ءوز ءۇيىڭ بولعانعا نە جەتسىن!

بيىل «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق ديرەكتورلار كەڭەسى «ءوز ءۇيىم» دەپ اتالاتىن بىرەگەي باعدارلامانى بەكىتتى. ونىڭ ءمانىسى مىنادا – ەندى بانكتىڭ سالىمشىلارى قولجەتىمدى باعا بويىنشا باس­پانا ساتىپ الۋعا بالامالى مۇمكىندىككە يە بولادى. بانك قازىردىڭ وزىندە استانا­داعى «جاعالاۋ-4» تۇرعىن ءۇي كەشەنىندەگى الەۋمەتتىك پاتەرلەرگە ساتىپ الۋشىلاردان پۋل جيناي باستادى. سول جاعالاۋداعى «حان شاتىر» ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا تاياۋ جەردە ورنالاسقان كەشەننىڭ ءبىرىنشى كەزەگى قۇرىلىسىن اياق­تاۋ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنا جوسپارلانعان. سونى­مەن 462 پاتەردى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ كليەنتتەرى 1 شار­شى مەتر ءۇشىن ۇلتتىق ۆاليۋتادا تىركەلگەن باعا – 185 مىڭ تەڭگەمەن ساتىپ الادى. «ءوز ءۇيىم» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 2022 جىلعا دەيىن بارلىعى 1,5 ملن. شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوس­پارلانۋدا. ەلىمىزدىڭ حالقىن قولجەتىمدى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ءجو­نىندەگى جاڭا باعدارلامانىڭ جاي-جاپسارىن «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قايرات التىنبەكوۆ بىلايشا تۇسىندىرەدى. – ءوزىڭىز بىلەتىندەي, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا قارجى جيناقتاۋ نارىعىنداعى جالعىز وپەراتور بولىپ تابىلادى, – دەيدى قايرات التىنبەكوۆ. – بۇل بىرەگەي جۇيە. ءبىز  گەرماندىق ۇلگىنى جۇزەگە اسىردىق, ول بويىنشا كليەنتتەرىمىز الدىمەن قارجى جيناقتاپ, سودان كەيىن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن وتە تومەنگى پايىزدىق ءمول­شەرلەمەلەرمەن ۇزاق مەرزىمدى نەسيە الۋلارىنا بولادى. سونداي-اق, بىزگە ادامدار تەك قانا دەپوزيتكە اقشا سالۋعا كەلمەيتىندىگىن دە جاقسى تۇسىنەمىز. ولار ءوز­دە­رىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا جيعان-تەر­گەندەرىن سالاتىنى دا راس. بۇل ورايدا «بىزبەن بىرگە بولساڭىز, باسپاناعا قول جەتكىزەسىز» دەگەن ءسوزدى تەكتەن تەككە ايتپايمىز. ويتكەنى, ءبىزدىڭ بانك وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ, «نۇرلى جول» جانە باسقا دا مەم­­لەكەتتىك باستامالاردىڭ نە­گىزگى وپەراتورى بولىپ سانا­لادى. اتالعان شارالاردىڭ ءناتي­جەسىندە بۇكىل ەل اۋماعىندا الەۋ­مەتتىك تۇرعىن ءۇي سالىنۋ ۇستىندە. ول باعدارلامالار بويىنشا باسىمدىق كەزەكتە تۇرعاندارعا بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە, بۇل مەم­لەكەتتىك رەسۋرستاردىڭ سۇرا­نىستى تولىق قاناعاتتاندىرا الماي وتىرعاندىعىن دا اتاپ ايتقان ءجون. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى تالداپ جاساعان باعدارلاما ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە ۋاع­دالى دەپوزيتتەردى ورنالاستىرۋ ارقىلى, قۇرىلىس كومپانيالارىمەن مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك جانە جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ورگاندار – قالالار مەن وڭىرلىك ورتالىقتاردىڭ اكىم­دىكتەرىمەن ۋاعدالاستىق شەڭ­بەرىندە ءۇش باعىتتاعى جۇمىستى اتقارماق. – ءبىز كەلىسىمگە قول قويامىز, سوعان سايكەس اكىمدىك جەر تەلىم­دەرىن ءبولىپ, قۇرىلىس سالۋشىنى انىقتايدى. قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن تۇرعىن ءۇي بانككە تاپسىرىلادى. ال بانك ءوز كەزەگىندە ونى سالىمشىلار اراسىندا بولەدى, – دەيدى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى. – ال قارجىلاندىرۋ ماسە­لەسىنە كەلەتىن بولساق, ونى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وزگە دە رەسۋرستاردىڭ, ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ بانكتىڭ شوتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرا الادى. وسى مەحانيزم اياسىندا ءبىزدىڭ قىزىلوردا وبلىسىندا ىسكە اسىراتىن العاشقى جوبامىز دا بار. وندا قازىرگى كەزدە قۇرىلىس جۇمىسى بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. قارجىلان­دىرۋ ماسەلەسىن جەر­گىلىكتى اكىمدىك شەشتى. ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرمەن ءوزارا ارەكەت ەتۋگە كەلەتىن بول­ساق, بۇل جاعدايدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى جىلدىق 3 پايىز ۇستەمەمەن وپەراتور رەتىندە ءوز قارجىسىن جانە سالىمشىلاردىڭ قاراجاتىن ورنالاستىرۋعا نيەت تانىتىپ وتىر. ياعني ەكىنشى دەڭ­گەيدەگى بانكتەردىڭ ناقتى ءارى جەتكىلىكتى قاراجاتىنىڭ ارقا­سىندا قۇرىلىس سالۋشىلاردى نەسيەلەۋ ۇستەمەسى جىلدىق 7 پايىزدان اسپايتىن بولادى. ارينە بۇل بيزنەس ءۇشىن دە ءتيىمدى ەكەندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. – ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك­تەردىڭ كليەنتتەرى قاتارىندا قۇرىلىس كومپانيالارى بار, – دەيدى قاي­رات التىنبەكوۆ. – ولار ۇزاق جىل­­دار بويى سەنىمدى قىزمەت كورسەتىپ جۇرگەن ءوز بانكىنە ءوتىنىش جاساۋلارى قاجەت. ول بانك ءوز كەزەگىندە بىزبەن كەلىسىم جاساپ, رەسۋرستار الادى. ءسويتىپ, ونى قۇرىلىسشىلارعا بەرەدى. اتاپ ايتقاندا, وسى باعىتتا استانا قالا­سىنداعى كليەنتەرىمىزگە «جاعالاۋ-4» تۇرعىن ءۇي كەشەنىندە ءبىر شارشى مەترى ءۇشىن 185 مىڭ تەڭگەدەن اسپايتىن باعا بويىنشا پاتەرلەر ۇسىنامىز. مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك سە­­­رىك­­تەستىك اياسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىق وزگە شەشىم جاساۋدى دا ويلاستىرادى. ونىڭ اياسىندا قۇرىلىس سالۋشى قاي جەردە تۇرعىن ءۇي تۇرعىزۋدى ءوزى انىقتايدى. وسىلايشا قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ قارجىسىمەن بارلىق جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. وسى ارادا, ەگەر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى پاتەرلەردى 100 پايىز ساتىپ الۋدى قامتاماسىز ەتەتىن بولسا, وندا ەشقانداي تۇيتكىل تۋىندامايتىندىعىن ەسكەرگەن ءجون. بۇل جاعدايدا قۇرىلىس سالۋشى كومپانيا جارناماعا جانە تۇرعىن ءۇي الاڭدارىن ساتۋعا كەتەتىن ارتىق شىعىنداردان بوساتىلادى. ەڭ باستىسى, قۇ­رى­لىستى جۇرگىزۋ كەزىندە مەملەكەت قارجىسىنىڭ ءبىر تيىنى دا جۇمسالمايتىندىعىن اتاپ ايتقان ءجون. مارات اققۇل, «ەگەمەن قازاقستان»