10 ماۋسىم, 2016

اككرەديتتەۋ – قوعامدىق مۇددەنى قولداۋدىڭ جاھاندىق قۇرالى

570 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن
DSC_0480_12008 جىلدان باستاپ جىل سايىن ماۋسىم ايىندا الەم­دىك قاۋىمداستىق دۇنيە­جۇزىلىك اككرەديتتەۋ كۇنىن اتاپ وتەدى. بۇل كۇن 2007 جىل­عى 30 قازاندا سيدنەي قالا­سىندا (اۆستراليا) ILAC جانە IAF بىرلەسكەن باس اسسام­بلەياسىنىڭ وتىرىسىندا بەكى­تىلگەن بولاتىن. دۇنيەجۇزىلىك اككرەديتتەۋ كۇنىن مەرەكەلەۋ شەڭبەرىندە ۇلت­تىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى حالىق­ارالىق ۇيىمدار بەكىتكەن تاقى­رىپتار بو­يىنشا دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزەدى. وسىلايشا, 2008 جىلدان باس­تاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا الەمدىك سەنىمدى, قۇزىرەتتىلىكتى ورناتۋ, اككرەديتتەۋ جونىندەگى جۇمىستار ناتيجەلەرىن الەمدىك تانۋ, رەتتەۋشى ورگانداردى قول­داۋ قۇرالدارى, ازىق-ت ۇلىك ءونىم­دەرىنىڭ جانە تازا اۋىز سۋ قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, الەم­دىك ساۋداعا كومەك كورسەتۋ, ەنەر­گيامەن قامتاماسىز ەتۋدەگى قاۋىپسىزدىك, سونداي-اق, مەديتسي­نالىق جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسە­تۋدى قولداۋ بويىنشا تاقى­رىپ­تارعا ارنالعان دوڭگەلەك ءۇس­تەلدەر وتكىزىلدى. ءوز كەزەگىندە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار زاڭنامالىق اكتىلەردى تال­قىلاۋعا, قوعامدىق مۇددەلەردى قوزعايتىن ءارتۇرلى سالالاردا مەملەكەتتىك ساياساتتى قۇرۋ, مونيتورينگ جانە وڭتايلى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن زەرتتەۋ­لەر جۇرگىزۋ جولىمەن, قۇ­قىق­تىق قۇرالدار كومەگىمەن قوعام­دىق مۇددەلەردى قورعاۋمەن اينا­لىسادى. بۇل رەتتە, ستاندارتتالعان ءادىس­تەردى قولدانۋ, سونداي-اق, مەم­لە­كەتتىك ورگاندار نەمەسە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار كورسەتەتىن قىز­مەت­تەردىڭ سايكەستىگىن, اككرەديتتەلگەن باعالاۋىن پايدالانۋ – قوعامدىق مۇددەلەردى قورعاۋعا باعىتتالعان ماقساتتارعا نەعۇرلىم ءدال قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى. اككرەديتتەۋدى جانە سايكەس­تىكتى باعالاۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىرۋ ماق­­ساتىندا جانە اككرەديتتەۋ پاي­دا­لا­­نىلعان جاھاندىق مىسالدار­دى كورسەتۋ ءۇشىن www.pub­lic­sectorassurance.org ۆەبسايت جاسالىندى. اككرەديتتەۋ دەنساۋلىقتى جانە قاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ, ەكو­نو­ميكالىق دامۋ, ساۋداعا كومەك كورسەتۋ, سونداي-اق, قىلمىس­كەر­لىكپەن كۇرەس جانە قاۋىپسىزدىكتى كوتەرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ سالاسىندا رەتتەۋشى ورگاندارعا قوعامدىق مۇددەلەردى قولداۋدا سەنىمدىلىكتى قام­تاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرە­تىن سەنىمدى قۇرال بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىندا ونىمدەر مەن كور­سەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ءساي­كەس­تىگىن راستاۋ جونىندەگى ورگان­داردى (سرو), مەنەدجمەنت جۇيە­لەرىن (مج سرو), سىناق (سز), كالي­برلەۋ (كز), سالىس­تىرىپ تەكسەرۋ (ستز), اككرەديتتەۋ بويىنشا قىزمەتتىڭ ءداستۇرلى باعىتتارىنان باسقا مەديتسينالىق زەرتحانالاردى (مز), پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى (پ سرو), بىلىكتىلىكتى تەكسەرۋ پروۆايدەرلەرىن جانە ينس­پەكتسيا جونىندەگى ورگانداردى (يو) اككرەديتتەۋ سياقتى جاڭا باعىت­تار بەلسەندى دامىتىلۋدا. بۇل باعىت­تاردا ءبىز قوعامدا تولىق ءتۇسى­نىس­تىككە جانە حالىقارالىق دەڭ­گەيگە شىعۋ جۇمىستارىن ءجۇر­گىزۋ­دە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا قول جەتكىزدىك. 