قاراعاندى قارقىنى

ۇلت جوسپارى ۇلى ىستەرگە باستايدى

قاراعاندى قالاسىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ وڭىرلىك فيليالىندا وبلىس اكىمى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆتىڭ قاتىسۋىمەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ» تاقىرىبى بويىنشا بريفينگ ءوتتى. وبلىس باسشىسى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن قاراعاندى وبلىسىندا ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستاردى سارالاپ, بولاشاقتا قولعا الىناتىن ءىس-شارالاردىڭ جاي-جاپسارىن ەگجەي-تەگجەيلى باياندادى. ۇلت جوسپارىنىڭ ءبىرىنشى باعىتى مەملەكەتتىك اپپاراتتى كەشەندى تۇردە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان. بۇل مىندەتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بىلتىرعى جىل­دىڭ اياعىندا «قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتى تۋرالى» جاڭا زاڭ قا­بىلدانعان بولاتىن. وسىعان سايكەس, مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىرۋ ۇدەرىسى دە وزگەرىسكە ۇشىرا­دى. مىسالى, كاسىبي قىزمەت تابالدىرىعىن العاش اتتاۋشىلار ءۇشىن ەندى ءبارىن دە تومەننەن باستاۋ كەرەك. ءبىزدىڭ وبلىسقا كەلەر بولساق, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى 12 تومەنگى لاۋازىمدى قىزمەتكە جالپى كونكۋرس جاريالاندى, دەدى وبلىس باسشىسى. بۇگىنگى كۇندە 83 مەملەكەتتىك قىزمەتكەر سىناق مەرزىمىندە ءجۇر. 57 بوس قىزمەت ورىندارىنا ىشكى كونكۋرس جاريالانىپ, ونىڭ 51 بوس ورىنعا ارنالعان كونكۋرسى اياقتالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 35 ادام مەملەكەتتىك قىزمەتكە تاعايىندالعان. بۇل جەردە ءىش­كى كونكۋرستاردىڭ بارىنە باي­قاۋشىلاردىڭ قاتىسقانىن جانە ولاردىڭ ءبارى دە ءادىل وتكەنىن ايتۋ كەرەك. قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتشىنى ىرىكتەپ الۋ تارتىبىنە ءۇش ساتىلى جۇيە ەنگىزىلگەن. ول دەگەنىڭىز – زاڭنامالار بويىنشا سىناقتان ءوتۋ, جەكە قاسيەتتى باعالاۋ جانە اڭگىمەلەسۋ. بيىل تەست سىناقتارىنا 684 ادام قاتىس­سا, جەكە قاسيەتتى باعالاۋ بويىنشا 397 ۇمىتكەر باق سىنادى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جاڭا ادەپ كودەكسى ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى ەتيكا ماسەلەلەرى بويىنشا وكىلەتتى لاۋازىم تا­عايىندالدى, ەتيكا بويىنشا قۇرامىنا ءماسليحات دەپۋتاتتارى, قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, باق وكىلدەرى جانە مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارى ەنگەن كەڭەس قۇرىلعان. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ۇيىم قالىپتى جۇمىس ىستەپ تۇر, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كەڭەس ءوزىنىڭ ەكى وتىرىسىن وتكىزىپ ۇلگەردى. سونداي-اق, وبلىس باسشىسى بۇگىنگى تاڭدا قۇقىقتىق جۇيەنى دامىتۋدىڭ بارلىق قادامدا­رى جۇزەگە اسقانىن تىلگە تيەك ەتتى. بەس ساتىلى سوت جۇيەسىن ءۇش دەڭگەيلى سوتقا اۋىستىرۋ باعى­تىندا بىرقاتار شارالار اتقارىلعان. وبلىستا جەكەلەگەن سوت ورىنداۋشىلارىنا الەۋمەتتىك ماڭىزدى كاتەگوريالار بويىنشا, اكىمشىلىك ايىپپۇلدار بويىنشا ىستەردى تاپسىرۋ جۇمىسى بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى تاڭدا وڭىردە 114 جەكە سوت ورىنداۋشىسى بار. اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان بەرى وبلىسىمىزدا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى جۇمىس ىستەي باس­تادى. قازىر بۇل قۇرىلىمنىڭ قۇرامىندا 2 702 ءتارتىپ ساقشىسى بار. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە ەرەك­شە نازاردا. وسى ماقساتتا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە 350 بەينەتىركەۋىشتەر الۋ ءۇشىن بيۋد­جەتتەن 52,5 ملن. تەڭگە قارجى ءبولىندى. وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپار­تامەنتى جانىنان قۇرامى 9 ادامنان تۇراتىن كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسۋ ورگانى قۇرىلعان. وعان حالىقارالىق ادام قۇقىقتارى مەن زاڭدىلىقتى ساقتاۋ بيۋروسىنىڭ قاراعاندى فيليالىنىڭ ديرەكتورى, قالالىق جانە اۋداندىق ءماس­ليحاتتاردىڭ دەپۋتتارى, باس اقپاراتتىق-ساراپتاما ورتالىعى قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, وبلىستىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ تورالقا توراعاسى جانە باسقالار مۇشە بولدى. پروكۋراتۋرا سالاسىنداعى باسىم باعىتتاعى شارۋانىڭ ءبىرى – 2016 جىلعا دەپ «قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق كارتاسى» ينتەرنەت-پورتالىن جەتىلدىرۋ بولماق. ياعني, بولاشاقتا تۇر­عىندار وبلىستاعى قىلمىستىق احۋال جانە قۇقىق قورعاۋشىلار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىمەن ونلاين ءتارتىبى بويىنشا تانىسۋعا مۇمكىندىك الادى. جالپى, قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ بو­يىنشا جۇمىستار 2017 جىلى دا جالعاسىن تابادى, دەپ سەندىردى ءوڭىر باسشىسى. «100 ناقتى قادام» ۇلت جوس­پارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا جەر قاتىناستارى, قۇرى­لىس, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى, اگروونەركاسىپتىك كەشەن باعىتتارىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەتىن بولادى. وبلىستىڭ التى وڭىرىندە اۋىل ­شارۋاشىلىعى ماقساتىنا پايدالانىلاتىن جەر سالىعى, كوتەرىلگەن. مۇنىڭ ءوزى جەردى ءتيىم­دى پايدالانۋعا ىنتالاندىرۋى ءتيىس. جالپى اۋماعى 286,8 مىڭ گەكتار بولاتىن 370 جەر ۋچاسكەسى ساتىلىمعا شىعارىلماقشى. بۇل شاراعا دايىندىق ماقساتتارىنا دەپ بيۋدجەتتەن 25,4 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان. وبلىستا بۇل شارۋا بيىلعى جىلدىڭ شىلدە ايىنان باستالماقشى. بۇدان بولەك, نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ م ۇلىك پەن قارجىنى جەكەشەلەندىرۋدى ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ باستى تالاپتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ينۆەستيتسيا تارتۋ ماقساتىندا 2016 جىلعا ارنالعان جوسپار بەكىتىلگەن. وندا بارلىق ءىس-شارا­لار ايماقتىڭ ينۆەستيتسيالىق احۋالىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن وبلىسىمىزدا جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. ءما­سە­­لەن, قىتايلىق تسينحۋا ەنەر­گەتيكالىق كورپوراتسياسىمەن كومىردى تەرەڭ وڭدەۋگە قاتىستى كە­لىسىم­شارت جاسالعان. 