سىناقتا شىڭدالعاندار وزادى
پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسى ەلىشىلىك قيىنشىلىقتاردان تۋا قالعان جوق. ول جاھاندىق قارجى-ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ اكەلگەن ۇدەرىسى. وسىدان-اق قازاق ەلى الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ اجىراعىسىز قۇرامداس بولىگىنە اينالعانىن بايقاۋعا بولادى. ءيا, الەمدە كۇردەلى وزگەرىستەر ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ كوڭىلدى مارقايتاتىن جاعىمدى ىلگەرىلەۋىنەن گورى سىن-قاتەرى باسىم ەكەنىن كۇن سايىن سەزىنۋدەمىز. بۇل دا ءبىر سىناق. ەلدىگىمىزگە, تاۋەلسىزدىگىمىزگە سىناق. سىن-قاتەردەن, قينالساق تا, ابىرويمەن شىعۋ ءۇشىن قاجەتتى مەملەكەتتىك, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك ءىس-شارالار ۇلت جوسپارىمەن, ەلباسىمىز ن.ءا. نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» جولداۋىمەن جۇيەلەنگەن ەدى. ەندى سولار ساياسي تۇرعىدان جالعاسىن تاپتى. پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ بۇرىن دا وتكەن. قورقاتىن, ۇركەتىن, سان-ساققا جۇگىرتەتىن ەشتەڭە جوق. قايتا الداعى سايلاۋدا قازاقستاندىق دەموكراتيانى, بىرلىگىمىز بەن وتانسۇيگىشتىگىمىزدى تاعى ءبىر سىن تەزىنەن وتكىزىپ الۋدىڭ رەتى كەلىپ تۇر. بەسىنشى شاقىرىلىمداعى ءماجىلىس جامان جۇمىس ىستەگەن جوق. دەي تۇرعانمەن, بولاشاق ءماجىلىس دەپۋتاتتارى سوزىمەن دە, ىسىمەن دە بارشا قازاقستاندىقتارعا تانىمال تۇلعالاردان جاساقتالعانىن قالايمىن. عالىمنىڭ عالىم ەكەنى جازعان ەڭبەكتەرىنەن, اشقان جاڭالىقتارىنان, سپورتشىنىڭ سپورتشى ەكەنى كوتەرگەن زىلتەمىر سالماعىنان, سوققان گولدارىنىڭ سانىنان كورىنسە, دەپۋتات كەۋدەسىندەگى توسبەلگىمەن ەمەس, باستامالارىنىڭ, يدەيالارىنىڭ, حالىققا قىزمەتىنىڭ, حالىقپەن ارالاس-قۇرالاسىنىڭ كەمەلدىگىمەن تانىلعانى ابزال. قازىرگى كونستيتۋتسيامىز بويىنشا, قازاقستاننىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتىن ەلباسى انىقتايدى. بيلىكتىڭ بارلىق تارماقتارى سونى اتقارۋعا جەگىلەدى. ايتالىق, ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنا ءتيىستى مينيسترلىك جاۋاپ بەرەدى. مادەنيەتتە دە, قورعانىس ىسىندە دە سولاي. دەمەك, زاڭ شىعارۋشى بيلىكتىڭ دە وڭتايلانعانى ءجون. ارتىقشىلىقتارى – شەشىم قابىلداۋ تەزدەتىلەدى, قارجى ۇنەمدەلەدى, شەنەۋنىكتەر ازايادى, قاعازباستىلىق باسەڭدەيدى. جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ساتكە قادام باستىق. ۇدەسىنەن شىعايىق. سىناقتا شىڭدالعاندار وزادى. حانكەلدى ءابجانوۆ, ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى. الماتى.ەكونوميكالىق قيىندىقتان قۇتقاراتىن پارلامەنت كەرەك
