وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايى بولاتىن. رەسەيمەن شەكارالاس ۇزىنكول اۋدانىنداعى «وباعان» شەكارا بەكەتىنەن كۇندىز-ءتۇنى اۆتوكولىكتەر, جولاۋشىلار اۆتوبۋسى اعىلىپ جاتادى. ولاردىڭ بارلىعىن تەكسەرىپ شىعۋ شەكاراشىلارعا وڭاي شارۋا ەمەس. اسىرەسە, كينولوگ قايرات نۇعىمانوۆ تۇنگى اۆتوبۋستارعا قىراعى بولۋ كەرەكتىگىن بىلەدى. بەكەتكە «رۋدنىي – تۇمەن» باعىتىنداعى ۇلكەن جولاۋشىلار اۆتوبۋسى كەلىپ توقتادى.
ول جولاۋشىلاردان بوساتقاننان كەيىن اۆتوبۋس سالونىنا ءيىسشىل ءيتى ماندارينكانى جىبەردى. ءيتتىڭ ءار قيمىلىن قاداعالاپ قاراپ تۇر. ماندارينكا سالوننىڭ ورتا تۇسىنداعى ءبىر ورىندىققا قايتالاپ سوعا بەردى. ءبىر-ەكى رەت يىسكەلەگەننەن كەيىن «وسى ورىن قۇر ەمەس» دەگەندەي, يەسىنە قارادى. ق.نۇعىمانوۆ دەرەۋ اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىسىنە ەسكەرتىپ, ەسىكتى جاپقىزدى دا, شەكارا بەكەتىنىڭ جولاۋشىلار تىركەلىپ جاتقان زالىنا كەلدى. ءيتتى تاعى جىبەردى. ماندارينكا زىرعىپ وتىرىپ, ەر كىسىنىڭ قاسىنا جەتىپ باردى. ول ادامداردى الاڭداتپاي, ەسكەرۋسىز عانا ءيتتى الىپ كەتتى. ءوز ىسىنە سۇڭعىلا بولعان جىگىت جولسوقتى بولىپ, شارشاپ كەلە جاتقان جولاۋشىلار بايقاماعان كورىنىستى كورىپكەل جانداي ءبىلىپ تۇر. كۇدىكتىنىڭ بەتى سازارىپ, ەشتەڭە بىلدىرمەگەن بولسا دا, قايرات ونىڭ كوزىنەن ءىشىنىڭ قالتىراي باستاعانىن سەزدى.
جولاۋشىلار تىركەلىپ بولعان سوڭ, ولاردىڭ اۆتوبۋس سالونىنا تۇگەل وتىرۋى قاداعالاندى. ماندارينكا «كورسەتكەن» الگى ورىنعا قايرات كۇدىكتەنىپ تۇرعان 55 جاستاعى ەر ادام كەلىپ وتىردى. ونى ارنايى ورىنعا اپارىپ, تەكسەرگەندە كيىمىنىڭ قالتالارىنان 1,5 كيلوگرامم ەسىرتكىنىڭ ماريحۋانا مەن ناشا دەگەن ەكى ءتۇرى شىقتى. ءتۇمەنگە ەسىرتكى تاسىماق بولعان رۋدنىيلىق ازاماتتىڭ تاياۋ ارادا سوتى بولادى.
ول ءيىسشىل ءيتتىڭ ءتىلىن بىلەدى دەسە بولار. ماندارينكانى جۇمىسقا قوسقاندا قايرات ونىڭ ءار قيمىلىن «وقىپ» تۇراتىن سەكىلدى. زاڭسىز ەسىرتكى اينالىمىنان پايدا تاپقىسى كەلەتىن قاۋىپتى جانداردىڭ قىلمىستىق ارەكەتتەرىن قۇرىقتاعاندا ءيتىنىڭ دە, ءوزىنىڭ دە اتقان وعى نىساناعا ءدوپ تيگەندەي كوڭىلى جايلانارى بار. 2005 جانە 2009 جىلدارعى جىل بويى جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا ق.نۇعىمانوۆ «جىلدىڭ ۇزدىك كينولوگى» اتاندى. 2014-2016 جىلدار ارالىعىندا شەكارالىق بەكەتتەن 14 كيلوگرامم ەسىرتكى زاتتارىن ۇستادى. ونىڭ ىشىندە 8,5 كيلوگرامى وتە قاۋىپتى گەروين بولاتىن. 2006 جىلى 17 كيلوگرامم كونتراباندالىق اشەكەي زاتتارى, 2009 جىلى 3 ميلليون رەسەي ءرۋبلى قايراتتىڭ قىراعىلىعى ارقاسىندا شەكارا اسا المادى.
