تاۋەلسىزدىك الاردان ءبىر جىل بۇرىن قاراعاندى پەدينستيتۋتىنىڭ دەنە تاربيەسى فاكۋلتەتىن ءبىتىرگەننەن كەيىنگى شيرەك عاسىرلىق جۇمىس تاجىريبەمدە ۇققان ءبىر ۇلاعاتتى جاعداي سول, سپورت ادامنىڭ بويىندا كوپشىلدىك, ەلشىلدىك, جولداستىق, وتانشىلدىق سياقتى جاقسى قاسيەتتەردى تاربيەلەيدى ەكەن. قاراپ وتىرسام, مەنىڭ ەڭبەك ءوتىلىمنىڭ ءوزى تاۋەلسىزدىكپەن قۇرداس. ولاي بولسا, وسى جىلداردا ءوز ءپانىم ارقىلى قانشاما ەلجاندى, ىزگىلىككە قۇمار, جاقسىلىققا قۇشتار بالالاردى مەكتەپ قابىرعاسىنان تاربيەلەپ شىعارعانىمدى كوزىمە ويشا ەلەستەتسەم, ماقتانىش سەزىمىنە بولەنەمىن. مىسالى, انا ءبىر جىلداردا الماتىداعى ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى №12 قازاق مەكتەپ-گيمنازياسىندا دەنەشىنىقتىرۋ ءپانىن جۇرگىزگەن ەدىم. كەيىنگى بىرنەشە جىلدا تالعاردا ورنىعىپ, ۇستازدىق ەتىپ جۇرسەم, سونداعى تالاپتى شاكىرتىم دارمەنيار قىدىربەك ۇلى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى بولىپ الدىمنان شىقتى. وقۋشى كەزىندە سپورتتى جاقسى كورۋشى ەدى, سەرگەك تە ەلگەزەك بولاتىن, مىنە, جاس تا بولسا جارقىن بەلەسكە جەتىپ, ەل يگىلىگى جولىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەنىنە مەرەيلەنىپ قالدىم.
ەلباسىمىزدىڭ ءبىلىم-وقۋ سالاسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, قامقورلىق جاساۋىنىڭ ارقاسىندا قازىر قاي مەكتەپتىڭ بولسىن سپورتپەن اينالىسۋ, دەنەشىنىقتىرۋ ءپانىن مازمۇندى جۇرگىزۋ ورايىنداعى ماتەريالدىق بازاسى جاقسى. سەكسەن جىلدىق تاريحى بار, قازاقتىڭ تالاي يگى جاقسىلارىن تۇلەتكەن ءبىزدىڭ مەكتەبىمىزدە دە سولاي. سپورت زالىمىز تالاپقا ساي. ءار سپورت سالاسىمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇرال-جابدىقتار, باسقاداي دا جان-جاقتى جاعدايلار بارشىلىق. ءيا, قازىرگى وزگەرگەن زاماندا جاس ۇرپاق كوڭىلىنىڭ قالاۋى دا وسكەلەڭ. ولار عالامتور, تەلەديدار ارقىلى سپورت جونىندەگى اقپاراتتارعا قانىق. اتا-انالارى دا كەلىپ, بالاسىنىڭ بەيىمىنە وراي قاي سپورت تۇرىمەن شۇعىلدانۋى كەرەكتىگىن اقىلداسىپ تۇرادى. مىنە, وسى كەزدەردە مۇعالىم دە بىلىكتىلىك تانىتۋى ءتيىس. سوندايدا دۇرىس جول سىلتەپ, باعىت-باعدار بەرگەن وقۋشىلارىمىز سپورتتىڭ ءار تۇرىندە وزىندىك جەتىستىكتەرگە جەتىپ تە ءجۇر.
ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – دەنى ساۋ, قوعامعا قىزمەت ەتۋگە قابىلەتتى, ساناسىنا سالاماتتىلىق سالتىن سىڭىرگەن ساليقالى ۇرپاق تاربيەلەۋ. ولاردىڭ ءبارى بىردەي كەرەمەت سپورتشى بولىپ شىعۋى شارت ەمەس. بىراق ەلىن سۇيەتىن, شىمىر دا شىنىققان, ومىرگە قۇشتار, سەرگەك تە سەرپىندى ازاماتتار بولىپ وسسە, ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جارقىن بولماق. بۇگىن وسى ۇرپاقتى ەلجىرەي ءسۇيىپ ءبىز تاربيەلەسەك, ەرتەڭ ولار دا ەلىم دەگەندە ەمىرەنىپ تۇرار دارقان ءجۇرەكپەن وردا بۇزىپ, قامال الارى حاق.
مىنە, وسى ورايدا سپورت التىن دانەكەر, دەنەشىنىقتىرۋ ءپانى ەلجاندىلىققا تاربيەلەۋدىڭ قۇرالى ەكەنىنە كوزىم بارعان سايىن جەتە تۇسۋدە. ءار ساباقتا بالالاردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋعا تىرىسامىن, ۇلكەن ومىردە ۇلكەن تابىستارعا جەتۋ جولىنداعى سپورت پەن سالاماتتىلىقتىڭ پايداسىن تاپتىشتەپ تۇسىندىرەمىن. نەلىكتەن «ءتانى ساۋدىڭ جانى ساۋ» بولاتىنىنىڭ تەرەڭ ماعىناسىنا ۇڭىلدىرەمىن. وقۋشىلارىمدى ۇلتتىق سپورت ويىندارىنا ىنتالاندىرامىن, ول جايىندا اۋەلى اڭگىمەلەپ ايتامىن. ءار توقساندا 2-3 ساعاتتان ۋاقىت ءبولىپ, توعىزقۇمالاق, اسىق اتۋ, ارقان تارتۋ, اۋدارىسپاق سياقتى ءداستۇرلى ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنە باۋليمىن. بالالاردىڭ كوزدەرى وسىندايدا جانىپ-اق كەتەدى. وسىنداي قىزىقتى, ماعىنالى داستۇرلەرى بار تۋعان حالقىن, ەلىن سۇيەتىن سەزىمدەرى ويانىپ جاتقانىن ءار ءسات سايىن بايقاپ, ءوزىم دە سۇيىنەمىن. البەتتە, سىنىپتان تىس ۋاقىتتاردا ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتبولمەن اينالىسۋعا دا ۇلكەن كوڭىل بولەمىز.
ءبىر ايتارلىعى, ءبىزدىڭ تالعاردا ارمرەستلينگ, ياعني قول كۇرەستىرۋ سپورتى جاقسى دامىعان. بۇل رەتتە تالعارلىق سپورتشىلار الەمدىك, حالىقارالىق جارىستاردىڭ دا تالاي مارتە جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى بولىپ كەلەدى. سولاردىڭ اراسىندا مەكتەپ وقۋشىلارى دا بار. قول كۇرەستىرۋ سپورتىن ءبىزدىڭ مەكتەپتىڭ ورەندەرى دە سوڭعى ۋاقىتتا جاقسى مەڭگەرە باستادى. مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەر وقۋشىلارى اراسىنداعى VIII جازعى سپارتاكيادادا شاكىرتتەرىم كاميلا جاڭاباتىر مەن اداس ەلدار جۇلدەلى ەكىنشى ورىندى ەنشىلەدى. ءوزىم تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالىپ وسكەمەندە وتكەن رەسپۋبليكا چەمپيوناتىنان كۇمىس جۇلدەمەن ورالدىم. بۇعان مەكتەپ ۇجىمى دا مەرەيلەنىپ, وقۋشىلارىم دا ءماز.
تۇيىندەپ ايتارىم, مەكتەبىمىزدە دەنەشىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ ءمارتەبەسى جوعارى. سەبەبى, ونىڭ وسكەلەڭ ۇرپاقتى وتانشىلدىققا, سالاماتتىلىققا تاربيەلەۋدەگى ۇلەسى زور. ەلىمىز وسىعان جاعداي جاساپ وتىر. ال سپورتتى سۇيگەن ادام ءوزىنىڭ ەلىن, كوك بايراعىن دا ءسۇيىپ وسەتىنى ءشۇباسىز.
ارمان وتارباي,
تالعار قالاسىنداعى
ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى №2 قازاق ورتا مەكتەبى دەنەشىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى.
الماتى وبلىسى.