مەجەلەر مەن مىندەتتەر
جىل باسىندا مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ وتكەن كەزەڭدە بەلگىلەنگەن مەجەلەردىڭ ورىندالۋ قورىتىندىلارىن شىعارىپ, الداعى مىندەتتەردى ايقىندايتىن القا ماجىلىستەرىن وتكىزۋى داستۇرگە اينالعان. كەشە بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگىندە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن القا وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وندا مينيسترلىكتىڭ 2010 جىلى اتقارعان قىزمەتى قورىتىندىلاندى. القا وتىرىسىنا بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ءبولىم باسشىلارى, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى باسشىلارى قاتىستى. القا وتىرىسى سوڭىندا پرەمەر-مينيستر مەن ۆەدومستۆو باسشىسى مينيسترلىك الدىنا قويىلاتىن 2011 جىلدىڭ ماقساتتى ينديكاتورلارى مەن كورسەتكىشتەردىڭ ورىندالۋىنا مىندەتتەيتىن مەموراندۋمعا قول قويدى.
مينيسترلىكتىڭ القا ءماجىلىسى بيىل وزگەشە باستالدى. الدىمەن بايلانىس ءجانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قايرات ءابساتتاروۆتىڭ اكىمشىلىك-باسقارۋ سالاسىنداعى, ۆيتسە-مينيستر ءساكەن سارسەنوۆتىڭ بايلانىس جانە اقپاراتتىندىرۋ سالاسىنداعى, ۆيتسە-مينيستر نۇراي ورازوۆتىڭ اقپارات سالاسىنداعى جۇمىس قورىتىندىلارى جانە الداعى مىندەتتەر تۋرالى باياندامالارى تىڭدالدى. ولاردىڭ ءبارى دە جاڭا تولقىن باسقارۋشىلاردىڭ تىڭ ويلارىنا, تەرەڭ تۇجىرىمدارعا تولى بولىپ شىقتى.
مۇنان كەيىن مينيستر اسقار جۇماعاليەۆ مەملەكەتتىك تەلەارنالار مەن رەسپۋبليكالىق باسىلىمدار باسشىلارىنىڭ وتكەن جىلعى جۇمىس جونىندەگى ەسەپتەرىن تىڭدادى. قانات ساقاريانوۆتىڭ («حابار»), جاناي وماروۆتىڭ («قازاقستان»), داۋرەن دياروۆتىڭ («قازاقپارات»), ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتىڭ («ەگەمەن قازاقستان»), الەكساندر تاراكوۆتىڭ («كازاحستانسكايا پراۆدا») جانە باسقا مەكەمەلەر باسشىلارىنىڭ سوزدەرىندە سالانىڭ العان اسۋلارى مەن باعىندىرار بيىكتەرى تۋرالى بىرقاتار ويلار ورتاعا سالىندى. «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى س.ابدراحمانوۆ كەيىنگى كەزدە گازەت بەتىندە مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ تىم كوپ كولەمدە جاريالانىپ جۇرگەنىنە نازار اۋدارىپ, ولاردى الداعى كەزدە گازەت سايتىندا ورنالاستىرۋ ءمۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى. بۇل ماسەلەنى ءتيىستى زاڭعا «رەسمي قۇجاتتار «ەگەمەن قازاقستان», «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرىندە نەمەسە وسى باسىلىمداردىڭ سايتتارىندا جاريالانعاننان كەيىن قولدانىسقا ەنگىزىلەدى» دەگەن سيپاتتا تۇزەتۋ ەنگىزۋ ارقىلى شەشۋگە بولار ەدى.
تۇستەن كەيىن «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى ق. ەسەكەەۆ, «قازتەلەراديو» اق باسقارما توراعاسى م. قادىراليەۆ, «زەردە» اق باسقارما توراعاسى ن.يزمايلوۆ ءوز سالالارى بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستاردى بايانداپ ءوتتى.
بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆتىڭ بايانداماسى القا ماجىلىسىنە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ قاتىسقان تۇستا جاسالدى. سالا باسشىسىنىڭ بۇكىل باياندامانى قاعازعا قادالىپ تۇرماي, ەمىن-ەركىن جاساپ شىعۋى ونىڭ ءوز ءىسىن قانشالىقتى جەتە مەڭگەرگەنىن اڭعارتاتىنى انىق. 2010 جىلى بايلانىس جانە اقپاراتتاندىرۋ سالاسىندا كوپتەگەن تىڭ جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپتى. اتاپ ايتقاندا, حالىقتى قولجەتىمدى عالامتورمەن قامتاماسىز ەتۋ, ساندىق تەلەحابار تاراتۋ, ەلەكتروندى ۇكىمەت جوباسى, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋ, بايلانىس تاريفتەرىن تومەندەتۋگە كۇش سالۋ سەكىلدى جوسپارلانعان ىستەر ناقتى قولعا الىندى. بۇل جوسپار حالىققا قولجەتىمدى جانە ساپالى قىزمەتتەردى ۇسىنۋعا, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى, وتاندىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا, سونداي-اق تۇرعىندارعا جانە بيزنەسكە بايلانىس قىزمەتىن كورسەتۋ مەن ەلەكتروندى قىزمەت كورسەتۋ رىنوگىن دامىتۋدى كوزدەيتىن مەملەكەتتىك ساياساتتى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالدى.
وتكەن جىلى بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى ستراتەگيالىق جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا بىرقاتار باعىتتاردى نەگىزگە العان بولاتىن. ونىڭ العاشقىسى – حالىققا, ۇيىمدارعا مەملەكەتتىك ەلەكتروندى قىزمەتتەر كورسەتۋ جانە اقپاراتتىق كوممۋنيكاتسيالار سالاسىندا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا قاتىسۋ. وسى ورايدا مينيسترلىك حالىققا جانە ۇيىمدارعا مەملەكەت ۇسىنىپ وتىرعان قىزمەتتەرگە ساندىق سەرتيفيكاتتار ارقىلى قاۋىپسىز قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدى مىندەتىنە الدى. اتالمىش مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا مەملەكەت ۇسىناتىن ەلەكتروندى قىزمەت ءتۇرلەرىن كوبەيتۋ قاراستىرىلۋدا. قازىرگى تاڭدا «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىندا ورنالاسقان مەملەكەتتىك ورگاندار 74 ءتۇرلى ەلەكتروندى قىزمەت ءتۇرىن ۇسىنا الادى. سوڭعى كورسەتكىش بويىنشا تۇتىنۋشىلار پورتال ارقىلى 1 ملن. 600 مىڭ ەلەكتروندى انىقتاما العان. بۇدان وزگە ۇلتتىق كۋالاندىرۋ ورتالىعىنىڭ 72 تىركەۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, ۇكو ارقىلى بەرىلگەن بۇكىل ەلەكتروندى ساندىق قولتاڭبا سانى 371 054-تەن اسقان. سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى قىزمەتتەردى ۇسىنۋىن اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا «ە-اكىمدىك» جوباسى جۇزەگە اسىرىلعان. جاڭا جوبا اياسىندا قولدانۋشىلارعا 20-عا جۋىق مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرى ەلەكتروندى نۇسقادا ۇسىنىلادى. ليتسەنزيا بەرۋ ۇدەرىسىن اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا «ە-ليتسەنزيالاۋ» مەملەكەتتىك دەرەكتەر قورى اقپاراتتىق جۇيەسى قۇرىلىپ, 11 ليتسەنزيا بەرۋشى ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن سىناق ايماعىندا ىسكە قوسىلدى. ەلەكتروندى ليتسەنزيالاۋ جۇيەسى ارقىلى 700 ليتسەنزيا بەرىلىپ, 13 824 جازبا تىركەلگەن. «ەلەكتروندى ۇكىمەتتى» دامىتۋ بارىسىندا مينيسترلىك جۇزەگە اسىرعان جاڭالىقتار تىزبەگى بۇل عانا ەمەس. استانا قالاسىندا قاناتقاقتى رەجىمدە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن «ە- نوتارياتتى» قوسا العاندا مينيسترلىك ءتاجىريبەلىك نەگىزدە 10 ءتۇرلى جوبا مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 200-گە جۋىق اقپاراتتىق جۇيەسىن بىرىكتىرىپ, قولدانىسقا ەنگىزىپتى.
القا وتىرىسىندا اكت سالاسىندا پوشتا بايلانىسى مەن تەلەكوممۋنيكاتسيانىڭ قولجەتىمدى, ءتيىمدى جانە ساپالى جۇيەسىن قۇرۋ ماقساتى تۋرالى ايتىلدى. وتكەن جىلى 1000 جانە ودان كوپ تۇرعىنى بار ەلدى مەكەندەردى ۇيالى بايلانىس قىزمەتىمەن قامتاماسىز ەتۋدى مىندەتىنە العان مينيسترلىك جوسپارداعى كورسەتكىشتەرىن اسىرا ورىنداعان. بۇل ماقساتتاردى ورىنداۋ بارىسىندا مينيسترلىك «قازاقتەلەكوم» اق-تىڭ تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەرىن «Next Generation Network» تەحنولوگياسىنا كوشىرۋ جونىندەگى سەرپىندى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرعان. سونىمەن قاتار CDMA تەحنولوگياسىن قولدانۋ ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردىڭ تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەرىن جاڭارتۋ جانە دامىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆ ءوز بايانداماسىندا وسى سەكىلدى اتقارىلعان اۋقىمدى ىستەر تۋرالى كەڭىرەك بايانداپ ءوتتى. استانا, الماتى جانە اقتوبە قالالارى ءۇشىن وتكىزۋ قابىلەتى 10 گبيت/س قۇرايتىن, ال رەسپۋبليكانىڭ باسقا ايماقتارى ءۇشىن 1 گبيت/س بولاتىن جوعارى جىلدامدىقتاعى IP/MPLS ماگيسترالى سالىنعان. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ 2010-2013 جىلدارى اۋىلدىق ايماقتاردى جوعارى جىلدامدىقتاعى ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
اسقار جۇماعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبۇتىندەي العاندا اقپارات جانە بايلانىس 107 پايىزعا, ال ۇيالى بايلانىس ابونەنتتەرى 20 پايىزعا كوبەيگەن. ال 4 ملن. 300 مىڭ قازاقستاندىق عالامتوردى پايدالانسا, قالادا تۇراتىن حالىقتىڭ جارتىسىنا جۋىعى ينتەرنەتكە تۇراقتى قوسىلعان.