2016 جىلعى 5 مامىرداعى جاع­دايى بويىنشا اككرەديتتەۋ ءتىزى­لىمىندە 1347 سۋبەكتى تىركەل­گەن, ونىڭ 1332-ءسى ءداستۇرلى باعىتتارى, 15-ءى اككرەديتتەۋدىڭ جاڭا باعىت­تارى بويىنشا. كەدەن وداعى تەح­نيكالىق رەگلامەنتتەرىنىڭ تالاپتارى بويىنشا وزەكتەندىرىلگەن قازاقستاندىق بولىمىنە 75 سرو جانە 273 سز ەنگىزىلگەن. سونىمەن, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ اككرەديتتەۋ جۇيەسىنىڭ قۇرىلۋ جىلدارى اۆتوموبيلدىك, تەمىرجول جانە كەمە قۇرىلىسى ءونىمى تالاپتارى بويىنشا جەكەلەگەن كورسەتكىشتەردى قوسپاعاندا, تەح­نيكالىق رەگلامەنتتەردىڭ بار­لىق تالاپتارى بويىنشا ءونىم قاۋىپ­سىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىن­شا سىناق بازاسى قۇرىلدى. جاڭا تەحنولوگيالار مەن سىناق ءادىس­تەرىنىڭ دامۋىمەن قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سى­نىڭ زەرتحانالىق بازاسىن جەتىل­دىرۋ بويىنشا ءۇردىستى شەكسىز جال­عاست­ىرا بەرۋگە بولاتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. قازاقستان قارقىندى دامۋ­شى مەملەكەت بولىپ تابىلادى. مەملەكەتتىڭ نەگىزگى ماكرو­ەكو­نومي­كالىق ستراتەگياسى جا­قىن جىل­دارعا وتاندىق ءوندىرىس­تىڭ دامۋىمەن قاتار, قازاق­ستاننىڭ الەمدىك نارىق­قا شى­عۋىن كوزدەيدى. مىسالى, قازاق­ستان ءداندى داقىلداردى ءىرى ەكس­­پورت­­تاۋشىلارىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. ءبىز اۋقىمدى ەكولوگيالىق تازا اۋماقتى يەلەنۋدەمىز ءجا­نە ەكو­لوگيالىق تازا ازىق-ءتۇ­لىك ونىمدەرىن وندىرە الامىز. سون­دىقتان, ءبىز ورگانيكالىق, ەكو­لو­گيا­لىق تازا جانە «حالال» ءونىم­دەرىن سەرتيفيكاتتاۋ سالاسى سياقتى جاڭا اككرەديتتەۋ با­عىتىن, سونداي-اق, ينسپەك­تسيا جونىندەگى ورگانداردى قۇ­رۋ باعىتتارىن دامىتامىز. 2015 جىلدىڭ سوڭىندا ءبىز قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگى جانىنداعى اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى مەم­لەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ «فيتوسانيتاريا» شجق رمك ينس­پەكتسياسىن اككرەديتتەدىك. بۇل سۋبەكتىنىڭ اككرەديتتەۋ سالا­سىنا ءدان, ءداندى اسبۇرشاق جانە ماي داقىلدارى جانە ولاردى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىنىڭ, سون­داي-اق, جەمىستىك, كوكونىستىك, تابيعي گۇل­دەردىڭ كەسىندىسىن جانە قۇمىرالىق وسىمدىكتەردىڭ ينسپەكتسياسى كىرەدى. سونىمەن قاتار, دسۇ-عا قا­زاقستاننىڭ كىرۋى ءبىزدىڭ ەكسپورتتاۋ­شىلار ءۇشىن دە, سونداي-اق, ءبىزدىڭ ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورىنا كەلەتىن شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. بۇل رەتتە, مەملەكەت ونىمدەر مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ قاۋىپ­­سىزدىگىن, ال اككرەديتتەۋ ءۇردىسى ونىڭ سايكەستىگىن باعالاۋ ءناتي­جە­­لەرىنە سەنىمدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت. سونداي-اق, ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىز كليمات وزگەرۋىنىڭ الدىن الۋدىڭ جاھاندىق ساياساتىنا بەل­سەندى اتسالىسۋدا. قازاقستان حالىق­ارالىق قاۋىمداستىق الدىندا پارنيكتى گازداردىڭ شى­عارىلۋىن قىسقارتۋ بويىنشا ەرىكتى ءمىن­دەت­تەردى قابىلدادى. قويىلعان ماق­­سات­تارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن رەسپۋب­ليكا الەمنىڭ جوعارى دامى­عان ەل­دەرىنىڭ حالىقارالىق ءتاجى­ريبەسىن بەلسەندى ەنگىزۋدە. قازىر­­گى ۋاقىتتا قازاقستان رەس­­پۋب­­لي­­كا­سىنىڭ ەكولوگيالىق كودەك­سى­نە اككرەديتتەۋ جونىندەگى ور­گان­عا پار­نيكتى گازداردىڭ شىعا­رىلۋى­ن ۆەريفيكاتسيالاۋدى, ۆالي­دا­تسيا­­لاۋدى جۇزەگە اسىراتىن تاۋەل­سىز ۇيىم­داردى اككرەديتتەۋ بو­يىن­شا قۇزىرەتتىلىكتى بەرۋ ءبولى­گىنە ءوز­گەرىستەر ەنگىزىلدى. ەندى ۇلت­تىق اككرە­­ديتتەۋ ورتالىعى (ۇاو) ال­­­دىن­­­دا وسى سالاداعى ءبىر­قا­تار حا­لىق­­­ار­ا­­­لىق ستاندارتتار­دى ەنگىزۋ مىندەتى تۇر. جوعارىدا كورسەتىلگەن بارلىق ءىس-شارالار ۇاو-دان حالىقارالىق تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن بىلىكتى قىزمەتكەرلەردى دايىنداۋدى قاجەت ەتەدى. وسىعان بايلانىستى ولار­دى دايىنداۋعا باعىتتالعان حالىق­ارالىق دەڭگەيدەگى سەمينار­لار مەن كونفەرەنتسيالارعا قاتى­سۋعا ەرەكشە نازار اۋدارامىز. بۇگىنگى كۇنى اككرەديتتەۋ ءجو­نىندەگى جۇمىستاردى 45 شتاتتىق جانە 48 سىرتتان تارتىلاتىن ما­ماندار, قىزمەتتىڭ ءارتۇرلى با­عىتتارى بويىنشا ساراپشى اۋديتورلار جۇزەگە اسىرادى. ال سايكەستىكتى باعالاۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن 1000 تەحنيكالىق ساراپشىلار تارتىلادى. ۇاو تۇراقتى نە­گىزدە سايكەستىكتى باعالاۋعا قاتى­ساتىن مامانداردىڭ بىلىكتىلىك­تەرىن كوتەرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەدى. مىسالى, بىزدە الماتى قالاسى بويىنشا تولىققاندى وقى­تۋ ورتالىعى بار. ونىڭ ءۇستى­نە, ۇاو ورتالىق اپپاراتىندا كۋرستار وتكىزەمىز. جىل سايىن حالىقارالىق تالاپتارعا سايكەس كەلۋ ماقساتىندا, ستاندارتتاردىڭ جاڭا نۇسقالارىنا وقىتۋ كۋرستا­رىن وتكىزۋ ءۇشىن, ۇاو شەتەلدىك مامان­داردى, ونىڭ ىشىندە وسى حا­لىقارالىق ستاندارتتاردى ازىرلەۋ ىسىنە قاتىسقان دارىسكەرلەردى شا­قىرادى. سونىمەن قاتار, اككرە­ديتتەۋدىڭ جاڭا باعىتتارى بو­يىنشا تاجىريبەنى زەردەلەۋ ماق­ساتىندا ءبىزدىڭ ماماندار اككرەديتتەۋ جونىندەگى شەتەلدىك ورگان­داردا تاعىلىمدامادان وتەدى. الەمدىك تاجىريبە كور­سە­تە­تىندەي, ءىرى قالالاردىڭ سەر­پىن­دى دامۋى كولىكتىك-لوگيستيكا, قا­لا­لىق ينفراقۇرىلىمنىڭ تەح­ني­كا­لىق جانە الەۋمەتتىك, ءومىر ساپا­سىنا ءوسىپ كەلە جاتقان تالاپ­تار­مەن جانە ءوسىپ كوبەيىپ كەلە جات­قان تۇرعىنداردى ەسكەرە وتىرىپ قالانىڭ دامۋىن ءتيىمدى باس­قارۋ پروبلەمالارىمەن بەت­پە-بەت كەلەدى. بۇل ماسەلەلەر حالىق­ارا­لىق قۇجاتتار قاتارىندا جانە «اقىلدى» قالالار (Smart City) جوبا­لارىندا قالالاردى دامىتۋ ستراتە­گيالارىندا كورىنىسىن تاپتى جانە بۇكىل الەمدە بەلسەندى دامۋدا. Smart City تۇجىرىمداماسى شەڭ­بەرىندە بۇل جوبالاردى ەنگىزۋ تيىمدىلىگىنىڭ ناقتىلانۋى ەنەر­گيالىق قورلاردى, كوممۋنالدىق جەلىلەرگە قىزمەت كورسەتۋ شىعىس­تارىن ۇنەمدەۋ, اقش جانە ەۋ­رو­پا ەلدەرىندە جولداردا اپات­تى­لىقتى جانە قالا بويىنشا قوزعا­لىسقا شى­عىن­دالعان ورتاشا ۋاقىتتى تومەن­دەتۋ مىسالدارى بولىپ تابىلادى. قازاقستاندا بۇل ماسەلەلەر ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامان­داندىرىلعان كورمەسىن استا­نا قالاسىندا وتكىزۋ قارساڭىندا ەرەكشە وزەكتى. ويتكەنى, ەلباسى ەكسپو-2017 ينفراقۇرىلىمىنىڭ قۇ­رىلىسىندا Smart City قاعيدات­تارىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. سەرتيفيكاتتاۋدىڭ بۇل قاعي­داتتارى ادىلدىك جانە شىنايى­لىققا نەگىزدەلگەن. سەرىك قۇرمانعاليەۆ, «ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى» جشس باس ديرەكتورى
سوڭعى جاڭالىقتار