«زەرەك بوتاقان» قامقورلىققا ءزارۋ

ۇلتى باسقا ازامات قازاق تىلىندە الماناح شىعارۋدا ومىردە تىرشىلىكتىڭ كۇيبەڭىنە الاڭدامايتىن, ءوزىنىڭ باعىت-باعدارىنان قانشا قيىندىق بولسا دا اينىمايتىن ادامدار بولادى. سونىڭ ءبىرى ارىپتەسىمىز ۆياچەسلاۆ يۋرەۆيچ فرانك. ول ءبىراز جىلداردان بەرى «زەرەك بوتاقان» اتتى بالالارعا ارنالعان الماناح شىعارىپ كەلەدى. شىعارىپ كەلەدى دەگەن ايتۋعا عانا وڭاي, جۋرنالدىڭ ءار سانى بۇگىنگىدەي قارجى تاپشىلىعىندا باسپا بەتىن قيىندىقپەن كورۋدە. ۆياچەسلاۆ فرانك شىمكەنتتە قالا­­­لىق بالالار باقشاسىنىڭ مەڭ­گەرۋ­شى­لەرىمەن كەزدەستى. بۇرىن دا قازاق بالاباقشاسى كورنەكى قۇرال دەگەنگە وتە جۇتاڭ ەدى. تاۋەل­سىزدىك العانىمىزعا 25 جىل تولسا دا وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن ءالى تولتىرا الماي كەلەمىز-اۋ. – مەن جاسىمنان ولەڭ وقۋ, ءان ايتۋعا اۋەس بولىپ ءوستىم, – دەيدى ۆياچەسلاۆ. –بالاباقشادا جالىنداپ تۇرعان بالا­قايلاردىڭ ءبىرى بولاتىنمىن. كەيىنىرەك جۋرناليست بولىپ جۇمىس ىستەپ ءجۇر­گەنىمدە قازاق بالاباقشالارىنىڭ ءان مەن بيگە جەتىمسىزدىگىن بايقاپ, بالا كەزدەگى ارمانىمدى ىسكە اسىرۋدىڭ مۇمكىندىگى تۋعانىن سەزىندىم. مەن دە قازاقستاننىڭ ازاماتىمىن. قازاق مەكتەبى, قازاق بالاباقشاسىنا تەك قازاق اقىنى, قازاق جازۋشىسى, قازاق ونەرتانۋشىسى عانا شىعارما جازسىن دەگەن زاڭ جوق. ءوزىمنىڭ وتانىما كىشكەنە دە بولسا ۇلەس قوسۋ ءۇشىن وسى ءىستى قولعا الۋعا بەل بايلادىم. ارينە, جالعىز اعاش ورمان ەمەس. مەنىڭ يدەيامدى قاسىمداعى ءوزىم سياقتى تىلەۋلەس جاندار قولداپ كەتتى. قانشاما قيىندىقتار تۋسا دا ماقساتىمنان اينىماي, «زەرەك بوتاقاندى» شىعارىپ كەلەمىن. جانىما جاعاتىن ءىس بويىما قۋات بەرەدى. شىمكەنتكە وسى كەلىسىمدە قازاقستاننىڭ كوپتەگەن وبلىستارىندا بولىپ, بالاباقشا مەڭگەرۋشىلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدىم. «زەرەك بوتاقان» الماناعى بالالار ءۇشىن وتە كەرەك دۇنيە. تەك, بۇگىنگىدەي قارجى تاپشىلىعىندا, دەمەۋشىلەر ازايىپ تۇرعان كەزەڭدە جارىق كورۋى تىم قيىنعا ءتۇسىپ وتىر. وبلىس ارالاپ, ۇستازدارمەن كەزدەسۋ وتكىزىپ ءجۇرۋىمنىڭ ءمانىسى – تارالىم جيناۋ. سونىمەن قاتار, بەلسەندى اۆتورلاردى جۋرنالعا تارتىپ, جاقسى تاجىريبەلەردى جارىققا شىعارۋ نيەتىندەمىن. ۆياچەسلاۆ فرانكتىڭ ويى وسى. بۇگىنگە دەيىن 25 سانى جارىق كورگەن الماناحتى پاراقتادىق. مۇندا بالالارعا ارنالعان اندەر, ءان جانە ويىن, اۋديوتاسپادان اۋەن تىڭداۋ, بالالارعا ارنالعان پوەزيا, ولەڭدەر مەن جۇمباقتار جيناعى, اۋەندى قويىلىم, مەرەكەلىك ستسەناريلەر, مانەرلەپ وقۋ سياقتى بولىمدەر بار. ياعني, مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارعا كەرەكتىڭ ءبارى وسى جۋرنالدا كەزدەسەدى. ارينە, كەرەمەت دەسەك, ءبىز قاتەلەسەمىز. ۆياچەسلاۆ فرانكتىڭ بالاباقشادا­عى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا ۇمتىلعانى ءسۇيىنىش بولعانىمەن, ول – ورىس ءتىلدى ازامات. قانشاما پەداگوگ, وسى ءىستىڭ باسىندا جۇرگەن ازاماتتاردى تارتتىم دەگەنىمەن, «ءشوپ تە ولەڭ, شوڭگە دە ولەڭ» بالالار الماناعىندا ءورىپ ءجۇر. ءبىزدى «بالالارعا شىعارما جازعىشتاردىڭ» ولەرمەندىگى تاڭعالدىرادى. بالاباقشا جاسىنداعى بالالاردىڭ ءوز سوزدىك قورى بولادى. بۇعان ءتىلى ورىس تىلىمەن شىققان, ءار ءسوزدى ەجىكتەپ ارەڭ ءسوي­لەيتىن بالاقايلاردى قوسىڭىز. وسى جاعىن ۆياچەسلاۆقا ەسكەرتكەنبىز. بالاباقشاداعى بالالارعا ارناپ جازاتىن كەرەمەت تالانتتى اقىن, جازۋشىلارىمىز بار. قالاماقىسى كەلىسسە, ولەڭدەر مەن جۇمباقتاردى, ەرتەگىلەردى, شاعىن اڭگىمەلەردى ولار دا كەلىستىرىپ جازىپ بەرەدى. ارينە, جۋرنالدىڭ ازىرگە ونداي مۇمكىندىگى جوق, ءارى باس رەداكتوردىڭ قازاق ءتىلىن ءبىل­مەي­تىندىگى جاقسى ءىستى تۇساۋلاي بەرەتىن سياقتى. ءسوز جوق, كوركەمدىك جاعىنان اقساپ جاتسا دا «زەرەك بوتاقان» بالاباقشا ءبۇل­دىرشىندەرىنە كەرەك دۇنيە. ءبىزدىڭ سىن ورتاق ءىستىڭ قيۋىن قاشىرۋ ەمەس, جاقسى بولا بەرسىن دەگەن شىنايى تىلەكتەن شىققان وي عوي. كوكشەتاۋداعى «ولەڭ» اۋەندى-باس­پا ورتا­لىعىنان شىعاتىن الماناح بالا­باقشاعا وتە كەرەك. جاقسى باستامانى ور­تا جولدا قالدىرماي, قولداپ, قۋاتتاپ كەت­­سەك, جازدىرىپ الساق, كەمشىلىك دەگەن جۇرە تۇزەلەدى. ۇلتى باسقا بولسا دا تىلەگى ءبىر, ءوز ماقسا­تىنان اينىمايتىن, تاپقان-تايانعانىن قازاق بالاباقشاسىنىڭ جۋرنالىنا قۇيىپ جاتقان ۆياچەسلاۆ فرانكتىڭ مۇنىسى ەلجاندىلىق. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى