار ناۋقاستاردىڭ ەستۋىن قالىنا كەلتىرۋگە جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالار جۇيەسىنە كىرەتىن ەلەكترودتىق ەستۋدى پروتەزدەۋ ءتۇرى; 17) كي جۇيەسى – بۇل نەرۆ تالشىقتارىنىڭ ەلەكترلىك ىنتالاندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, زاقىمدالعان نەمەسە جوق تالشىقتىق جاسۋشالار فۋنكتسياسىن اتقاراتىن قۇرىلعى; 18) كۇيگە كەلتىرۋ سەسسياسى – كي جۇيەسىنىڭ سويلەۋ پروتسەسسورىن كۇيگە كەلتىرۋ جۇرگىزىلەتىن ەكى-ءتورت كۇندى الاتىن كەزەڭ; 19) مەديتسينالىق وڭالتۋ – ناۋقاستار مەن مۇگەدەكتەر ورگانيزمىنىڭ بۇزىلعان جانە (نەمەسە) جوعالتقان فۋنكتسيالارىن ساقتاۋعا, ءىشىنارا نەمەسە تولىق قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان مەديتسينالىق قىزمەتتەر كورسەتۋ كەشەنى; 20) مۇگەدەكتەردى كي-عا دەيىن جانە كەيىن الەۋمەتتىك-ەستۋگە بەيىمدەۋ – سۋردولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋعا, كونسۋلتاتسياعا, سويلەۋ پروتسەسسورىن كۇيگە كەلتىرۋگە, ولاردى پايدالانۋدى وقىتۋعا جانە جاتتىقتىرۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار جۇيەسى, مۇگەدەكتەرمەن جانە ولاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىمەن الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق جۇمىس ىستەۋ; 21) وتواكۋستيكالىق ەميسسيا – ىشكى قۇلاقتىڭ تالشىقتى جاسۋشالارىنىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋ ءادىسى; 22) پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسيا (بۇدان ءارى – پمپك) – الەۋمەتتىك جانە مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋدى قولداۋعاكورسەتىلىمدەرىن انىقتاۋ,قالىپتاسۋ ءتۇرىن جانە نىسانىن انىقتاۋ, وڭالتۋدىڭ جەكە باعدارلاماسىن جاساۋ ماقساتىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا دياگنوستيكا مەن پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تەكسەرىپ-قاراۋدى جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك مەكەمە; 23) پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتى –دامۋ مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى بالالارعا كەشەندى پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن قالالىق جانە اۋىلدىق اۋدانداردا قۇرىلاتىن ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءتۇرى; 24) سويلەۋ پروتسەسسورىن كۇيگە كەلتىرۋ – كي جۇيەسىنىڭ ءاربىر ارناسىندا ەستىلۋ شەكتەرىن جانە دىبىس قاتتىلىعىنىڭ با­رىنشا جاعىمدى دەڭگەيلەرىن ايقىنداۋ, سويلەۋدى ستراتەگيالىق كودتاۋدى تاڭداۋ, ەستۋدىڭ جەكە باعدارلامالارىن قۇرۋ; 25) سۋردولوگيالىق كابينەت – تەرەڭدەتىلگەن اۋديولوگيالىق تەسكەرىپ-قاراۋ, كونسۋلتاتسيا, ەمدەۋگە جانە ەستۋدى پروتەزدەۋگە جىبەرۋ, ەستۋ بۇزىلىستارىن ساراپتاۋ, ەستۋ بۇزىلىستارى بار ادامداردى ديسپانسەرلىك ەسەپكە قويۋ جۇرگىزىلەتىن, سونداي-اق سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتىلەتىن مامانداندىرىلعان كابينەت; 26) سۋردولوگيالىق كومەك – ەستۋ فۋنكتسياسىنىڭ بۇزىلىسى بار ادامداردى پروفيلاكتيكالاۋعا, ۋاقتىلى ايقىنداۋعا, دياگنوستيكالاۋعا, ەمدەۋگە, ەستۋدى پروتەزدەۋگە جانە وڭالتۋعا باعىتتالعان مەديتسينالىق, الەۋمەتتىك, پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق كومەك قىزمەتتەرىنىڭ كەشەنى; 27) سويلەۋ پروتسەسسورى – كوحلەارلىق يمپلانتقا بەرەتىن مەحانيكالىق تابيعاتتىڭ دىبىس تولقىنىن ەلەكترلىك يمپۋلسقا اينالدىراتىن كۇردەلى ەلەكتروندىق مەديتسينالىق قۇرىلعى; 28) تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى (بۇدان ءارى – تمككك) – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىنا جانە ورالماندارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر كورسەتۋدىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىنتىزبەسى بويىنشا بىرىڭعاي مەديتسينالىق كومەكتىڭ كولەمى; 3. حالىققا سۋردولوگيالىق كومەك بويىنشا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ كەشەنى تمككك شەڭبەرىندە كورسەتىلەدى, الەۋمەتتىك كومەك «مۇگەدەكتەردi وڭالتۋدىڭ كەيبiر ماسەلەلەرi تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 22 قاڭتارداعى № 26 بۇيرىعىنا (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 10370 بولىپ تىركەلگەن) سايكەس كورسەتىلەدى. 4. حالىققا سۋردولوگيالىق كومەك بويىنشا مەديتسينالىق قىزمەت كەشەنى امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق, ستاتسيونارلىق, ستاتسيوناردى الماستىراتىن كومەك جانە مەديتسينالىق وڭالتۋ نىسانىندا ۇسىنىلادى. 5. سۋردولوگيالىق كابينەت ەرەسەكتەرگە جانە (نەمەسە) بالالارعا مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن (وبلىستىڭ, قالانىڭ) دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ بازاسىندا ۇيىمداستىرىلادى. 