ماسكەۋدە قازاقستان-رەسەي بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق كونفەرەنتسياسى ءوتتى
رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىندا «رەسەي-قازاقستان ينۆەستيتسيالىق ۇنقاتىسۋى: ىنتىماقتاستىق ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر» دەپ اتالاتىن بىرلەسكەن ىسكەرلىك كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. شارانى قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى ساۋدا وكىلدىگى, قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا پالاتاسى مەن رەسەيدىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى.
كونفەرەنتسياعا رەسەي ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ ء(سوپ) ۆيتسە-پرەزيدەنتى دميتري كۋروچكين, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ (ەەك) ەكونوميكا جانە قارجى ساياساتى جونىندەگى القاسىنىڭ (مينيستر) مۇشەسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ, قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ رەسەيدەگى كەڭەسشى-وكىلى بولات يمانباەۆ, «Kaznex Invest» ەكسپورت جانە ينۆەستيتسيالار جونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اسەل ەرعازيەۆا, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساپاربەك تۇياقباەۆ, «شىمكەنت» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى (اكك) باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى تالعات الپىسباەۆ, «توبىل» اكك باسقارماسىنىڭ توراعاسى ارمان اليەۆ, ەۋرازيا دامۋ بانكىنىڭ (ەادب) باسقارۋشى ديرەكتورى نيكو ۆاردەپەتيان, رەسەي اۋماقتىق ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتالارىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك كاسىپكەرلەر قاتىستى.
شارانىڭ باستى ماقساتى ەكىجاقتى ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىققا قاتىسۋشىلاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل ءپىشىمىن جەتىلدىرۋ, قازاقستان-رەسەي بيزنەستەرى ءۇشىن ۇنقاتىسۋ الاڭىن ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق, جاڭا بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋ ءۇشىن ەكى ەلدىڭ ىسكەر توپتارى وكىلدەرىنىڭ اراسىنداعى ىسكەرلىك بايلانىستاردى جاقسارتۋ بولدى.
كونفەرەنتسيا شەڭبەرىندە قازاقستان-رەسەي ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى, ەاەو اياسىندا تابىستى تاجىريبەلەرمەن الماسۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارىن كەڭەيتۋ, قازاقستان مەن رەسەي وڭىرلەرى اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى جانە بىرلەسكەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ورىستەتۋدىڭ بولاشاعى تالقىلاندى.
كونفەرەنتسيانى اشقان ب.يمانباەۆ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جۇمىسىن باستاۋىمەن وعان مۇشە ەلدەر ينتەگراتسيالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ساپالى جاڭا دەڭگەيىنە شىعا باستاعانىن اتاپ ءوتتى. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ نورماتيۆتىك بازاسى قۇرىلىپ, ول جەتىلدىرىلە تۇسۋدە. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ كەڭ اۋقىمى مەن ساپالىق جاڭا دەڭگەيىنە ءوتۋ تەك ينۆەستيتسيالىق ارىپتەستىكتى كەڭەيتۋ ەسەبىنەن مۇمكىن بولماق. وسىعان وراي, ب.يمانباەۆ قازاقستاندا قازىرگى تاڭدا ءىرى ينۆەستورلاردى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ تەڭدەسسىز شارالارى قابىلدانىپ جاتقانىن قاپەرگە سالدى.
د.كۋروچكين ءوز كەزەگىندە رەسەي تاراپى وسى كونفەرەنتسيانى «قازاقستان-رەسەي» ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ جول كارتاسىن» قۇرۋ بويىنشا سالماقتى دا جۇيەلى جۇمىستىڭ باستاۋى دەپ قاراستىراتىنىن اتاپ كورسەتتى. ال ونى ەاەو اۋقىمىنا دەيىن كەڭەيتىپ, تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ينۆەستيتسيالىق الاڭ رەتىندە قۇرۋدىڭ ماڭىزى زور بولماق. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەكى ەلدىڭ ءىرى كومپانيالارىنىڭ ءىس-قيمىلىن, ءتىپتى, وڭىرلەر اراسىندا دا شاعىن جانە ورتا بيزنەس دەڭگەيىندەگى ىنتىماقتاستىقپەن تولىقتىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, مۇندا ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتالارىنىڭ جۇيەسى ماڭىزدى ءرول اتقارا الار ەدى. «بىزدە تاجىريبە دە, ءبىلىم-بىلىك تە, وسى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى ارىپتەستىك جەلى دە بار», – دەپ اتاپ ءوتتى د.كۋروچكين.
