ۇبت-نى ۇتقىر ۇيىمداستىرعان ۇتىلمايدى

ون ءبىر جىل مەكتەپتە ءبىلىم العان تالاپكەردىڭ تاعدىرىن شەشەتىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ ناتيجەسى شىقتى. وعان زەيىن سالىپ قاراساق, وتكەن جىلدارداعىداي ەمەس, بيىل ۇتىمدى ۇيىمداستىرىلعانىنا كوز جەتكىزەسىڭ. اسىرەسە, ۇبت ناتيجەسىنە نارازىلاردىڭ وزىنە ءوزى قول جۇمساۋى كەزدەسپەپتى. بۇل جۇيەلى جۇمىستىڭ جەمىسى دەسەك جاراسار. ايتسە دە, ۇبت تۋرالى ءار­الۋان پىكىرلەر ايتىلدى, ايتىلىپ تا كەلەدى. جۇرتتىڭ تىلەگى ەس­كەرىلىپ, الداعى جىلى بۇل ءبىلىم ءبا­سەكەسىن انىقتايتىن سىناق ءوز­گەرەتىن سەكىلدى. سوعان وراي, ءتۇرلى بايلام پايىمداردى ءبىر تاقىرىپقا توپتاستىرىپ, وقىر­ماندارىمىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز. كۇنگەي مەن كولەڭكە ءبىز وبلىستىق ءبىلىم باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى شولپان كارينوۆاعا جولىعىپ, تاۋەلسىز سىرت­تاي باقىلاۋ جۇيەسىن جۇزەگە اسىرۋ­دىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن شەشىمىن تابۋى ءتيىس ماسەلەلەر جونىندە سۇراعانىمىزدا, 2004 جىلدان بەرى قولدانىلىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ (ۇبت)وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم الۋ دەڭگەيى مەن ۇستازداردىڭ ساپالىق قۇرامىن انىقتاۋدا ازىرگە بىردەن-ءبىر باس­تى كورسەتكىش ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل ۇبت-عا 2352 تۇلەك قاتىسىپ, ورتاشا بالل 79,01-ءدى قۇ­را­عان. «التىن بەلگى» مەن «ۇزدىك اتتەس­تات» الۋشىلاردىڭ سانى ءبىرشاما ارتقان. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, سىناق بارىنشا تىنىش ءوتىپ, توسىن وقيعالار دا, اتا-انالار تاراپىنان ارىز-شاعىمدار دا ورىن الماعان. مۇعالىمدەردەن, وقۋ بولىمدەرىنەن ءار وقۋشىنىڭ جەكە تۇلعالىق قاسيەتىنە نازار اۋدارۋ, قابىلەت-قارىمىن جەتە ەسكەرۋ تالاپ ەتىلگەن. قازاق-تۇرىك ليتسەيى, ءا.دوسمۇحامبەتوۆ اتىنداعى دارىندى بالالارعا مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرناتى, «بەست» گيمنازياسى 104-101 ارالىعىندا ۇپاي جيناپ, ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنگەن. اۋىلدىقتار اراسىندا ءۋاليحانوۆ اۋدانى (86, 67 بالل) توپ جارعان. كوپ جىلعى تاجىريبە ۇبت ءبىلىم ساپاسىنىڭ باستى ايقىنداۋشى ولشەمى ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. دەسەك تە, بۇل ءۇردىس كەي پاندەر بويىنشا وقۋشىنىڭ شىعارماشىلىق قارىم-قابىلەتىن تەجەيدى, اشىپ كورسەتە المايدى دەگەن پىكىرلەر ايتىلىپ ءجۇر. مۇنداي كوزقاراسپەن كەلىسپەۋگە بولمايدى. اسىرەسە, ۇبت-نىڭ 5 ءپان بويىنشا تاپسىرىلۋى, ونىڭ ىشىندە ماماندىق تاڭداۋدا ءبىر پانگە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلۋى توڭىرەگىندە ويلاناتىن تۇستار جوق ەمەس. سوندىقتان, قازىرگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى, وقىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ءادىس-تاسىلدەرىن ەنگىزۋ جاعدايىندا ۇسىنىس-تىلەكتەردىڭ تالقىعا ءتۇسىپ, جەتە ەسكەرىلگەنى ءجون, – دەيدى شولپان تاڭاتقىزى. ءبىز بىرقاتار اتا-انالارمەن, مۇعا­لىمدەرمەن, تۇلەكتەرمەن