6. سۋردولوگيالىق كابينەتتەر: التى مىڭ بالاعا ءبىر كابينەت; ءجۇز مىڭ ەرەسەككە ءبىر كابينەت ەسەبىنەن اشىلادى. 7. سۋردولوگيالىق كابينەت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋدى جەتىلدىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترiنiڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2010 جىلعى 15 ساۋىردەگى № 263 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 6231 بولىپ تىركەلگەن) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ەرەجەگە سايكەس جابدىقتاردىڭ ەڭ تومەنگى تىزبەسىمەن جاراقتاندىرىلادى. 8. سۋردولوگيالىق كابينەتتەردىڭ ۇلگى شتاتتارى مەن شتات نورماتيۆتەرى «دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ ۇلگى شتاتتارى مەن شتات نورماتيۆتەرىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى 7 ساۋىردەگى № 238 بۇيرىعىنا (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە №6173 بولىپ تىركەلگەن) سايكەس بەلگىلەنەدى. 2. حالىققا سۋردولوگيالىق كومەك كورسەتۋ ءتارتىبى 9. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا سۋردولوگيالىق كومەك كەزەڭ-كەزەڭمەن كورسەتىلەدى: I كەزەڭ – جاڭا تۋعان نارەستەلەر مەن ەرتە شاقتاعى بالالاردىڭ ء(ۇش جاسقا دەيىن) بوساندىرۋ جانە مساك ۇيىمدارىندا اۋديولوگيالىق سكرينينگى; II كەزەڭ – سۋردولوگيالىق كابينەتتەردە ەستۋدى تەرەڭدەتىپ زەرتتەپ-قاراۋ جانە ەستۋ بۇزۋشىلىعى انىقتالعان كەزدە ونى ەمدەۋگە جانە (نەمەسە) ونى تۇزەتۋگە جىبەرۋ; III كەزەڭ – مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك جانە (نەمەسە) جممك كورسەتۋ; IV كەزەڭ – ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك سالا ۇيىمدارىندا ەستۋ بۇزىلۋى بار, ونىڭ ىشىندە وپەراتسيادان كەيىنگى پاتسيەنتتەردى وڭالتۋ. 10. جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە ءومىرىنىڭ ەكىنشى-ءۇشىنشى تاۋلىگىندە «نەوناتولوگ» ماماندىعى بويىنشا دارىگەر نەمەسە جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە اۋديولوگيالىق سكرينينگ جۇرگىزۋ بويىنشا بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرسىن وتكەن مەيىرگەر«ەرتە شاقتاعى بالالاردىڭ ەستۋ قابىلەتى بۇزىلۋىنىڭ سكرينينگىن جانە دياگنوستيكاسىن ۇيىمداستىرۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2009 جىلعى 28 قىركۇيەكتەگى № 478 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 5828 بولىپ تىركەلگەن) (بۇدان ءارى - № 478 بۇيرىق) بەكىتىلگەن ەرتە شاقتاعى بالالاردىڭ ەستۋ قابىلەتى بۇزىلۋىنىڭ سكرينينگىن جانە دياگنوستيكاسىن ۇيىمداستىرۋ ەرەجەسىنە سايكەس اۋديولوگيالىق سكرينينگ جۇرگىزەدى. 11. №478 بۇيرىعىنا سايكەس الدىڭعى سكرينينگتىڭ ناتيجەلەرىنە قاراماستان ەمحانالاردىڭ جانە (نەمەسە) مساك باسقا ۇيىمدارىنىڭ دەنى ساۋ بالا كابينەتتەرىندە دەكرەتتەلگەن مەرزىمدەردە ء(بىر جاسقا دەيىنگى بالالارعا – توقسان سايىن, ءۇش جاسقا دەيىنگى بالالارعا – جىلىنا ەكى رەت) ەرتە شاقتاعى بالالارعا اۋديولوگيالىق سكرينينگجۇرگىزىلەدى. 12. تەرەڭدەتىلگەن اۋديولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋعا سۋردولوگيا كابينەتىنە مىنالار جىبەرىلەدى: 1) كۇنتىزبەلىك بەس كۇننەن استام قارقىندى تەراپيا پالاتاسىندا دەنساۋلىق جاعدايى بويىنشا بولعان جاڭا تۋعان نارەستەلەر; 2) شالا تۋعان بالالار; 3) اۋديولوگيالىق سكرينينگتىڭ «وتكەن جوق» دەگەن ناتيجەسى بار جاڭا تۋعان نارەستەلەر جانە ەرتە شاقتاعى (3 جاسقا دەيىنگى) بالالار; 4) ەستۋ بۇزىلۋلارىنا جانە (نەمەسە) مۇكىستىگىنىڭ دامۋ قاۋپى فاكتورلارىنا كۇدىگى بار بالالار مەن ەرەسەكتەر; 5) ەستۋ جانە سويلەۋ مۇشەلەرىندە پاتولوگياسى بار بالالار مەن ەرەسەكتەر. 13. سۋردولوگيالىق كابينەتتەردە حالىققا ەستۋ بۇزىلۋلارىنىڭ ءتۇرى مەن پاتسيەنتتىڭ جاسىنا قاراي دياگنوستيكانىڭ سۋبەكتيۆتىك جانە وبەكتيۆتىك ادىستەرىن پايدالانا وتىرىپ ەستۋ فۋنكتسيالارىن تەرەڭ زەرتتەپ-قاراۋ جۇزەگە اسىرىلادى. 14. تۋعان كەزدەگى اۋديولوگيالىق سكرينينگتىڭ «وتكەن جوق» دەگەن ناتيجەسى بار بالالاردا ەستۋ مۇكىستىگىنىڭ ءتۇرى جانە دارەجەسى بالا ءومىرىنىڭ ءۇش ايىنان كەشىكتىرىلمەي قويىلادى, ال ەستۋ بۇزىلۋلارىن تۇزەتۋ جانە (نەمەسە) ەمدەۋ بالا ءومىرىنىڭ التى ايىنان كەشىكتىرىلمەي جۇزەگە اسىرىلادى. 15. ەستۋ بۇزىلىسىنىڭ ءتۇرى جانە دارەجەسىنە قاراماستان بالالار مەن ەرەسەكتەردىڭ ەستۋ فۋنكتسيالارىن زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا سۋردولوگيالىق كابينەتتىڭ ماماندارى مامانداندىرىلعان (كونسەرۆاتيۆتىك نەمەسە حيرۋرگيالىق) مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جانە (نەمەسە) ەستۋ بۇزىلۋلارىن تۇزەتۋ ادىستەرىن قولدانۋدى ۇسىنادى. 16. ەا جانە (نەمەسە) كي-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋ ەستۋ بۇزىلۋلارىن تۇزەتۋ ادىستەرى بولىپ تابىلادى. 