2015 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ امەريكالىق «Haliburton» كومپانياسىمەن ءباريتتى كەندەردى قايتا وڭدەۋگە باعىتتالعان «KarazhalOperاting» جشس زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. قازىرگە دەيىن اتالمىش زاۋىت 3, 100 توننا ءباريتتى كونتسەنترات وندىرگەن. مەتاللۋرگيالىق, حيميالىق جانە ازىق-ت ۇلىك كاسىپورىندارىنىڭ قاجەتتىلىگىن وتەۋ ماقساتىندا بەلگيالىق كومپانيانىڭ قاتىسۋىمەن جو­عارى ساپالى اك وندىرەتىن زاۋىت­تىڭ قۇرىلىسى باستالدى. سونداي-اق, وق شىعاراتىن زاۋىتتى تۇر­عىزۋ دا باستالماق. سونىمەن قاتار, وبلىسىمىزدا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ باس­تى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە تۋريزم مەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولى­نۋدە. مىسالى, وبلىستا 8 اۋىل­شارۋاشىلىق كووپەراتيۆىن قۇرۋ ءىسى قولعا الىنباقشى. ولار نەگىزىنەن ەت, ءسۇت, وسىمدىك ونىمدەرىن وندىرۋمەن اينالىساتىن بولادى. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە وسى كووپەراتيۆتىڭ بىرەۋى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەي باستاعان. ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ ءبىر تەتىگى – تۋريزم سالاسى. بۇگىندە پريوزەر قالاسىندا بالقاش كولىنىڭ جاعاسىنا ورىن تەپكەن «بالقاش» ەمدىك-ساۋىقتىرۋ كەشەنى جۇمىس ىستەپ تۇر. «تاس بۇلاق» تاۋداعى قوناق ءۇيى اۋماعىندا «قارقارالى» ساۋىقتىرۋ شيپاجايى دا دەمالۋشىلاردى قابىل الۋعا دايىن. قازىرگى تاڭدا قاراعاندى –اقسۋ – ايۋلى – بالقاش – سارىشاعان باعىتىنداعى كۇرە جولدى ءتورت جولاقتى ەتىپ قايتا جاڭعىرتۋ جونىندەگى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالار ازىرلەنۋ ۇستىندە. ەگەر دە بۇل شارۋالار ىسكە اسىپ جاتسا, وندا تۋريزم نىساندارى ينفراقۇرىلىمدارىنىڭ دامۋىنا مىقتى سەرپىن بەرەر ەدى. سونداي-اق, قارقارالى جانە ۇلىتاۋ باعىتتارىنا قاتىنايتىن جولداردىڭ جەكەلەگەن جەرلەرىنە, بۇدان بولەك تۋريستىك نىساندارعا الىپ باراتىن تاعى دا التى اۆتو­جولعا جوندەۋ جۇمىستارىن ءجۇر­گىزۋ قاراستىرىلعان. جالپى, 2016-2018 جىلدارى قۇنى 2,4 ملرد. تەڭگە تۇاتىن 6 تۋريستىك جو­بانى ىسكە اسىرۋ جوسپاردا بار. جوبا جۇزەگە اسقان جاعدايدا 100-دەن استام ادام جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ الەۋ­مەتتىك سالالار – ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋعا دا ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى. ول ايماقتا جا­راتىلىستانۋ-ماتەماتيكا باعى­تىنداعى ۇستازداردىڭ اعىلشىن تىلىندە ساباق بەرۋ بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرەتىن كۋرستاردىڭ ۇنەمى وتكىزىلىپ تۇراتىندىعىن ايتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا كەلەر بولساق, بۇگىنگى تاڭدا تەگىن مەدي­تسينالىق كومەك كورسەتۋگە نەعۇرلىم كوپ جەكە قىزمەت كور­سەتۋشىلەر تارتىلعان. وبلىستا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى مەحانيزمى بەلسەندى تۇردە دامىپ كەلەدى. اعىمداعى جىلى ايماقتا قۇنى 1 ملرد. تەڭگە بولاتىن, مەم­لەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى نەگىزىندە 12 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. بۇدان بولەك 2016 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 27 اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا اشىلماقشى. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە ونىڭ ەكەۋى جۇمىس ىستەي باستادى. ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىندا جىلۋ جانە ەلەكتر جۇيەلەرىن كوممۋنالدىق مەنشىككە الۋ بويىنشا جۇمىستار جوسپارلى تۇردە ءجۇرىپ جاتىر. بۇگىنگى كۇندە قاراعاندى قالاسى مەن قارقارالى اۋدانى ءتيىستى جۇمىستاردى تىندىرىپ, 200 شاقىرىم ەلەكتر جۇيەسىن ءوز بالانستارىنا قابىل­داپ الدى. جالپى, وبلىستا ءجۇر­گىزىلگەن ينۆەنتاريزاتسيا شارا­سىنىڭ ناتيجەسىندە 289 شاقىرىم يەسىز جاتقان ەلەكتر جۇيەسى بار ەكەنى انىقتالعان. قاراعاندى وبلىسىندا ۇلتتار اراسىنداعى تاتۋلىق, بىرلىك جانە ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى دە ەرەكشە نازاردا. بىلتىرعى جىلدىڭ سوڭىندا وبلىس ورتالىعىندا «دوستىق ءۇيى» اشىلدى. ءدال سول كۇنى جاڭا عيماراتتىڭ قابىر­عاسىندا «مەنىڭ ەلىم – ماڭگىلىك ەل» تاقىرىبى بويىنشا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ حVIII سەسسياسى ءوتتى. ياعني, وبلىستا ەتنومادەني ءبىر­لەستىكتەردىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋىنە بارىنشا جاعداي جاسالعان. بۇگىنگى كۇندە وڭىردە تۇرعىن­دار مەن بيلىك ورگاندارى ارا­سىنداعى قارىم-قاتىناس بەكي تۇسكەن. جىل باسىنان بەرى بار­لىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ 435 ەسەپتىك كەزدەسۋى ءوتتى. بۇل شارالار ءوڭىردىڭ 45 مىڭعا جۋىق تۇرعىنىن قامتىعان. جالپى, ءوڭىر باسشىسى ءوز بايان­داماسىندا قازىرگى تاڭدا مۇق­تاج جاندارعا كورسەتىلىپ جاتقان الەۋ­­­مەتتىك كومەكتەر, قازاق­ستان­دىق بىرلىك پەن ىنتىماقتى دامىتۋ جانە نىعايتۋ, ازاماتتىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ مەن جاستار ساياساتى تۋرالى دا كەڭىنەن ايتىپ ءوتتى. «مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى قوعامدىق ومىرىمىزدە زور سىلكىنىس تۋدىردى. بۇل – «ماڭگىلىك ەل» بولۋدى مۇرات ەتكەن جاسامپاز مەملەكەتىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىنا الىپ بارار ۇلى ىستەردى جۇزەگە اسىرۋعا ىن­تالاندىراتىن, دۇرىس باعىت سىلتەيتىن تاريحي قۇجات», دەدى ءوڭىر باسشىسى. سونداي-اق, بريفينگ بارىسىندا وبلىستىڭ 18 وڭىرىنەن تۇرعىندار ونلاين رەجىمىن­دە سۇراق قويدى. ولاردىڭ 70 پايىز­­عا جۋىعى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ ماسەلەسى تۋرالى بولدى. وبلىس باسشىسى بۇل سۇراقتاردىڭ بارىنە دە جاۋاپ بەرىلەتىنىن ايتتى. بريفينگتىڭ سوڭىنا تامان وبلىس اكىمى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان ءتۇرلى سۇراقتارعا تولىققاندى جاۋاپ بەردى.

جول قادىرىن جۇرگەن بىلەر

مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جول­داۋىنا قازاقستانداعى كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ ساياساتى نەگىزگى ارقاۋ بولىپ وتىر. «جول – شىن مانىندە ءومىردىڭ وزەگى, باقۋاتتى تىرلىكتىڭ قاينار كوزى. بارلىق ايماقتار تەمىرجولمەن, تاس جولمەن, اۋە جولىمەن ءوزارا تىعىز بايلانىسۋى كەرەك. استانادا توعىسقان توعىز جولدىڭ تورابى ەلوردانىڭ جاسامپازدىق رۋحىن تاراتاتىن ءومىر-تامىرعا اينالۋى ءتيىس. اي­ماقتاردىڭ ءوزارا بايلانىسىن جاقسارتۋ ەلدىڭ ىشكى الەۋەتىن ارتتىرادى. وبلىستاردىڭ بip-بipiمeن ساۋدا-ساتتىعىن, ەكونوميكالىق بايلانىستارىن نىعايتادى. ەل ىشىنەن تىڭ نارىقتار اشادى», دەگەن بولاتىن «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جاريالاعاندا