سۇح­بات­تاسقانىمىزدا ولار دا ۇبت-عا قاتىستى ءوز ۇستانىمدارىن اشىق ءبىل­دىردى. اتى-ءجونىن اتاماۋ­دى سۇرا­عان ب. ەسىمدى ازاماتشا مەك­تەپ­تەر­دەگى تولىققاندى ءبىلىم ساپاسى ءالى دە سىرتتاي سان قۋالاۋشىلىق كورسەتكىشتەرمەن ولشەنەتىنىنە, وسى سەبەپتى 9-سىنىپتان كەيىن «ناشار وقيتىنداردان» «تازارۋ» جۇرگىزىلەتىنىنە قىنجىلىس ءبىلدىردى. بيىل وبلىستا 11 سىنىپتى 3684 وقۋشى ءتامامداسا, ولاردىڭ 27 پايى­زى ۇبت-عا قاتىستىرىلماعان. سون­دا قالاي, جىلدار بويى العان بىلىمدەرىنە سەنىمسىز بولعانى ما؟ ەسىل اۋدانىندا ءبىر وقۋشىنىڭ ۇلگەرىمىنىڭ تومەندىگى جەلەۋ ەتىلىپ, ۇبت-عا قاتىستىرماۋدىڭ بارلىق ايلا-شارعىلارى قولدانىلعان. مۇن­داي كەلەڭسىز كورىنىستەر قالا­لىق جەرلەردە دە از كەزدەسپەيدى. مەنىڭ­شە, ۇبت ناتيجەلى بولۋ ءۇشىن, ءبىرىن­شىدەن, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەرگە قامقورلىق كۇشەيتىلۋى كەرەك. وڭىردە مۇنداي ۇلگىدەگى ءبىلىم وشاقتارى 88 پايىز توڭىرەگىندە ەكەنىن, ونىڭ ءۇستى­نە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيا­لىق تەح­نولوگيالاردان جۇتاڭدى­عىن, بىرىكتىرىلگەن سىنىپتاردا وقى­لاتى­نىن, مۇعالىمدەردىڭ تولىق وقۋ جۇك­تە­مەسىمەن قامتاماسىز ەتىل­مە­گە­نىن ەسكەرسەك, ءتۇيىندى ماسەلەلەر جەتىپ-ار­ت­ىلادى. مەنىڭشە, ۇبت كەرەك پە, جوق پا دەگەننەن گورى ءبىلىم بەرۋ سا­لاسىنداعى رەفورمالاردىڭ ءناتي­جەل­ىلىگىنە كوڭىل اۋدارعان دۇرىس دەگەن سۇحباتتاسىمىزدىڭ سوزىنە الىپ-قوسارىمىز جوق. ويتكەنى, ءوڭىر­دە ۇبت تاپسىرعانداردىڭ بەستەن ءبىرى 50 بالل جيناي الماعانى, 52 ءتۇ­لەك «ەكىلىك» العانى, «التىن بەلگى» مەن «ۇزدىك اتتەستاتقا» ءۇمىت­كەر­لەر­­دىڭ جار­تىسىنا جۋىعى ءوز ءبىلىم­دەرىن ءدا­لەل­دەمەگەنى ويلاندىرماي قويمايدى. 30 جىل جۇمىس ءوتىلى بار ت. ەسىمدى ۇستاز بۇگىنگى كۇنى ۇبت-دا ءبىلىم­سىزدەردىڭ دە اتى وزىپ, بايگە الدىن بەرمەي جۇرگەنىن جاسىرمادى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, ۇلگەرىمى تومەندەردىڭ «باعىن» جاندىرىپ تۇرعانى – قازىرگى زاماننىڭ وزىق تەحنولوگيالارى. ءوز سوزىنە ۇيالى تەلەفوندى فولگا قاعازىنا وراپ, ىشكە الىپ وتكەن وقۋشىنىڭ ءىس-ارەكەتىن مىسالعا كەلتىردى. تەست ساۋالدارىن مەكتەپتىڭ ينفورماتيكا كابينەتىندە كۇتىپ وتىرعان ۇستازدارىنا جولداعان. ءارى قاراي وقيعانىڭ قالاي ءوربيتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. سوندىقتان, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ كەشەندى جۇيەسىن تۇبىرىمەن وزگەرتىپ, باسقا ءتۇرىن ەنگىزگەن قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. بيلەت سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋ سەكىلدى سىناق تۇرلەرىن نەگە ەنگىزبەسكە؟ ۇبت-عا يەك ارتقان وقۋشىلاردىڭ وزدىگىنەن ءبىلىم الۋعا قۇمارلىعى, جان-جاقتى ىزدەنىسى, كاسىبي دايارلىعى جىل وتكەن سايىن تومەندەپ بارادى. كوبىنە-كوپ جاتتاندى جاۋاپتارمەن, تار ماعىنالى ويلاۋمەن شەكتەلەدى. تاراتىپ, تالداپ ايتۋعا شورقاق. ۇبت بۇگىندە ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋدىڭ كورسەتكىشى بولۋدان قالدى, دەيدى تاجىريبەلى پەداگوگ. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى