بىرلىك پەن تۇراقتىلىق ماقساتقا جەتۋىمىزدىڭ باستى العىشارتتارى

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعا­لىعىمەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى, دەپ حابارلادى پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. جيىندا بيىلعى 5-6 ماۋسىمدا اقتوبە قالاسىندا ورىن العان وقيعاعا باعا بەرىلىپ, ەلدەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردىڭ تىزبەسى انىقتالدى. سونداي-اق, باس پروكۋرور ج.اسانوۆتىڭ, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆتىڭ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆ.جۇماقانوۆتىڭ جانە اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى ب.ساپارباەۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. قازاقستان پرەزيدەنتى قازا بولعان اسكەري قىزمەتشىلەر مەن ەلىمىزدىڭ بەيبىت تۇرعىندارىنىڭ تۋعان-تۋىستارى مەن جاقىندارىنا كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ جانە جەكە ءوزىنىڭ اتىنان كوڭىل ايتتى. قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا مەملەكەت تاراپىنان جان-جاقتى كومەك كورسەتىلەتىنى اتاپ ءوتىلدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىلمىس­كەر­لەرگە قاتىستى ارەكەتتەردى قولداعانى جانە كەشەگى ۇلتتىق ازا تۇتۋ كۇنىندە بىرلىك كورسەتكەنى ءۇشىن بارشا قازاقستاندىقتارعا العىس ايتتى. مەملەكەت باسشىسى پوليتسيا, ۇلتتىق ۇلان, ارناۋلى بولىمشەلەر قىزمەتكەرلەرىنە تەرروريستەرگە لايىقتى قارسى تۇرا بىلگەندەرى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى. قازاقستان پرەزيدەنتى جاسالعان شابۋىلداردى ءمانسىز جانە ز ۇلىم ارەكەت رەتىندە اتاپ ءوتتى. – مۇنىڭ ءداستۇرلى ەمەس سالافيزم ءدىني اعىمى جولىن ۇس­تانۋ­شىلار توبىنىڭ تەرروريستىك شابۋىلى ەكەنىن ءبىز قازىر ءبىلىپ وتىر­مىز. رەسپۋبليكادا ءدىن ۇستانۋ بوس­تاندىعىنا كەپىلدىك بەرە وتىرىپ, ءبىز ءدىننىڭ اتىن جامىلىپ ەلدەگى جاع­دايدى ۋشىقتىرۋشىلاردىڭ بارلىعىنا قاتاڭ تويتارىس بەرۋ نيەتىندەمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تەررو­ريس­تەردىڭ جوسپارىنا قاراماستان, بەيبىت حالىق اراسىندا كوپ ادام شىعىنىنا جول بەرىلمەگەنىنە نازار اۋداردى. – كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ ارە­كەتى قىلمىسكەرلەردىڭ تۇگەلگە جۋى­عىنىڭ كوزىن جويۋعا مۇمكىندىك بەردى, بىرنەشەۋى ىزدەستىرىلۋدە. ءبىز­دىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمىز بار­لىعىن تابادى دەپ ويلايمىن, ولار ءتيىستى جازاسىن الاتىن بولادى. تەرروريستىك اكتىلەر قوعامنىڭ كوڭىل-كۇيىن وزگەرتتى, حالىق ولاردى ءادىل ايىپتاپ, باتىل ارەكەت كۇتەدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ستراتەگيالىق جانە جۇيەلى سيپاتتاعى بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان پرەزيدەنتى ۇكىمەتكە ەكى ايدىڭ ىشىندە تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە, قارۋ اينالىمى مەن ونى ساقتاۋعا جانە ساتۋعا قارسى ارەكەت ەتۋ سالاسىنداعى, كوشى-قوندى جانە ءدىني بىرلەستىكتەردى رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭنامالىق باستامالار جيىنتىعىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. – حالىقارالىق تەرروريستىك ۇيىمدارعا قاتىسى بار قازاقستان ازاماتتارىن جازالاۋ شارالارىن كۇشەيتۋ ماسەلەسىن قاراس­تىرعان ءجون. بۇل رەتتە, ولار مەملە­كەتىمىزدىڭ مۇددەسىنە ساتقىندىق جاساپ, ءوز وتانىنا قارسى سوعىس جو­لىنا ءتۇسىپ وتىرعانىن ەسكەرۋ قاجەت. بۇدان بولەك, تەرروريستىك قاۋىپ جونىندەگى دابىل بويىنشا وتكىزىلۋى ىقتيمال ارناۋلى شۇ­عىل شارالار ۇيىمداستىرۋ جەڭىل­دەتىلسىن. وسى زاڭنامالىق باستا­مالاردىڭ بارلىعىن بيىلعى زاڭ شىعارۋ جۇمىسى جوسپارىنا ەنگىزۋ قاجەت, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ بولىپ وتكەن