وسىلاي دەي كەلىپ, رەسەي ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ءسوزىن بىلايشا تۇيىندەدى: «قازاقستاندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار تەك قۇرمەت سەزىمىن تۋعىزىپ قانا قويماي, سونداي-اق, بىزدەردى شاعىن جانە ورتا بيزنەس دەڭگەيىندە ينتەگراتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى ايتارلىقتاي ارتتىرۋعا رۋحتاندىرادى. قازاقستاندا سوڭعى جىلدارى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا مودەلىن قۇرۋ بويىنشا جۇزەگە اسىرىلعان وڭدى ىستەردى ءبىز رەسەيدە ەندى عانا قولعا الۋعا ۇمتىلىپ جاتىرمىز».
ءا.ەرعازيەۆا ءوزىنىڭ ءسوزىندە قازاقستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن ەكى ەلدىڭ ەاەو اياسىنداعى ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى. «رەسەي-قازاقستان ىنتىماقتاستىعى بىزگە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتا بولعانىمىز ءۇشىن دە اسا ماڭىزدى. بۇل ەكى تاراپقا دا وتە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشادى. بىرىنشىدەن, بۇل بيزنەس جۇرگىزۋدى جەڭىلدەتەدى, ەكىنشىدەن, ەكسپورتتىق رىنوكتارعا بىرلەسىپ شىعۋ تۇرعىسىنان العاندا ءتيىمدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ءبىزدىڭ رىنوكتارىمىزعا ەنگىسى كەلەتىن ينۆەستورلار ءۇشىن ايتارلىقتاي سالماقتى الاڭ بولىپ تابىلادى. جانە قازاقستان مەن رەسەيدە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى دامىتىپ, جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اسا زور الەۋەت بار», – دەدى «Kaznex Invest» وكىلى.
ءا.ەرعازيەۆا رەسەي اۋديتورياسىنا 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا قابىلدانعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ مازمۇنىن اشىپ كورسەتتى. «ۇلت جوسپارى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا كومەكتەسەدى. ويتكەنى, ول بىزگە الەۋەتى شىن مانىندە كورىنىپ تۇرعان سالالاردى انىقتاپ, سولارعا ەكپىن تۇسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», – دەپ اتاپ كورسەتتى ءا.ەرعازيەۆا.
س.تۇياقباەۆ كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلاردى ءوڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرىمەن تانىستىردى. ول 25 قاڭتار كۇنى ماسكەۋدىڭ اسا ءىرى ازىق-ت ۇلىك ورتالىعىندا «وڭتۇستىك قازاقستان» دەپ اتالاتىن ساۋدا-كورمە پاۆيلونى اشىلعانىن قاپەرگە سالدى. ال بۇل پاۆيلوندا رەسەيلىكتەر قازاقستاندا وندىرىلەتىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن تانىسىپ, ولاردى وندىرۋشىلەرمەن تىكەلەي كەلىسىمشارت جاساسا الادى.
ت.الپىسباەۆ رەسەي كومپانيالارىمەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى جاعدايىندا جىلىجايلار سالۋ, سونداي-اق, ەكسكاۆاتورلار قۇراستىرۋدى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزىلگەنىن حابارلادى. وسى ورايدا, كونفەرەنتسيا الاڭىندا «شىمكەنت» اكك مەن «PoliPlast» جشس-ءنىڭ رەسەيدىڭ «پوليپلاست» اقب مەن UMG كومپانيالار توبى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
مەموراندۋمعا قول قويىلۋىنا بايلانىستى قازاقستان تاراپىنان, سونىمەن قاتار, «اگرارلىق ساراپشىلىق كومپانياسى» جشس-ءنىڭ وكىلى ەرلان قاراباەۆ پەن «مايلى داقىلداردىڭ ءتاجىريبە شارۋاشىلىعى» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى فاريد ابىتاەۆ ءسوز سويلەدى.
كونفەرەنتسيا شەڭبەرىندە رەسەي-قازاقستان ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ ءماجىلىسى ءوتىپ, ونىڭ بارىسىندا ىقتيمال ينۆەستورلار مەن سەرىكتەستەر قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك ينۆەستيتسيالىق باسىم جوبالارمەن ەگجەي-تەگجەيلى تانىسۋعا مۇمكىندىك الدى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.