17. پاتسيەنتتەر ەا جانە (نەمەسە) كي-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋدەن كەيىن ەستۋدى - سويلەۋدى وڭالتۋ جانە الەۋمەتتىك-ەستۋدى بەيىمدەۋگە جىبەرىلەدى. 3. ەستۋ اپپاراتىمەن ەستۋدى پروتەزدەۋ 18. ەا-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋ سۋردولوگيالىق كابينەت دارىگەرىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي جۇيەلىلىكپەن جۇرگىزىلەدى: 1) كلينيكالىق-اۋديولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋ; 2) ەا وڭتايلى ءتيپىن جانە جۇمىس رەجىمىن ايقىنداۋ جانە تاڭداۋ; 3) ەا-عا جەكە قۇلاق ىشپەگىن دايىنداۋ; 4) ەا-نىڭ كۇيىن كەلتىرۋ جانە كۇيىن كەلتىرۋ سايكەستىگىن تەكسەرۋ; 5) جاڭا اكۋستيكالىق جاعدايلارعا بەيىمدەۋ. 19. بالالار ەكى جاقتى سيممەتريالىق جانە اسسيمەتريالىق ەستۋ قابىلەتىن جوعالتقان جاعدايدا ءبىر تەكتەس زاماناۋي تسيفرلىق ەا-مەن ءبيناۋرالدى ەستۋدى پروتەزدەۋ ۇسىنىلادى. 20. ەرەسەكتەر ەكى جاقتى سيممەتريالىق جانە اسسيمەتريالىق ەستۋ قابىلەتىن جوعالتقان جاعدايدا ءبىر تەكتەس زاماناۋي ساندىق ەا-مەن ءبيناۋرالدى ەستۋدى پروتەزدەۋ ۇسىنىلادى. ەرەسەكتەر ەكى جاقتى اسسيمەتريالىق ەستۋ قابىلەتىن جوعالتقان جاعدايدا وڭ جانە سول قۇلاعىنداعى ەستۋ قابىلەتىن جوعالتۋداعى ەداۋىر ايىرماشىلىقتا (كەمىندە 30 دەتسيبەل) جاقسىراق ەستيتىن قۇلاققا ءموناۋرالدى ەستۋدى پروتەزدەۋ قاجەت. 21. بالالار جانە ەرەسەكتەر ەستۋ قابىلەتىن ءبىر جاقتان 90 دەتسيبەلگە دەيىن جوعالتقان جاعدايدا (ەكىنشى قۇلاقتا ەستۋ قابىلەتى ساقتالعان جاعدايدا) ساندىق ەا-مەن ءموناۋرالدى ەستۋدى پروتەزدەۋ ۇسىنىلادى. 22. ەا تاڭداۋ جانە كۇيگە كەلتىرۋ تيىمدىلىگىنىڭ كريتەريى ناقتى قۇلاقتاعى RECD ولشەۋ ادىسىمەن ەا شىعۋ دابىلىن, ەا-مەن جانە ونسىز ەركىن دىبىس ورىسىندەگى ۇندەستىكتى باستاپقى جانە سويلەۋ اۋديومەترياسىن ولشەۋ ناتيجەلەرى بولىپ تابىلادى. 23. ەا-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋ كەزىندە پاتسيەنتكە «وتورينولارينگولوگيا (سۋردولوگيا) (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)» ماماندىعى بويىنشا دارىگەر جۇرگىزگەن اۋديومەتريالىق زەرتتەپ-قاراۋ ناتيجەلەرى, ەا مودەلىنىڭ اتاۋى, جەكە قوسالقى (لار)/(دىڭ) ءتۇرى, كۇيگە كەلتىرۋ سەسسيالارىنىڭ دەرەكتەرى, ناقتى قۇلاقتاعى RECD ولشەۋ ادىسىمەن ەا-نىڭ شىعۋ دابىلىن ولشەۋ ناتيجەلەرى ەنگىزىلەتىن قورىتىندى بەرىلەدى. 4. كوحلەارلىق يمپلانتاتسيالاۋ 24. جممك كورسەتۋ «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 25. كوحلەارلىق يمپلانتتارمەن ەستۋدى پروتەزدەۋ – مىنالاردى قامتيتىن ءىس-شارالار جۇيەسى: 1) مەديتسينالىق كەزەڭ: وپەراتسياعا دەيىنگى زەرتتەپ-قاراۋ جانە كي-عا كورسەتىلىمدەردى ناقتىلاۋ; كي حيرۋرگيالىق وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ; سويلەۋ پروتسەسسورىن قوسۋ جانە كەيىن ونى وڭالتۋدىڭ بۇكىل كەزەڭىنىڭ مەرزىمى ىشىندە كۇيگە كەلتىرۋ; 2) پەداگوگيكالىق كەزەڭ: يمپلانتتالعان بالانى, ەرەسەكتى ونىڭ تۇرعان جەرى بويىنشا وپەراتسياعا دەيىنگى, وپەراتسيادان كەيىنگى ەستۋ-سويلەۋىن وڭالتۋ. 26. كي جۇرگىزۋ ءۇشىن مىنالار مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەر بولىپ تابىلادى: 1) سويلەۋ جيىلىگى سالاسىنداعى (500 – 4000 گتس) ەكى جاقتى ساڭىراۋلىق (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان دا كوپ دەتسيبەل); 2) ەستۋ قابىلەتىن اۋىر ەكى جاقتى جوعالتۋ (ورتاشا جوعالتۋ 71-90 دەتسيبەل), ولاردى تۇراقتى پايدالانعان كەزدە سايكەس تاڭدالعان جانە كۇيگە كەلتىرىلگەن ەا-نىڭ تومەن تيىمدىلىگىندە اۋديتورلىق نەيروپاتيا; 3) اۋىر ەكى جاقتى بۇزىلۋىمەن (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىعىمەن اۋىزەكى ءتىلىنىڭ جاقسى داعدىلارى بار (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان دا كوپ دەتسيبەل) كەش كەرەڭ بولىپ قالعان بالالار مەن ەرەسەكتەر; 4) سايكەس تاڭدالعان جانە كۇيگە كەلتىرىلگەن ەستۋ اپاراتتارىمەن ەستۋدى پروتەزدەۋدىڭ تومەن تيىمدىلىگى (500-4000 گەرتس دياپازونىندا ەركىن دىبىس ورىسىندە ەا-داعى ەستۋ شەگى 55 جانە ودان دا كوپ دەتسيبەلدى قۇرايدى, كوپ بۋىندى سوزدەردىڭ انىقتىعى 40% تومەن, ءبىر بۋىندى سوزدەردىڭ انىقتىعى 20% تومەن). 27. اۋديتورلىق نەيروپاتيا كەزىندە كي مىنەز-ق ۇلىقتىق شەككە قاراماستان تەك ەا-نى پايدالانۋدان تيىمدىلىك بولماعاندا عانا (سويلەۋدى تۇسىنۋدە جانە ەستۋ مەن ءتىل داعدىلارىن دامىتۋدا پروگرەستىڭ بولماۋى) جۇرگىزىلەدى. 28. ءۇش مەتر قاشىقتىقتا تومەن-, ورتاشا,- جانە جوعارى جيىلىكتەگى سويلەمەي دىبىستاۋعاەرىكسىز ءسوزسىز باعدارلىق رەاكتسيالاردىڭ بولۋى نەمەسە بولماۋى ءۇش جاسقا دەيىنگى بالالارعا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن سۋردوپەداگوگيكالىق كورسەتىلىمدەر بولىپ تابىلادى. 29. ءۇش جاستان اسقان پاتسيەنتتەرگە كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن مىنالار سۋردوپەداگوگيكالىق كورسەتىلىمدەر بولىپ تابىلادى: 1) 3 مەتردەن اسپايتىن قاشىقتىقتا تومەن-, ورتاشا,- جانە جوعارى جيىلىكتەگى سويلەمەي دىبىستاۋعا شارتتى-رەفلەكتورلىق قيمىل رەاكتسياسىنىڭ (بۇدان ءارى – شرقر) بولۋى; 2) پىسىقتالعان شرقر كەزىندە ەكى مەتردەن اسپايتىن قاشىقتىقتا سويلەۋدىڭ تومەن- (پۋ-پۋ-پۋ, پا-پا-پا), ورتاشا- (ش-ش-ش, ج-ج-ج) جانە جوعارى جيىلىكتەگى (س-س-س, تس-تس-تس, ي-ي-ي) دىبىستارىن قابىلداۋ; 3) ەستۋ رەاكتسيالارى دامۋىنىڭ وڭ ديناميكاسىنىڭ بولماۋى نەمەسە ونىڭ تەك قاتتى دىبىستار مەن داۋىستارعا عانا بولۋى; 4) سويلەگەن ءسوزدى تەك ەستۋ-كورۋ نەگىزىندە («بەتىنەن» وقۋ) عانا ءتۇسىنۋ; 5) كوزگە كورىنەتىن ارتيكۋلياتسيانىڭ داۋىستى جانە داۋىسسىز دىبىستارىنىڭ (پ, م, ت جانە باسقالارى) ەسەبىنەن داۋىس بەلسەندىلىگىن ۇلعايتۋ; 6) اۋىزەكى سويلەۋى بار بالالار ءۇشىن ەا-دا سويلەۋ انىقتىعى (ل. ۆ. نەيمان, ە. پ. كۋزميچەۆا, ن. ب. پوكروۆسكي تىزىمدەرى جانە باسقالارى): سايكەس تاڭدالعان جانە كۇيگە كەلتىرىلگەن ەا-مەن ەركىن دىبىس ورىسىندە باعالاۋ كەزىندە اشىق تىزىمدەگى كوپ بۋىندى سوزدەر – 40%-دان تومەن, ءبىر بۋىندى سوزدەر – 20%-دان تومەن; 7) ەا-نى التى اي تۇراقتى پايدالانعاننان كەيىن تەك سويلەمەي دىبىستاۋعا ەستۋ رەاكتسيالارى دامۋىنىڭ وڭ ديناميكاسىنىڭ بولۋى; 8) ەا-نى تۇراقتى تاعۋ جانە ەستۋ-سويلەۋ وڭالتۋىنىڭ سايكەس ادىستەمەسى كەزىندە سويلەۋ دامۋى ديناميكاسىنىڭ بولماۋى. 30. كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن مىنالار قارسى كورسەتىلىمدەر بولىپ تابىلادى: 1) ەلەكترودتار تىزبەگىن ەنگىزۋ مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا ىشكى قۇلاق ءيىرىمىنىڭ تولىق نەمەسە ەلەۋلى وسسيفيكاتسياسى; 2) اۋديتورلىق نەيروپاتيادان باسقا رەتروكوحلەارلىق پاتولوگيا (ىشكى قۇلاق ءيىرىمىنىڭ نەمەسە ەستۋ نەرۆىنىڭ بولماۋى, ەستۋ جۇيەسىنىڭ ودان دا جوعارى دەڭگەيلەرىنىڭ زاقىمدانۋى); 3) ەستۋدى ەلەكتروفيزيولوگيالىق تەستىلەۋدىڭ تەرىس ناتيجەلەرى; 4) حيرۋرگيالىق وپەراتسياعا ابسوليۋتتىك قارسى كورسەتىلىمدەر بولىپ تابىلاتىن قوسالقى سوماتيكالىق اۋرۋلاردىڭ بولۋى; 5) كوحلەارلىق يمپلانتتى پايدالانۋدى جانە ەستۋ-سويلەۋ وڭالتۋىن جۇرگىزۋدى قيىنداتاتىن پسيحيكالىق جانە ورەسكەل نەۆرولوگيالىق بۇزىلۋلاردىڭ بولۋى. 31. كي وپەراتسياسىنا كورسەتىلىمدەردى ايقىنداۋ كەزىندە سۋردولوگيالىق كابينەتتىڭ «وتورينولارينگولوگيا (سۋردولوگيا) (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)» ماماندىعى بويىنشا دارىگەرى پاتسيەنتتەردى وپەراتسيالىق ەمدەۋ كورسەتىلىمدەرىن ناقتىلاۋ ءۇشىن كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا جىبەرەدى. 32. كي جونىندەگى كوميسيا (بۇدان ءارى – كوميسسيا) كي-عا كانديداتتاردى ىرىكتەۋدى كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا جۇزەگە اسىرادى. 33. كوميسسيانىڭ قۇرامىن كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمنىڭ باسشىسى بەكىتەدى. 34. كوميسسيا توراعاسى بولىپ كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمنىڭ باسشىسى نەمەسە ونىڭ كلينيكالىق جۇمىس جونىندەگى ورىنباسارى تاعايىندالادى. 35. كوميسسيا قۇرامىنا كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن, وسى سالادا ءتيىستى دايارلىعى مەن بىلىكتىلىگى بار دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ماماندارى كىرەدى: «وتورينولارينگولوگيا (سۋردولوگيا) (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)», «وتورينولارينگولوگيا (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)», «نەۆروپاتولوگيا (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)», «پەدياتريا» نەمەسە «تەراپيا», «رەنتگەنولوگيا», «انەستەزيولوگيا جانە رەانيماتولوگيا (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)» ماماندىقتارى بويىنشا دارىگەرلەرى سۋردوپەداگوگ, پسيحولوگ, لوگوپەد. 36. كي-عا كانديداتتاردى ىرىكتەۋ جۇرگىزىلگەن اۋديولوگيالىق, رەنتگەنولوگيالىق, سۋردوپەداگوگيكالىق, لوگوپەدتىك, پسيحولوگيالىق, جالپى جانە ارنايى كلينيكالىق زەرتتەپ-قاراۋلاردىڭ نەگىزىندە جانە ەستۋدى پروتەزدەۋ كابينەتىنىڭ قورىتىندىسىن جانە پاتسيەنتتىڭ جانە ونىڭ جاقىندارىنىڭ وپەراتسيادان كەيىنگى وڭالتۋعا الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق دايىندىعى تۋرالى قورىتىندىسىن ەسەپكە الا وتىرىپ, بولعان جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. 37. كي وپەراتسياسىنا كورسەتىلىمدەردى ناقتىلاۋدى كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا كي جونىندەگى كوميسسيا جۇزەگە اسىرادى. 38. كي وپەراتسياسىنا كورسەتىلىمدەردى ناقتىلاۋ اۋديولوگيالىق, رەنتگەنولوگيالىق, سۋردوپەداگوگيكالىق, لوگوپەدتىك, پسيحولوگيالىق, جالپى جانە ارنايى كلينيكالىق زەرتتەپ-قاراۋلاردىڭ نەگىزىندە جانە ەستۋدى پروتەزدەۋ كابينەتىنىڭ قورىتىندىسىن جانە پاتسيەنتتىڭ جانە ونىڭ تۋىستارىنىڭ وپەراتسيادان كەيىنگى وڭالتۋعا الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق دايىندىعى تۋرالى قورىتىندىسىن ەسەپكە الا وتىرىپ, بولعان جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. 39. بالالارعا كي بويىنشا وپەراتسيا بالانىڭ اتا-اناسى نەمەسە زاڭدى وكىلدەرى وپەراتسيادان كەيىنگى ەستۋدى وڭالتۋعا قاتىسۋعا كەلىسىمى بولعاندا جۇزەگە اسىرىلادى. 40. اۋديولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋ مىندەتتەرى: 1) ەستۋدىڭ قابىلەتىنىڭ بۇزىلۋ ءتيپىن جانە ونى تومەندەتۋ دارەجەسىن ايقىنداۋ; 2) ەستۋ نەرۆىنىڭ ساقتالۋىن باعالاۋ; 3) ەستۋدى پروتەزدەۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ بولىپ تابىلادى. 41. پاتسيەنتتى كي-عا اۋديولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋ ءۇشىن: 1) انامنەزدى جيناۋ جانە وتولوگيالىق تەكسەرىپ-قاراۋ; 2) ورتاڭعى قۇلاقتىڭ جاعدايىن باعالاۋ ماقساتىندا تيمپانومەتريا جۇرگىزۋ بولىپ تابىلادى. تيمپانومەتريانىڭ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن «ا», «اs», «س», «Ad», «D» نەمەسە «ە» تيمپانوگرامماسىنىڭ ءتيپى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى. پاتسيەنتتە دابىل جارعاعىنىڭ پەرفوراتسياسى بولعان جاعدايدا – «ۆ» ءتيپى; 3) ەستۋ مۇكىستىگىنىڭ نەمەسە ساڭىراۋلىقتىڭ جوعارى دارەجەسىن راستاۋ, سونداي-اق ىشكى قۇلاق ءيىرىمىنىڭ نەمەسە رەتروكوحلەارلىق ساڭىراۋلىقتى سارالاۋ ماقساتىندا اكۋستيكالىق رەفلەكسومەتريا جۇرگىزىلەدى. اكۋستيكالىق رەفلەكسومەتريانىڭ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ەكى جاقتان دا اكۋستيكالىق رەفلەكستى تىركەۋدىڭ جوقتىعى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى; 4) كورتي اعزاسى جاسۋشالارىنىڭ ىقتيمال ساقتالۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا كىدىرتىپ شاقىرتىلعان واە تىركەۋ جۇرگىزىلەدى. كىدىرتىپ شاقىرتىلعان واە دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن تەكسەرۋدىڭ ەكى جاقتان دا «تىركەل­مەگەن» ناتيجەسى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى. اۋديتورلىق نەيروپاتيا جاعدايىندا زەرتتەۋ ناتيجەسى «تىركەلۋى» مۇمكىن; 5) ەستۋ مۇكىستىگىنىڭ نەمەسە ساڭىراۋلىقتىڭ جوعارى دارەجەسىن راستاۋ, سونداي-اق ىشكى قۇلاق ءيىرىمىن جانە رەتروكوحلەارلىق ساڭىراۋلىقتى سارالاۋ ماقساتىندا ميدىڭ قىسقا لاتەنتتىك شاقىرتىلعان ەستۋ مۇمكىندىكتەرىن (بۇدان ءارى – قشەم) تىركەۋ جۇرگىزىلەدى. قشەم دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ەكى جاقتان 30-80 دەتسيبەلگە V شىڭىنىڭ كوزبەن شولۋ دەتەكتسياسىنىڭ جوقتىعى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى; 6) بالالارعا جيىلىكتى-مودۋلياتسيالانعان ۇنگە ستاتسيونارلىق شاقىرتىلعان ەستۋ مۇمكىندىكتەرىن تىركەۋ ەستۋ سەزگىش­تىگىنىڭ شەكتەرىن وبەكتيۆيزاتسيالاۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەدى. مودۋلياتسيالانعان ۇنگە ستاتسيونارلىق شاقىرتىلعان الەۋەت­تەردى تىركەۋ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن مىنالار كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى: ەستۋدىڭ اۋىر ەكى جاقتى بۇزىلۋ (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىق (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان دا كوپ دەتسيبەل); 7) ۇندەس اۋديومەتريا مەن باسقا دا زەرتتەپ-قاراۋ ادىستەرى كەزىندە دىبىس ستيمۋلدارىنا رەاكتسيا بولماعان جاعدايدا ەستۋ نەرۆىسى تالشىقتارىنىڭ ساقتالۋىن انىقتاۋ ماقساتىندا ون ءتورت جانە ودان دا ۇلكەن جاس شاماسىنداعى پاتسيەنتتەرگە ەستۋدى ەلەكتروفيزيولوگيالىق تەستىلەۋ جۇرگىزىلەدى. ەستۋدى ەلەكتروفيزيولوگيالىق تەستىلەۋ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ەلەكتر ستيمۋلياتسيالاۋعا جاۋاپ رەتىندە پاتسيەنتتە ەستۋ سەزىمىنىڭ بولۋى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى; 8) 500, 1000, 2000 جانە 4000 گەرتس جيىلىكتەرىندە ەستۋدى قابىلداۋ شەكتەرىنىڭ ورتاشا ماندەرىن انىقتاۋ ماقساتىندا 6 جاستان باستاپ جانە ودان دا ۇلكەن جاستاعى پاتسيەنتتەرگەۇندەس شەكتى اۋديومەتريا جۇرگىزىلەدى. ۇندەس اۋديو­مەتريانىڭ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ەستۋ قابىلەتىنىڭ اۋىر ەكى جاقتى بۇزىلۋى (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىق (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان دا كوپ دەتسيبەل) كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى; 9) ەستۋدى پروتەزدەۋ تيىمدىلىگىن جانە ەا كۇيگە كەلتىرۋدىڭ سايكەستىگىن باعالاۋ ماقساتىندا RECD ناقتى قۇلاقتا ولشەۋ ادىسىمەن ەا-نىڭ شىعۋ دابىلىن ولشەگەننەن كەيىن ەا-سى بارالتى جاستان باستاپ جانە ودان دا ۇلكەن جاستاعى پاتسيەنتتەرگە ەركىن دىبىس ورىسىندە ۇندەس شەكتى اۋديومەتريا جۇرگىزىلەدى. كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 