پراپورششيك ق.نۇعىمانوۆتىڭ قىراعىلىعى تەك بۇل ەمەس. وزگە شەكارا بەكەتتەرىندە جۇرگەندە تالاي رەت كونتراباندالىق زاتتاردى, ءاسىرەسە, قارۋلاردى قايراتتىڭ كەزەكشىلىگىنە تاپ كەلگەن كۇدىكتىلەر الىپ وتە العان ەمەس. 2012 جىلى ايات شەكارا بەكەتىندە قىزمەتتە جۇرگەندە ق.نۇعىمانوۆ قازاقستانعا زاڭسىز قارۋ الىپ وتپەك بولعانداردىڭ جولىن كەستى. قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى شەكارانىڭ بۇل شالعايىنان نەگىزىنەن جولاۋشىلار كولىگى ماسكەۋ جاقتان اعىلادى. سول جىلى جازدا جەڭىل اۆتوكولىكتەن 600 پاترونى مەن ءبىر شاعىن كاليبرلى ۆينتوۆكانى الىپ شىقتى. كۇدىكتى ماشينا سالونىنا قالاي جاسىرسا دا قۋلىعىن قايراتتان اسىرا المادى. سول جىلى «ماكاروۆ» تاپانشاسىنىڭ 50 دانا پاترونى, 1 دانا «تەگىس وقپاندى» مىلتىق الىپ بارا جاتقان جولاۋشىنى قولعا ءتۇسىردى. ال قىس ايىندا «فولكسۆاگەن» ماركالى ماشيناعا باسقان جۇكتىڭ اراسىنان «دياگتەروۆ-27» پۋلەمەتىن الىپ شىققان دا ق.نۇعىمانوۆ بولاتىن.
– تۇرقى 1,5 مەتر بولاتىن پۋلەمەتتى قاعازعا وراپ, جىمىن بىلدىرمەي جۇكتىڭ اراسىنا تىققان ەكەن. ونى ماسكەۋ قالاسىنان قوستاناي وبلىسىنداعى ليساكوۆ قالاسىنا اپارا جاتقانى بەلگىلى بولدى, – دەيدى ق.نۇعىمانوۆ. ماندارينكاسىنىڭ قارۋدى تابۋدا «كومەگى» جوق, ارينە. ول مۇندايدا پسيحولوگيالىق كاسىبي ادىستەمەلەرگە, ءوزىنىڭ ىزدەنىمپازدىعىنا سۇيەنەدى. وتكەن جىلى «وباعان» شەكارا بەكەتىنە اۋىسار الدىندا ايات شەكارا بەكەتىنەن يتاليادا شىعارىلعان «General» ماركالى تاپانشا دا كوزدەگەن جەرىنە جەتە الماي, قىراعى شەكاراشىنىڭ قولىنا ءتۇستى.
ول قوستانايداعى ز.الدامجار اتىنداعى الەۋمەتتىك-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن ءتامامداعان سوڭ, 1999 جىلدان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ شەكارا قىزمەتىندە, قازىر 2031 اسكەري ءبولىمشەسىندە قىزمەت ىستەيدى.
– شەكارادان كىم وتپەيدى دەيسىز؟ جولاۋشىلارمەن بىرگە ەل تىنىشتىعى ءۇشىن قاۋىپتى زاتتار نەمەسە مەملەكەتتىك ماڭىزى بار نەمەسە مەملەكەت ءمۇددەسىنە قايشى كەلەتىن, ەكونوميكالىق كونتراباندالىق زاتتاردىڭ ارى-بەرى وتپەۋى وزىڭە بايلانىستى ەكەنىن تۇسىنگەندە ءوزىمدى قامشىلايتىنىم راس. جاۋاپكەرشىلىك ءبىر مينۋت تا قالعۋعا, ءوزىڭدى بوس ۇستاۋعا مۇرشا بەرمەيدى, – دەيدى قايرات اليعاپپار ۇلى.
ول بۇگىندە شەكارادان ءۇش شاقىرىم جەردەگى وباعان اۋىلىندا جارىمەن, ۇلىمەن تۇرىپ جاتىر. كۇندىز دەمالىپ, ۇيقىسىن قاندىرعان شەكاراشى قايتادان ماندارينكاسىمەن تۇنگى اۋىسىمعا شىقتى. شەكارا بەكەتىنەن ءتۇرلى اۆتوكولىكتەر ءارى-بەرى ءوتىپ جاتىر. ءتۇرلى اۆتوكولىكتەر ىشىندە وزدەرى دە, نيەتتەرى دە ءتۇرلى-ءتۇرلى جولاۋشى بار... ونىڭ قىراعىلىنان كۇدىكتى قۇتىلمايدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى,
№2031 اسكەري بولىمشەسى