ومبى مەكتەپتەرىندە ەنگىزىلدى
كورشىلەس جاتقان رەسەي ەلىنىڭ ومبى وبلىسىنداعى مەكتەپتەردە قازاق ءتىلى ءپانى ەنگىزىلدى. الدىمىزداعى قىركۇيەك ايىنان باستاپ مۇنداعى كەز كەلگەن وقۋشى قازاق تىلىندە وقي الادى. انا ءتىلىمىز تەك مەكتەپتەردە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, بالاباقشالاردا دا ەنگىزىلدى. وسىعان بايلانىستى ارنايى سىنىپتار اشىلدى.
وسى ورايدا, جاقىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسى ومبى قالاسىندا ف.م.دوستوەۆسكي اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «ونلاين رەجىمى ارقىلى قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ ءتيىمدى جولدارى» دەگەن تاقىرىپتا سەمينار ءوتكىزگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. جيىن بارىسىندا تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى تالقىلانىپ, قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ ءتيىمدى جولدارى كەڭىنەن باياندالدى. سونىمەن قاتار, جاڭا وقۋلىقتار مەن باعدارلامالار تانىستىرىلىپ, ەكى جۇزدەن استام وقۋ قۇرالى تابىس ەتىلدى.
رەسمي مالىمەتتەر بويىنشا, بۇل وڭىردە 100 مىڭنان استام قانداسىمىز تۇرادى ەكەن, تۋ كورسەتكىشى بويىنشا كوش باستاپ تۇر. سونىمەن قاتار, ءتىلى مەن ءدىلىن, سالت-ءداستۇرىن قاتار ۇستانىپ, اتا-بابا جولىنان اينىماي كەلەدى. وسىنداي جانداردىڭ ءبىرى – ومبى قالاسىنىڭ تۇرعىنى ءلاززات شاحۋوۆا. قاننان بەرىلگەن قازاقىلىق ونى ۇلتتىق ونەرگە قاراي تارتا بەرەتىن بولسا كەرەك, قولى قالت ەتسە بولدى, ناقىشىنا كەلتىرىپ, ويۋ-ورنەكتەرمەن ءارلەنگەن ءتۇرلى قۇراق كورپەلەر, جاستىقتار, ۇلتتىق كيىمدەر تىگۋگە قۇمار.
– بۇل جاقتا تۋىستارىم وتە كوپ. قازاقتىڭ توي-دۋمانى ازايعان با! تاپسىرىستار ءتۇسىپ جاتادى. جورا-جولداستارىم سۇراسا, وتىنىشتەرىن ورىندايمىن. وسىعان قاراعاندا, سوڭعى كەزدەرى ومبىداعى قازاقتار سالت-داستۇرگە بەت بۇرعان سەكىلدى, سونىمەن قاتار, كوبىنە, ءىس-شارالاردىڭ ۇلتتىق ناقىشقا ساي ءوتىپ جاتقانىن بايقايمىن. جەكە تاپسىرىستار الۋ ءوزىمنىڭ جەكە ءحوببيىم دەسەم دە بولادى», – دەيدى ءلاززات شاحۋوۆا.
سوڭعى جىلدارى رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى تىعىز بايلانىستىڭ, ول جاقتا تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزدى ۇلتتىق ونەر مەن سالت-ءداستۇر ەرەكشەلىكتەرىنەن سۋسىنداتىپ, ەلدىك كەلبەتىمىزدىڭ تۇتاستىعىن ساقتاۋىنا دا قىزمەت ەتىپ جاتقانى بايقالادى. ونىڭ سىرتىندا, ومبى قازاقتارىنىڭ اراسىندا قازاقستانعا كوشىپ كەلىپ, كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان ازاماتتار دا بار. وزدەرى وسى جاققا كەلگەنمەن, كوبىنىڭ تۋىستارى سول ايماقتا ءالى دە تۇرىپ جاتىر. تۋعان توپىراعىن كىم ۇمىتسىن, شەكارانىڭ ارعى بەتىندە جاتىر دەمەسەك, ومبى ايماعى – ەجەلدەن قازاقتىڭ اتامەكەنى. بۇل ازاماتتار ەكى ەلدى دە ءوز وتانى سانايدى. ومبى جەرىندەگى قازاقتار ءتىلى مەن مادەني قۇندىلىقتارىن جوعالتىپ الماس ءۇشىن جاسالىپ جاتقان ىلگەرىدەگى جۇمىستار ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ءارىدەن ويلاستىرىلعان ساياسي كەلىسىمدەردىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ وتىرعانى بەلگىلى.
ايان ءابدۋالي,
«ەگەمەن قازاقستان»