2000 جانە 4000 گتس جيىلىكتەرىندە 55 دەتسيبەلدەن اساتىن ەركىن دىبىس ورىسىندە ەستۋدى قابىلداۋ شەكتەرىنىڭ بولۋى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى; 10) ەا-سى بار التى جاستان باستاپ جانە ودان دا ۇلكەن جاستاعى پاتسيەنتتەرگە ەستۋدى پروتەزدەۋ تيىمدىلىگىن جانە ەا كۇيگە كەلتىرۋ سايكەستىگىن باعالاۋ ماقساتىندا RECD ناقتى قۇلاقتا ولشەۋ ادىسىمەن ەا-نىڭ شىعۋ دابىلىن ولشەگەننەن كەيىن سويلەۋ اۋديومەترياسى جۇرگىزىلەدى. ەا-مەن سويلەۋ اۋديومەترياسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن اشىق تاڭداۋدا كەمىندە 30% كوپ بۋىندى سوزدەردى تانۋ كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى. 42. رەنتگەنولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋدىڭ مىندەتى (ساماي سۇيەكتەرى پيراميداسىنىڭ كومپيۋتەرلىك توموگرافياسى) ىشكى قۇلاق يىرىمدەرىنىڭ وتكىزگىشتىگىن جانە ىشكى قۇلاق قۇرىلىمىنىڭ جاعدايىن باعالاۋ بولىپ تابىلادى. رەنتگەنولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋدىڭ دەرەكتەرى بويىنشا كي وپەراتسياسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن يمپلانتاتسيالاۋدى جۇرگىزۋگە كەدەرگى جاسايتىن كوحلەوۆەستيبۋليارلىق پاتولوگيانىڭ, ىشكى قۇلاق ءيىرىمى ساڭىلاۋىنىڭ ەداۋىر وبسترۋكتسياسىنىڭ, سونداي-اق رەتروكوحلەارلىق پاتولوگيانىڭ بولماۋى كورسەتىلىم بولىپ تابىلادى. 43. سۋردوپەداگوگيكالىق زەرتتەپ-قاراۋ: 1) اە پايدالانىپ جانە ونسىز ەستۋدى قابىلداۋدى; 2) ەستۋدى پروتەزدەۋ تيىمدىلىگىن جانە ەا كۇيگە كەلتىرۋدىڭ سايكەستىگىن; 3) ەستۋدى قابىلداۋ پروتسەستەرىنىڭ قالىپتاستىرىلۋىن – انىقتاۋدى, اجىراتۋدى, تانۋدى, ءتۇسىنۋدى; 4) ەرىننەن وقۋ جانە سويلەۋدى ەستىپ-كورۋ ارقىلى قابىلداۋداعدىلارىن; 5) مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ وقۋ جانە جازۋ داعدىلارىن; 6) ەستۋدى قابىلداۋ جانە سويلەۋدى دامىتۋ ءۇشىن كي پەرسپەكتيۆالىلىعىن; 7) پاتسيەنتتىڭ ەستۋ-سويلەۋى دامۋىنىڭ بولجامى جانە ونداعى جانە ونىڭ جاقىندارىنداعى كي ناتيجەلەرىن سايكەس كۇتۋلەرىن باعالاۋدى قامتيدى. كي-گە سۋردوپەداگوگيكالىق كورسەتىلىمدەردىڭ بولۋى نەمەسە بولماۋى تۋرالى قورىتىندى سۋردوپەداگوگيكالىق زەرتتەپ-قاراۋ قورىتىندىسى بولىپ تابىلادى. 44. لوگوپەديالىق زەرتتەپ-قاراۋ: 1) ەرتە شاقتاعى بالالاردىڭ سويلەۋ الدى دامۋىن: دىبىستىق بەلسەندىلىگىن, ۆوكاليزاتسيالارىن (گۋىلدەۋ, بىلدىرلاۋ, بىلدىرلاعان سوزدەر, دىبىسقا ەلىكتەۋ); 2) سويلەۋدى ءتۇسىنۋ جاعدايىن: نولدىك, جاعداياتتىق, نوميناتيۆتىك, پرەديكاتيۆتىك, ءتۇسىنۋدىڭ جىكتەلگەن دەڭگەيىن; 3) سويلەۋدىڭ بارلىق جاقتان دامۋ دەڭگەيىن: ارتيكۋلياتسيالىق اپپاراتتى, دىبىس شىعارۋدى جانە بۋىن قۇرىلىمىن, سوزدىكتى, گرامماتيكالىق قۇرىلىمىن, فرازالىق سويلەۋدى باعالاۋدى قامتيدى. سويلەۋدىڭ بۇزىلۋ (سويلەۋ دياگنوزى) سيپاتى مەن دارەجەسى تۋرالى قورىتىندى لوگوپەديالىق زەرتتەپ-قاراۋ قورىتىندىسى بولىپ تابىلادى. 45. پسيحولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋ: 1) تانىم قىزمەتىنىڭ دامۋ دەڭگەيىن: ويلاۋ, نازار اۋدارۋ, جادى, اقىل-وي ەڭبەگى قابىلەتتىلىگىن; 2) وقۋعا الەۋەتتى زياتكەرلىك, مۇمكىندىكتى, قابىلەتتىلىكتى; 3) كوممۋنيكاتيۆتىك قىزمەتتىڭ دامۋ دەڭگەيىن, قارىم-قاتىناس داعدىلارى مەن تاسىلدەرىن; 4) ەموتسيالىق-جىگەرلى سالا مەن مىنەز-ق ۇلىقتىڭ ەرەكشەلىكتەرىن; 5) جۇيەلى جانە ۇزاق ەستۋ-سويلەۋ جۇمىسىنا پاتسيەنتتىڭ جانە ونىڭ جاقىندارىنىڭ پسيحولوگيالىق دايىندىعىن جانە ءۋاجىن; 6) پاتسيەنتتىڭ جانە ونىڭ جاقىندارىنىڭ كي ناتيجەلەرىن كۇتۋلەرىنىڭ سايكەستىگىن باعالاۋدى قامتيدى. پاتسيەنتتىڭ پسيحيكالىق دامۋ دەڭگەيى, پاتسيەنتتىڭ, بالالاردىڭ اتا-انالارىنىڭ ۇزاق ەستۋ-سويلەۋ جۇمىسىنا ءۋاجدى دايىندىعى تۋرالى قورىتىندى پسيحولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋ قورىتىندىسى بولىپ تابىلادى. 46. جالپى جانە ارنايى كلينيكالىق زەرتتەپ-قاراۋ مىندەتتەرى: 1) پاتسيەنتتىڭ سوماتيكالىق جاعدايىن; 2) پاتسيەنتتىڭ پسيحونەۆرولوگيالىق جاعدايىن باعالاۋ بولىپ تابىلادى. 47. جالپى جانە ارنايى كلينيكالىق زەرتتەپ-قاراۋ: 1) «وتورينولارينگولوگيا» ماماندىعى بويىنشا (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار) دارىگەردىڭ كونسۋلتاتسياسىن; 2) «پەدياتريا» نەمەسە«تەراپيا»ماماندىعى بويىنشا دارىگەردىڭ كونسۋلتاتسياسىن; 3) «انەستەزيولوگيا» جانە «رەانيماتولوگيا (ەرەسەكتەر نەمەسە بالالار)» ماماندىعى بويىنشا دارىگەردىڭ كونسۋلتاتسياسىن; 4) «نەۆروپاتولوگيا» ماماندىعى بويىنشا دارىگەردىڭ كونسۋلتاتسياسىن; 5) ەلەكتروەنتسەفالوگرافيانى; 6) «بالالار پسيحياترياسى» (3 جاستان اسقان بالالارعا) نەمەسە «پسيحياتريا» ماماندىعى بويىنشا دارىگەردىڭ كونسۋلتاتسياسىن قامتيدى. بۇل تىزبە مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەر بويىنشا كەڭەيتىلەدى. 