ەلباسى. مەملەكەت باسشىسى ەرەكشە ماڭىز بەرگەن بۇل اسقارالى ءمىن­دەتتەردى ىسكە اسىرۋعا توقسان جولدىڭ تورابىندا ورنالاسقان, جەر كولەمى اسا ءىرى  قاراعاندى وبلىسىنىڭ باسشىلىعى دا ەرەك­شە ءمان بەرىپ, كوڭىل ءبولىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا كولىك-لوگيس­تيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماقساتىنا قوماقتى قارجى قۇيىلىپ, قارقىندى جۇمىس جوسپارعا ساي جۇرگىزىلۋدە. «قاراعاندى وبلىسىنىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ اياسىندا 2016 جىلى 38,2 ملرد. تەڭگە جوسپارلانعان. بۇل رەتتە جالپى پايدالانىلاتىن جولدىڭ 510 شاقىرىمى جوندەلەتىن بولادى. تولىقتاي العاندا جوندەۋ جۇمىستارىمەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 231 شاقىرىم, وب­لىستىق ماڭىزى بار 219 شاقى­رىم, سونىمەن بىرگە اۋداندار مەن قالالاردا ماقساتتى ترانسفەرتتەر ارقىلى 32 شاقىرىم اۆتوموبيل جولدارى جوندەلەدى. قاراعاندىدا 28 شاقىرىم جولدى جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتالعان جۇمىستاردى جۇرگىزۋ بارىسىندا شامامەن 2 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلادى», دەدى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى اباي ساناۋباروۆ. «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كوم­­­پا­­نياسى» اق قاراعاندى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى قانات شايمين كەلتىرگەن دەرەكتەر بو­يىنشا, قازىرگى تاڭدا 2773 شاقىرىم جولدىڭ 149,8 شاقىرىمى جاڭ­عىرتىلىپ, كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلۋدە. 2016 جىل­عى جوسپاردا 30,6 ملرد. تەڭگە سوماسىنداعى بيۋدجەت قارجىسىن يگەرۋ قاراس­تىرىلعان. اتالعان قارجىنىڭ 26 ملرد. تەڭگەدەن استامى جولداردى قايتا جاڭعىرتۋعا, شامامەن 2 ملرد. تەڭگەسى كۇر­دەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا, 1 ملرد. تەڭگەسى ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا, ال 1,4 ملرد. تەڭگەسى اۆتوموبيل جولدارىن كۇتىپ ۇس­تاۋعا جۇمسالادى. «قايتا جاڭعىرتۋعا سايكەس جالپى ۇزىندىعى 93 شاقىرىم بولاتىن «انار-تەمىرتاۋ» اۆ­تو­­جولىنىڭ ءتورت ۋچاسكەسىندە قۇرى­لىس جۇمىستارى جالعاسۋدا. بۇل ۋچاسكەلەردى قايتا جاڭعىرتۋ ۇدەرىسى بارىسىندا 8 كولىك جول ايرىعى مەن سۋ جولدارىن, 9 كو­پىر, 8 مال وتەتىن ورىن, 9 اۋىل­شارۋاشىلىق تەحنيكالارى وتەتىن جول, 1 جەر جاياۋ جۇرگىنشى وتكەلى, 113 سۋ وتكى­زەتىن قۇبىر سالۋ كوز­دەلگەن», دەدى ق.شايمين. باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق – وڭتۇستىك ءدالىزىنىڭ تەمىرتاۋ قالاسىنان جامبىل وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىنگى ارالىقتاعى 576 شاقىرىمىنداعى 14 ۋچاسكە قايتا جاڭعىرتىلۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنگەن, ال «باستاۋ – اقتاۋ –تەمىرتاۋ» اۆتوجولىنىڭ 12-53 شاقىرىمى ۋچاسكەسىندە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بارىسىندا بيىل شامامەن 900 ملن. تەڭگە يگەرۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار, بيىل «استا­نا – روجدەستۆەنكا – كيەۆكا – تەمىر­تاۋ» اۆتوموبيل جولىنىڭ 53-74 شاقىرىمى ارالىعىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ, پايدا­لانۋعا بەرۋ كوزدەلۋدە.

قامقورلىق ورتالىعى اشىلدى

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جىل سايىن وتكىزىلەتىن «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋى­نىڭ كەزەكتى ءبىر شاراسىندا ءسابيلى بولعان انالارعا ارنالعان داعدارىس ورتالىعى جۇيەسىنە قولداۋ ءبىلدىرۋ جونىندە ايتقان بولاتىن. وسىعان وراي, «انا ءۇيى» جوباسىنا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قولداۋ تانىتۋدا. ەڭ باستىسى, وسىنداي ۇيلەردىڭ اشىلۋىنا ەلىمىزدىڭ ءبىر توپ بيزنەسمەندەرى تىكەلەي اتسالىسىپ, قارجىلاي قولداۋ جاساعانى قانداي ءسۇيىنىشتى. ماسەلەن, ءنۇرالى اليەۆ الماتى, قاراعاندى, ورال قالالارىنداعى ورتالىقتارعا قامقورشى بولسا, جەزقازعانداعى ورتالىققا «استانا گرۋپپ» كومپانياسىنىڭ باسشىسى نۇرلان سماعۇلوۆ قامقورشى بولىپ وتىر. بيزنەسمەندەر ءبىر «انا ءۇيىن» ۇستاۋعا جىلىنا 18-25 ملن. تەڭگە مولشەرىندە قارجى بولۋدە. «انا ءۇيى» قوعامدىق قورى – قازاقستان بيزنەسمەندەرىنىڭ قايىرىمدىلىق جوباسى. بۇگىندە وسى قوردىڭ شاپاعاتىمەن ءومىردىڭ قيىن جاعدايىنا دۋشار بولعان جاس انالارعا دەمەۋ بولاتىن 25 داعدارىس ورتالىعى ەلىمىزدىڭ 17 قالاسىندا ءوز جۇمىسىن باستاپ وتىر ەكەن. سونىڭ تاعى ءبىرى تاياۋدا جەزقازعان قالاسىندا دا اشىلدى. جەزقازعانداعى ۇيدە 12 انانىڭ سابيىمەن تۇرۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. ءتيىستى قىزمەتكەرلەرى بار. «انا ءۇيىنىڭ» اشىلۋىنا قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى زينا اقىلبەكوۆا, قامقورشى بيزنەسمەن نۇرلان سماعۇلوۆتىڭ كومەكشىسى اسەل ەلىكباەۆا جانە قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى قاتىسىپ, ىزگى تىلەكتەرىن ءبىلدىردى. قوردىڭ قامتيتىن اۋماعىن كەڭەيتۋ ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك جەتىمدىك احۋالىنا تىكەلەي بايلانىستى. ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا اتا-انا قامقورلىعىنان تىس قالعان جەتىم بالالار سانى جاعىنان قاراعاندى وبلىسى الدىڭعى قاتاردا. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 ساۋىرىندەگى دەرەك بو­يىنشا, وبلىستىڭ 10 مەملەكەتتىك بالالار ۇيىندە 1195 ءبۇلدىرشىن تاربيەلەنۋدە. ونىڭ ىشىندە, 282 ءسابي تۇل جەتىم بولسا, 913-ءى اتا-انالارىنىڭ مەيىرىمىنەن تىس قالعان الەۋمەتتىك جەتىمدەر. وسى سۇرەڭسىز ستاتيستيكادا جەزقاز­عاننىڭ دا «ءوز ۇلەسى» بار. مۇندا بوبەكتەر ءۇيى جانە بالالار ءۇيى جۇمىس ىستەيدى. انالار ءۇيىنىڭ اشىلۋىنا ارنايى كەلگەن استاناداعى «انا ءۇيى» قوعامدىق قورى جو­با­­سىنىڭ باسشىسى بيبىگۇل ماحمەتوۆا: «جەزقازعان – ءبىزدىڭ جوبا قامتىعان 18-ءشى قالا. ءبىز بۇگىندە ۇلكەن الەۋمەتتىك دەرتكە ۇلاسىپ بارا جاتقان سابيىنەن باس تارتۋ جاعدايىن وزگەرتىپ, جاس انالاردىڭ بوبەگىن ساقتاۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزباقپىز. بالا  انا­سىنىڭ باۋىرىندا, وسى ۇيدە ءبىر جىلعا دەيىن تۇرا الادى», دەيدى. ماقسات – الەۋمەتتىك جەتىم­دەردىڭ وتباسىندا تاربيەلەنۋىنە قول جەتكىزۋ, ەلىمىزدەگى تاستاندى بالالاردىڭ سانىن كەمىتۋ. [caption id="attachment_34521" align="aligncenter" width="560"] سلايد 1[/caption] [caption id="attachment_34522" align="aligncenter" width="560"] سلايد 1[/caption] جەزقازعان. بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ قاراعاندى وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشىسى قايرات ءابىلدينوۆ