وقيعالار الەۋەت قۇرى­لىم­دارىنىڭ جۇمىس تاسىلدەرىن تۇبىرىمەن قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن كورسەتكەنىن ايتتى. – زاڭنامامىزدى قاتايتىپ, وسى سالاعا قاتىستى قابىلدانعان باعدارلامالارعا تالداۋ جۇرگىزەتىن جانە ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزەتىن كەز كەلدى,  – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. مەملەكەت باسشىسى اقش, يزرايل, گەرمانيا جانە وزگە دە بىرقاتار شەت مەملەكەتتەردە شەت­تەن كەلەتىن قاراجاتتىڭ پاي­دا­لا­نىلۋىنىڭ جاريالىلىعىن قام­تا­ماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ءتۇر­لى ءتا­سىلدەر قولدانىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. – ۇكىمەت وسى تاجىريبەنى قا­راستىرىپ, قازاقستاندا ءبىزدىڭ ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ شەتەلدەردەن قارجىلاندىرىلۋ ءىسىنىڭ مونيتورينگىن ەنگىزۋگە قاتىستى ۇسىنىستار بەرۋى قاجەت, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. قازاقستان پرەزيدەنتى قارۋدىڭ بارلىق تۇرىنە ەلىمىزدە تىيىم سالۋ جونىندە قوعامدا كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلە مۇنداي  راديكالدى شارالاردى قولدانباي-اق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىندىگى تۇرعىسىنان مۇقيات زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىنىن ايتتى. – زاڭنامالىق تۇرعىدان قارۋ اينالىمىن, ونى ساقتاۋ ءتارتىبىن قاداعالاۋ كۇشەيتىلسىن, بۇل ءتارتىپتى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك قاتايتىلسىن, وسى قىزمەتپەن اينالىساتىن بارلىق سۋبەكتىلەرگە كەشەندى تەكسەرىس جۇرگىزىلسىن. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تەز ءارى رۇقساتسىز قولدانۋعا جارامدى قارۋدى ساتۋعا تىيىم سالاتىن, سونداي-اق, قارۋ, وق-ءدارى جانە جارىلعىش زاتتار ساقتالاتىن نىساندار كۇزەتىنە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن كۇشەيتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان وزگەرىستەردى قاجەت بولعان جاعدايدا ءبىر اي مەرزىم ىشىندە زاڭناماعا ەنگىزسىن. بۇدان بولەك, كوپپاتەرلى ۇيلەردە ەمەس, ارناۋلى عيماراتتاردا بولۋعا ءتيىس قارۋ-جاراق دۇكەندەرىنىڭ ورنالاسقان جەرلەرى انىقتالسىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ باقى­لاۋ­سىز كوشى-قوننىڭ, جەردى ءوز بەتى­مەن باسىپ العانداردىڭ زاڭسىز قونىستارىنىڭ قىلمىس ءۇشىن قولايلى ورتاعا اينالىپ وتىر­عانىنا نازار اۋداردى. – ۇكىمەت زاماناۋي تەحنو­لو­گيالارعا نەگىزدەلگەن ينتەگرال­دانعان ميگراتسيالىق باقىلاۋ جۇيەسىن قۇرۋ جۇمىسىن تەزدەتىپ, داكتيلوسكوپيالىق تىركەۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە كىرى­سۋى كەرەك. وعان دەيىن  حالىقتى تىركەۋگە قويۋ جانە ەسەپكە الۋ مەحانيزمدەرىن ورىنداۋ قام­تاماسىز ەتىلسىن. بارلىق اكىمدەرگە وسى جۇمىستى جۇرگىزىپ, ءاربىر جارتى جىل سايىن ول تۋرالى بايانداپ وتىرۋدى تاپسىرامىن. ەلىمىزگە كەلەتىن بوسقىنداردىڭ مىندەتتى تۇردە تىركەۋگە تۇرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرعان ءجون. وسى ايتىلعاننىڭ ءبارى زاڭدار مەن باسقا دا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردە كورىنىس تابۋى كەرەك. بۇل ەلدەگى قاۋىپسىزدىك پەن قوعامدىق ءتارتىپتىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇزەگە اسىرىلادى. ۇكىمەت ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانىنان ميگراتسيالىق ۇدەرىستەردى باقىلاۋ مەن رەتتەۋ جانە وسى سالادا تالداۋ جۇرگىزۋ ىسىنە جاۋاپ بەرەتىن كوشى-قون ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇلتتىق بيۋرو قۇرۋ جۇمىسىن تەزدەتكەنى ءجون, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. مەملەكەت باسشىسى اقتوبە­دەگى وقيعالار ماڭىزدى مەكەمە­لەر­دىڭ, حالىق كوپ جينالاتىن نىسان­داردىڭ كۇزەتىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن دە كورسەتىپ بەرگەنىن اتاپ ءوتتى. – بارلىق اۋەجايلاردى, اۆتوۆوكزالدار مەن تەمىرجول ۆوكزالدارىن وزگە ەلدەردەگىدەي زاماناۋي تەكسەرۋ جۇيەلەرىمەن, اۋلالاردى ساپالى بەينەباقىلاۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتاعان ءجون. بۇل شارالاردىڭ ءبىرى دە ازاماتتارعا قولايسىزدىق تۋعىزباۋى كەرەك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. قازاقستان پرەزيدەنتى تەررو­ريستىك اكت جانە توتەنشە جاعداي ورىن العان كەزدە جاسالاتىن ءىس-ارەكەتتەردىڭ حالىققا تۇسىنىكتى الگوريتمىن ازىرلەۋ قاجەتتىگىنە  نازار اۋداردى. – ءاربىر ۇلكەن قالادا مىندەتتى تۇردە حالىقتى دەرەۋ قۇلاقتاندىرۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەپ تۇرۋعا ءتيىس, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءاس­كە­ري قالاشىقتاردى, اسكەري ءبولىم­دەردى, وق-ءدارى مەن قارۋ-جاراق ساقتالاتىن ورىنداردى قوسا ال­عاندا, بارلىق اسكەري نىسانداردى قورعاۋ شارالارىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن اتاپ كور­سەتتى. مەملەكەت باسشىسى حالىقپەن جۇمىس جۇرگىزۋ ءىسىن تۇبەگەيلى جاقسارتۋ كەرەكتىگىن ايتتى. – ءاربىر جۇمىسسىز ادام ءبىزدىڭ ەسەبىمىزدە بولۋعا ءتيىس. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, ءار اداممەن جەكە جۇمىس جۇرگىزىپ, ەكى اي مەرزىم ىشىندە حالىقتىڭ وسى بولىگىن جۇمىسپەن قامتۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزۋى ءتيىس. قاجەت جاعدايدا ەڭبەك كودەكسىنە ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندە باستامالار ۇسىنۋ كەرەك, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. قازاقستان پرەزيدەنتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىمەن حالىقتىڭ قارىم-قاتىناسى زاڭناما ارقىلى ايقىن رەگلامەنتتەلۋى تيىستىگىنە نازار اۋداردى. –  پوليتسەيلەرگە شابۋىل جاساۋ, قۇرمەتتەمەۋشىلىك فاكتى­لەرى­نىڭ بارلىعىنا قۇقىق قورعاۋ جۇيە­سى تاراپىنان قاتاڭ قۇقىقتىق باعا بەرىلۋگە ءتيىس. قاجەت بولعان جاع­دايدا زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزگەن ءجون. فورما كيگەن ادام مەملەكەتتىڭ ايرىقشا قورعاۋىندا بولۋى كەرەك, قىزمەتتىك مىندەتىن ورىنداۋ بارىسىندا ونىڭ ومىرىنە قول سۇعىلماۋشىلىقتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىنە  كەپىلدىك بەرىلۋگە ءتيىس. بۇل رەتتە پوليتسيا وكىلىنىڭ ءوزى دە سوعان ساي بولۋى كەرەك. وسىعان بايلانىستى بارلىق قوعامدىق ينستيتۋتتاردى, ازاماتتىق قوعامدى قۇقىقتىق ءتارتىپتى ساقتاۋ ورگان­دارىنا قولداۋ كورسەتۋگە, ەل قاۋىپ­سىزدىگىنە بارىنشا ۇلەس قوسۋعا شا­قى­رامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىل­مىس­پەن كۇرەسۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى رەسۋرستى ءبولۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. – نەگە ءبىز مۇنداي شارالار قول­دانۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر­عانىمىزدى ازاماتتارىمىز دۇرىس تۇسىنەدى دەپ ويلايمىن. ەلىمىزدەگى تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىق – مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن جانە ءبىز بارلىق  ماقساتىمىزعا جەتۋى­مىز ءۇشىن قاجەتتى باستى شارت. ءبىز بۇل ايتىلعان شارالارمەن شەك­تەل­مەيمىز. جاقىن ارادا وزگە ماسەلەلەر بويىنشا دا كەشەندى شەشىمدەر قابىلداناتىن بولادى. ءسوزىمدى قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتتارىنا ارنايمىن – ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋى قامتاماسىز ەتىلەدى. ول ءۇشىن بىزدە بارلىق مۇمكىندىكتەر بار, رەسۋرس­تار جانە ادامدار جەتكىلىكتى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. سۋرەتتى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