48. پاتسيەنتتىڭ جانە ونىڭ جاقىندارىنىڭ وپەراتسيادان كەيىن وڭالتۋعا الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق دايىندىعىن باعالاۋ كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا نەمەسە پمپك-دا جۇرگىزىلەدى. 49. تولىق اۋديولوگيالىق زەرتتەپ-قاراۋدان وتكەننەن كەيىن كي-گە مىناداي ساناتتاعى پاتسيەنتتەر جولدانادى: 1) جيىلىك-مودۋلدەنگەن ۇنگە ستاتسيونارلىق ەستۋدى شاقىرۋ الەۋەتتەرىن تىركەۋ ادىسىمەن ناقتىلاعان وبەكتيۆتى اۋديومەتريامەن, ەستۋدىڭ ەكى جاقتى بۇزىلۋى (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل) ەكى جاقتى ساڭىراۋلىعى بارلاردى (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان استام دەتسيبەل) قوسا العاندا بەس جاسقا دەيىنگى بالالار; 2) اۋىزشا سويلەۋ داعدىسى جاقسى, ەستۋدىڭ ەكى جاقتى اۋىر بۇزىلۋى بار (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىعى بار (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان استام دەتسيبەل), كەيىننەن ساڭىراۋ بولعان بالالار مەن ەرەسەكتەر; 3) قۇلاق ءيىرىمى وسسيفيكاتسياسىنىڭ قاۋپى مەن (مەنينيگيتتەن نەمەسە نەيروينفەكتسيادان كەيىنگى) ەستۋدىڭ اۋىر بۇزىلۋى بار (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋ (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان دا كوپ دەتسيبەل) پاتسيەنتتەر. 50. اۋديتورلىق نەيروپاتياسى باربەس جاستان اسقانەستۋدىڭ ەكى جاقتى اۋىر بۇزىلۋى بار (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىعى بار (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان استام دەتسيبەل)پاتسيەنتتەر ەا-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋ, سونداي-اق ەستۋ-سويلەۋمەن وڭالتۋ جۇرگىزۋ جاعدايلارىن انىقتاۋ ءۇشىن اۋماقتىق پمپك-عا جىبەرىلەدى. كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا نەمەسە پمپك-تە ەا-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋدەن كەيىن التى اي وتكەن سوڭ ەستۋ-سويلەۋدى قابىلداۋدىڭ, اۋىزشا سويلەۋدىڭ جانە باسقا دا جوعارى پسيحيكالىق فۋنكتسيالاردىڭ دامۋ ديناميكاسىن باعالاۋ جۇرگىزىلەدى. ەا-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋ ءتيىمسىز بولعان, سويلەۋ دامۋىنىڭ جانە ءارتۇرلى جيىلىكتەگى جانە قاتتى دىبىسقا ەستۋ رەاكتسياسىنىڭ ايقىن وڭ ديناميكاسى بولماعان جاعدايدا اۋديتورلىق نەيروپاتياسى بار, ەستۋدىڭ ەكى جاقتى اۋىربۇزىلۋى (ورتاشا جوعالتۋ 71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىعى بار (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان استام دەتسيبەل)بەس جاستان اسقان پاتسيەنتتەر كي بويىنشا وپەراتسياعا جىبەرىلەدى. 51. ۇسىنىم بەرۋدىڭ الدىندا وپەراتسياعا دەيىن ەستۋ-سويلەۋدى وڭالتۋدىڭ ۇزاقتىعى بالانىڭ دامۋىنىڭ جەكە جاس, پسيحولوگيالىق-فيزيكالىق ەرەكشەلىكتەرىمەن ايقىندالادى جانەبەسجاستان اسقان بالالار ءۇشىن كەمىندە التى ايدى قۇرايدى, بۇل رەتتە ءۇش ايدان كەيىن بالانىڭ دامۋ ديناميكاسىن ارالىق باعالاۋعا رۇقسات ەتىلەدى. 52. بارابار تاڭداپ الىنعان جانە ەا-مەن كۇيگە كەلتىرىلگەن ەستۋدى پروتەزدەۋدىڭ تيىمدىلىگى تومەن بولعان كەزدە (ەركىن دىبىس ورىسىندەگى ەا-نىڭ ەستۋ شەگى 500 – 4000 گەرتس دياپازونىندا 55 دەتسيبەلدى جانە ودان استامدى قۇرايدى, كوپ كۇردەلى سوزدەردى اجىراتۋ كەمىندە 40%, ءبىر كۇردەلى ءسوز – كەمىندە 20%) اۋديتورلىق نەيروپاتياسى بار, ەستۋدىڭ ەكى جاقتى اۋىر بۇزىلۋى(ورتاشا جوعالتۋ71 – 90 دەتسيبەل), ەكى جاقتى ساڭىراۋلىعى بار (ورتاشا جوعالتۋ 91 جانە ودان استام دەتسيبەل) بەستەن جاستان اسقان پاتسيەنتتەردى سۋردولوگيالىق كابينەتتەردىڭ «وتورينولارينوگلوگيا (سۋردولوگيا) (بالالار نەمەسە ەرەسەكتەر)» ماماندىعى بويىنشا دارىگەرلەرى كي-گە كورسەتىلىمدەردى انىقتاۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا جىبەرەدى. 53. كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىندا ءنومىر بەرە جانە شەشىم شىققاننان كەيىن ءۇش جۇمىس كۇنىنىڭ ىشىندە جازباشا حابارلاي وتىرىپ, مەديتسينالىق كومەكتىڭ وسى تۇرىنە جۇگىنۋ تارتىبىمەن كي-گە پاتسيەنتتەردىڭ قاتارىنان كۇتۋ پاراقتارى قالىپتاستىرىلادى. 54. پاتسيەنتوپەراتسيادان جازباشا باس تارتقان كەزدە (ەگەر پاتسيەنت بالا بولىپ تابىلاتىن بولسا, وندا ونىڭ اتا-انالارى نەمەسە باسقا دا زاڭدى وكىلدەرى) كۇتۋ پاراعىنداعى كەزەكتىلىك ساقتالمايدى. 55. كي-گە دايىندالعان پاتسيەنتتە ءجىتى قابىنۋ پروتسەسى نەمەسە باسقا دا سالىستىرمالى قارسى كورسەتىلىمدەرى (جاراقات, ۋلانۋ جانە ت.ب.) انىقتالعان جاعدايدا وپەراتسيا اقپاراتتىق پاراقتى رەسىمدەي وتىرىپ, بارىنشا كەيىنگى مەرزىمگە اۋىستىرىلادى. 56. وپەراتسيادان كەيىن ءتورت اپتادان ەرتە ەمەس كي جۇيەسىنىڭ سويلەۋ پروتسەسسورىن جانە كۇيگە كەلتىرۋ سەسسياسىن قوسۋ, وسى قاعيدالارعا قوسىمشاعا سايكەس نىسان بويىنشا كي-دان كەيىن پاتسيەنتتىڭ پاسپورتىن بەرۋ جۇرگىزىلەدى. 