مينيسترلىك بولاشاقتا ينتەرنەتتەگى دومەندىك اتاۋدى 60 مىڭعا جەتكىزىپ, ال «ە-اكىمدىك» جۇيەسىن 10-عا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىرگى كۇنى ولاردىڭ 4-ەۋى سىناق رەجىمىندە جۇمىس ىستەۋدە. 2011 جىلى تەك مەملەكەتتىك تىلدە حابار تاراتاتىن «مادەنيەت» تەلەارناسى جانە جاڭا راديو اشىلماق. سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ جانە ىسكەرلىك تەلەارنالار اشۋ دا كۇن ءتارتىبىندە تۇر. ولار تۋرالى ناقتى شەشىم 2012 جىلى قابىلدانادى. الداعى جىلى ەلىمىز ساندىق حابار تاراتۋعا كوشپەك.
مينيسترلىكتىڭ وتكەن جىلى اتقارعان جۇمىستارىنا ۇكىمەت باسشىسى تاراپىنان وڭ باعا بەرىلدى. بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگىنە ءجيى نازار اۋدارىپ, كوڭىل ءبولىپ وتىراتىنىن جەتكىزگەن ۇكىمەت باسشىسى اقپاراتتىق رىنوك تۋرالى پىكىرىن دە ايتىپ ءوتتى. «قازىرگى كۇنى ءۇيرەنشىكتى جاڭالىق تاراتاتىن ءداستۇرلى اقپارات كوزدەرى عالامتوردا ءومىر سۇرەتىن ءداستۇرلى ەمەس اقپارات كوزدەرى تاراپىنان مىقتى باسەكەلەستىككە تاپ بولۋدا. بولاشاقتا قاراپايىم اقپارات تۇتىنۋشىلارى وقيعانى تىكەلەي كورۋ ارقىلى ءتىلشى كومەگىنە جۇگىنبەيتىن ۋاقىت كەلە جاتىر. وسى ورايدا ءداستۇرلى باق ولاردىڭ تاراپىنان كەلەتىن ءباسەكەلەستىككە شىداس بەرە الاتىنداي دايىندىقتا بولۋى كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى ول. پرەمەر-مينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2-3 جىلدان كەيىن اقپارات ايدىنىنداعى جاعداي مۇلدەم وزگەشە بولماق. ءبىز ءۇيرەنگەن كەشكى جاڭالىقتار, ەرتەڭگى كۇنى گازەتكە جاريالاناتىن ماقالا ەسكىرەدى. مۇنداي باياۋ اقپاراتقا قاجەتتىلىك ازايادى».
جاڭا اشىلاتىن ارنالار مەن راديولار, ساندىق تەلەحابار تاراتۋ تۋرالى ايتىپ وتكەن پرەمەر-مينيستر 24 ساعات بويى قازاق تىلىندە اقپارات تاراتاتىن, اسىرەسە ايماقتارعا تارايتىن اقپاراتتىق ارنالار اۋاداي قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى. «بالاپان» تەلەارناسى كورەرمەندەر تاراپىنان جاقسى باعا الۋدا. الايدا, مۇنىڭ بارلىعى قوعامدىق باعدارلاما, كوممەرتسيالىق تۇرعىدا رەنتابەلدىلىگى جوعارى بولماسا دا وتە قاجەت. بۇلارسىز مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋى جانە باسقا دا ءماسەلەلەر تەجەلەدى, دەپ اتاپ كورسەتتى ۇكىمەت باسشىسى.
القا وتىرىسىنىڭ سوڭىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ اتقارعان جۇمىستارىنا وڭ باعا بەردى. «2005 جىلى ەلباسىنىڭ ۇكىمەت الدىنا قويعان باستى تاپسىرماسى باسەكەگە قابىلەتتى 50 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ بولاتىن. داعدارىس كەزىندە ءبىز بۇعان كوڭىل بولدىك, دەگەنمەن ەندىگى جەردە بۇل تاپسىرمانى قاتتى قاداعالايتىن بولامىز. بۇل جونىندە مينيسترلىكتەر مەن اگەنتتىكتەرگە مىندەتتەر مەن تاپسىرمالار بەرىلۋدە», دەدى ول.
ۆەنەرا تۇگەلباي.