57. پاتسيەنتتى وپەراتسيادان كەيىنگى ەستۋ-سويلەۋىن وڭالتۋ ونىڭ تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك سالا ۇيىمدارىندا نەمەسە قاجەت بولعان جاعدايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا جۇزەگە اسىرىلادى. 58. كي بويىنشا جممك كورسەتەتىن ۇيىمدا نەمەسە تۇرعىلىقتى مەكەنجايى بويىنشا سۋردولوگيالىق كابينەتتە كي جۇرگىزگەننەن جانە سويلەۋ پروتسەسسورىن قوسقاننان كەيىن العاشقى جىلى پاتسيەنت ءۇشىن كەمىندە ءتورت كۇيگە كەلتىرۋ سەسسياسى, كەلەسى جىلدارى – جىلىنا نەمەسە قاجەتتىلىككە بايلانىستى كەمىندە ەكى كۇيگە كەلتىرۋ سەسسياسى جۇرگىزىلەدى. 59. كي-دان كەيىن بالالار ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ, تۇزەتۋدىڭ سايكەس جاعدايىنىڭ, وقىتۋدىڭ جانە تاربيەلەۋدىڭ ءتۇرى مەن ءتيپىن انىقتاۋ ءۇشىن اۋماقتىق پمپك-عا جىبەرىلەدى. 5. ەستۋ-سويلەۋدى وڭالتۋ 60. پاتسيەنتتەردىڭ وپەراتسياعا دەيىنگى ەستۋ-سويلەۋىن وڭالتۋ ەا پايدالانا وتىرىپ جانە پاتسيەنتتىڭ جاسىنا بايلانىستى سويلەۋ جانە سويلەمەۋ دابىلدارىن ەستىپ قابىلداۋدى, ءسوزدى ءتۇسىنۋدى دامىتۋعا باعىتتالىپ جۇزەگە اسىرىلادى. 61. ەا-مەن نەمەسە كي-مەن ەستۋدى پروتەزدەۋدەن كەيىن ەستۋ-سويلەۋدى وڭالتۋ ۇزاق الەۋمەتتىك, مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق جانە تۇزەتۋشىلىك قولداۋدان, پاتسيەنتتىڭ بارلىق كەيىنگى ومىرىندە ەا, كي جۇيەسىنىڭ سويلەۋ پروتسەسسورلارىن, اۋديوپروتسەسسورلاردى كۇيگە كەلتىرۋدەن تۇرادى. 62. بالالاردىڭ ەستۋ-سويلەۋىن وڭالتۋ ارنايى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولا تۇرىپ, ارنايى (تۇزەتۋ) مەكتەپكە دەيىنگى جانە مەكتەپ, جالپى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا, وڭالتۋ ورتالىقتارىندا, پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتتەرىندە, الەۋمەتتىك سالا ۇيىمدارىندا, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا جانە (نەمەسە) مەنشىك نىسانىنا قاراماستان وزگە دە ۇيىمداردا جۇرگىزىلەدى. 63. كي-دان كەيىن بالالاردىڭ ەستۋى سويلەۋىن وڭالتۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جالپى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا (بالا باقشالار مەن مەكتەپتەردە) وقۋ سىنىپتارىن, جەكە جانە توپتىق تۇزەتۋ جۇمىسىنا ارنالعان كابينەتتەردى, سونداي-اق اكت زالدارىن, اسحانالاردى, كىتاپحانالاردى كوزكورىم قۇرالدارمەن, عم-جۇيەلەرمەن جانە دىبىستى كۇشەيىتكىش اپپاراتۋرامەن قامتاماسىز ەتۋدى قوسا العاندا ارنايى ءبىلىم بەرۋ جاعدايلارى جاسالادى. 64. ەستۋ بۇزىلىسى بار بالالاردى انىقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا جىبەرۋ ءتارتىبىن پمپك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ايقىندايدى. 65. ءتيىمدى ەستۋ-سويلەۋ وڭالتۋدىڭ التى-ون ەكى ايىنان كەيىن بالالار جالپى ءبىلىم بەرۋ جانە سويلەۋدى ۇيرەتۋ بالا باقشالارىنا, سۋردوپەداگوگپەن جانە لوگوپەدپەن قوسىمشا جەكە ساباقتاردى قاتار جۇرگىزەتىن مەكتەپتەرگە بارادى. 66. كي-دان كەيىن بالالار ەستىمەيتىن بالالارعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا وقۋ ءۇشىن جىبەرىلمەيدى. 67. ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ماماندارى كي-دان كەيىن بالالاردىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا بولعان بۇكىل ۋاقىتىندا سويلەۋ پروتسەسسورىن پايدالانۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 6. كوحلەارلىق يمپلانتاتسيالاۋعا دەيىن جانە ودان كەيىن مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك-ەستۋگە بەيىمدەۋ 68. كي-عا دەيىن مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك-ەستۋگە بەيىمدەۋ: 1) قۇقىقتىق, پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق جانە سۋردولوگيالىقتى قوسا العاندا, وپەراتسياعا دەيىنگى جانە ودان كەيىنگى كەزەڭدە مۇگەدەكتەردى وڭالتۋ ءۇشىن ءتيىمدى جاعدايلار جاساۋ بويىنشا اتا-انالارعا (زاڭدى وكىلدەرگە) كونسۋلتاتسيا بەرۋ; 2) اتا-انالاردى (زاڭدى وكىلدەرىن) جانە (نەمەسە) مۇگەدەكتى وڭالتۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋعا ۇيرەتۋ; 3) سايكەس تاڭداپ الىنعان ەا پايدالانا وتىرىپ جانە ونسىز ەستۋدى قابىلداۋدى باعالاۋدان تۇراتىن سۋردولوگوپەدتىك زەرتتەپ-قاراۋ. 69. كي-دان كەيىن مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك-ەستۋگە بەيىمدەۋ مىناداي ءىس-شارالاردان تۇرادى: 1) مۇگەدەكتەردىڭ ەستۋ-سويلەۋىن وڭالتۋدى ۇيىمداستىرۋعا جانە وتكىزۋگە جاردەمدەسۋ (الەۋمەتتىك-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ); 2) كي جۇيەسىنىڭ سويلەۋ پروتسەسسورىن جانە ونىڭ جيناقتاۋشى بۇيىمدارىن, قوسالقى بولشەكتەرىن, قۋات كوزدەرىن كۇيگە كەلتىرۋ جانە پايدالانۋدى ۇيرەتۋ; 3) پاتسيەنتپەن جانە ونىڭ اتا-اناسىمەن كوممۋنيكاتسيا داعدىلارىنا وقىتۋ بويى