ەلدىڭ بيۋدجەتى قايتا قارالىپ جاتىر. قازىر شەكەسى قىزىپ تۇرعان مەملەكەتتەر جوق. الەمدىك داعدارىس قۇرساۋداي قىسقاندىقتان ەكونوميكالىق سوققىدان از شىعىنمەن شىعۋدىڭ العىشارتتارىن جاساۋعا ءبارى كىرىسىپ كەتتى. الدىندا ماقسات, مۇددەسى ايقىن مەملەكەت قانا وسىنداي تىعىرىقتان امان شىعادى. «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى بار قازاقستانعا كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى پارلامەنت كەرەك. دەپۋتاتتار ماجىلىستە ەشتەڭە بىتىرمەدى, قول قۋسىرىپ قاراپ وتىردى دەي المايمىز. جاڭا پارلامەنتكە مىقتىلارى تاعى وتەرىنە سەنىمدىمىز. حالىق قالاۋلىلارىنىڭ ەلباسىنا مەرزىمىنەن بۇرىن پارلامەنتتى تاراتۋ جونىندەگى ۇندەۋىن تۇسىنىستىكپەن قابىلدادىق. سەبەبى ايقىن. بۇرىنعى دەپۋتاتتار قاتارىندا زەينەت جاسىنان اسىپ كەتكەندەر كوپ. بۇل ءبىر قاراعاندا, قولىندا بيلىگى بارلاردىڭ زەينەتكە جاسى جاقىنداعاندا پارلامەنتكە قارعىپ كەتكەنىندەي اسەر قالدىرادى. ەكىنشىدەن, پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا كۇرىش ارقاسىندا كۇرمەك تە سۋ ىشەتىندەي, ءبىلىم-بىلىگى تومەندەۋ ازاماتتار دا ءوتىپ كەتتى. ولاردىڭ قارىم-قابىلەتىن پارلامەنتكە ۇسىنىلعان زاڭدار تالقىلانعاندا بايقاپ وتىردىق. حالىقتى الداۋ مۇمكىن ەمەس قوي. ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتى مۇناي باررەلى 40 دوللار بولىپ تۇرعاندا ەسەپتەلدى.قازىر 29 دوللارعا دەيىن تومەندەدى. قابىرعامىزدى مۇنايدان تۇسكەن قارجىمەن جاۋىپ وتىرعان مەملەكەتپىز. ءوندىرىس ورىندارىمىز ءالى دە از. اگرارلى ەل بولساق تا سىرتتان ەت, ءسۇت ونىمدەرىن كوپتەپ ساتىپ الىپ جاتقانىمىز جاسىرىن ەمەس. وسىنداي جاعدايدا ەكونوميكالىق احۋالدى جاقسارتۋعا كاسىبي بىلىكتىلىگى جەتەتىن پارلامەنت ابدەن كەرەك. قايرات بالابيەۆ, كاسىپكەر, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.ۋاقىتپەن ۇندەسكەن باستاما
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءبىر توپ دەپۋتاتى تاريحي ماڭىزدى شەشىم تۋرالى مالىمدەمە جاسادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 5-ءشى شاقىرىلىمداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىن مەرزىمىنەن بۇرىن تاراتۋ جانە پارلامەنت ماجىلىسىنە مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى باستامامەن جۇگىنگەن دەپۋتاتتاردىڭ مالىمدەمەسى دەر ۋاقىتىندا قوزعالعان ماسەلە دەپ بىلەمىن. سەبەبى, بۇل شەشىم – ۋاقىتپەن ۇندەسكەن شەشىم. بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان «5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى باستالدى. مەملەكەتتى, ەكونوميكا مەن قوعامدى دامىتۋ ءۇشىن قاعيداتتى جاڭا قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىراتىن 59 زاڭ كۇشىنە ەندى. وسى ورايدا جاڭا پارلامەنتتىڭ جاساقتانۋى ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزدى ساياسي جانە تاريحي وقيعا بولماق. سەبەبى, جاھاندىق داعدارىس قيىنداي تۇسۋدە. ال, ەلباسىنىڭ جاريالاعان ۇلت جوسپارى وسى قيىندىقتارعا جاۋاپ بەرەتىن باعدارلاما. ونى ءساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بيلىكتىڭ بارلىق تارماعىنىڭ – اتقارۋشىلىق, زاڭنامالىق, سوت جانە جەرگىلىكتى باسقارۋشى ورگانداردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسى قاجەت. سوندىقتان دەپۋتاتتار حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مىندەتىن الۋى جانە ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋى اسا ماڭىزدى. ارىقباي اعىباەۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور. الماتى.اۋعان ارداگەرلەرى دە قولدايدى
ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ ءوز وكىلەتتىلىگىن توقتاتىپ, جاڭا سايلاۋ وتكىزۋ جونىندەگى ۇسىنىسىنا قولداۋ بىلدىرۋگە بولادى. ويتكەنى, مەملەكەت الدىنا اسا بيىك مىندەتتەر مەن ماقساتتار قويىلىپ وتىرعان بۇگىنگى جاعدايدا بيلىك تە, زاڭ شىعارۋشى ورگان – پارلامەنت تە جاڭا كۇش-جىگەرمەن, جاڭاشا كوزقاراسپەن جۇمىس ىستەپ, ىلگەرى قاراي نىق سەنىممەن قادام باسۋى ءتيىس. سوندا ءبىز ەلباسىنىڭ ومىرشەڭ باستامالارىنان تۋىنداعان باعدارلامالار مەن جوبا-جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرا الامىز. كەشەلى بەرى ايتىلىپ جاتقان مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, مەنىڭ ويىمشا, ماجىلىستەگى ءۇش فراكتسيا جانە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنان سايلانعان دەپۋتاتتاردىڭ بىرلەسە وتىرىپ قابىلداعان ۇندەۋى بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ ويىنان شىقتى دەگەن ويدامىن. سەبەبى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 5 ينستيتۋتتىق رەفورماسى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ءومىرىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان رەفورما بولىپ تابىلادى. قازىرگى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى وسى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ زاڭنامالىق نەگىزىن قالىپتاستىرىپ بەردى. ەندىگى مىندەت – قابىلدانعان ۇلتتىق زاڭنامالارىمىزدى ءارى قاراي جەتىلدىرە ءتۇسۋ, زاڭ نورمالارىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىل بولۋ جانە 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى وسى قۇجاتتارعا سۇيەنۋ ارقىلى ىسكە اسىرۋ. قازاقستان حالقىنا جانە ەلباسىمىزعا جولداعان بۇل ۇندەۋ ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا, سونداي-اق الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىسقا قارسى اتقارىلاتىن ءىس-شارالاردى الدىن الا ايقىنداپ الۋ ماقساتىنان تۋىندادى دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ قوعامدىق قور جانە اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى دە ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى. قايرات ەلۋباەۆ, «قاھارمان ۇرپاق» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرى.جاڭاشىل جاقسى ىستەردىڭ باسىندامىز
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى ءماجىلىس پەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتاردىڭ سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ, ۇندەۋ جاريالادى. بىزدەر بۇل باستامانى تولىق قولدايمىز جانە زاڭناماعا سايكەس ءماجىلىس سايلاۋىن وتكىزەتىن كۇن كەشىكتىرىلمەي بەلگىلەنەدى دەگەن ويدامىز. بيىلدان باستاپ ۇلت جوسپارىن ءجۇزەگە اسىرۋ قولعا الىنادى. سوندىقتان, ءماجىلىستىڭ جاڭا قۇرامىن جاساقتاپ, ونىڭ زاڭدىلىعىن بەكىتىپ العان ءجون. الەمدە ەكونوميكالىق داعدارىس ورىن الىپ وتىر. سونداي-اق, الەمدەگى گەوساياسي جاعداي بيلىكتەن دە, قوعامدىق ۇيىمداردان دا, ساياسي پارتيالاردان دا, ءتىپتى بارشا قازاقستاندىقتاردان دا جيناقىلىقتى, ىنتىماق پەن بىرلىكتى, ءوزارا سىيلاستىقتى قاجەت ەتەدى. ەلىمىزدە وسىنداي ءمۇمكىندىكتەر بار. مىنە, وسى ءمۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى ءارى ءوز ورنىمەن پايدالانا بىلسەك, قيىندىق اتاۋلىنى جەڭىپ شىعاتىنىمىزعا نىق سەنىمدىمىز. جاسىراتىنى جوق, الەم جۇرتشىلىعى قازىرگى حالىقارالىق جاعدايعا الاڭداپ وتىر. وسى تۇرعىدان العاندا, قازاقستان ءوز ەكونوميكاسىن جەدەل جاڭعىرتۋعا قاراي بەت بۇردى. ول ءۇشىن ەلباسىمىزدىڭ 5 ينستيتۋتتىق رەفورماسى دايىندالدى. وسى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» تاڭداپ الىندى. بۇلار ناتيجەلى بولۋ ءۇشىن جاڭاشىلدىق, جۇمىستى جاڭاشا ۇيىمداستىرۋ قاجەت. جالپى, «جاس وتان» جاستار قاناتى ەلىمىزگە پايدا اكەلەتىن جاڭاشىل جاقسى ىستەردىڭ ويداعىداي جۇزەگە اسۋىنا بەلسەندى اتسالىسا بەرمەك. شاحماردان بايمانوۆ, «نۇر وتان» پارتياسى «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ جەتەكشىسى. استانا.ۇلى جوسپار ۇلاعاتى
مەن «بولاشاق» ستيپەندياسىنىڭ تۇلەگىمىن. ەلباسىنىڭ قامقورلىعىمەن ومىرگە كەلگەن وسى باعدارلاما بويىنشا شەتەلدە ءبىلىم الىپ, ەندى اتالمىش ورتالىققا باسشىلىق جاساپ كەلە جاتىرمىن. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى ماقالاسىندا «5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ سان سالالى جولدارىن بەلگىلەپ بەردى. قازىرگىدەي تاريحي جاۋاپتى كەزەڭدە بۇل مىندەتتى مۇلتىكسىز اتقارۋ ارقايسىمىزعا زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەۋدە. بۇل ءىستىڭ ەل ومىرىندە تاريحي كەزەڭ ەكەنىن باسا ايتقانىمىز ءجون. بۇگىنگى الەمدە, ونىڭ ىشىندە, جاھاندىق ەكونوميكادا بولىپ جاتقان قۇبىلىستار تىڭ سەرپىلىس, ويلى ىستەرگە جۇمىلدىرۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە الەمدىك قارجىلىق-ەكونوميكالىق داعدارىس كۇشەيمەسە, السىرەمەي تۇر. وسىنداي تۇستا پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ ەلدە مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ جانە بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتاردىڭ سايلاۋىن قاتار وتكىزۋ تۋرالى ۇندەۋىن تولىعىمەن قولدايمىن. ويتكەنى, ەكونوميكادا ورىن الىپ وتىرعان جاعدايلار مىقتى رەفورماتورلاردى قاجەت ەتەدى. بۇل ىستە دەپۋتاتتاردىڭ دا ءبىلىم-بىلىگىن كورسەتەتىن, الەمدىك داعدارىستا ەل ەكونوميكاسىن وڭالتۋ جولىنداعى تىڭ قادامدارعا ءوز بايلامدارىن ۇسىنا الاتىن ازاماتتاردىڭ ماجىلىسكە كەلگەنىن قالايتىنىمىزدى ايتۋعا ءتيىستىمىز. بۇل زاڭ شىعاراتىن ورگانعا قان جۇگىرتەرى ءسوزسىز. وسى ارادا مىنا ءبىر وي-بايلامدى دا ايتا كەتسەم دەيمىن, پارلامەنت ماجىلىسىنە جاڭا ساياساتكەرلەر, سونىڭ ىشىندە جاستار كەلىپ جاتسا, ءتىپتى قۇبا-قۇپ. ولار مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارىن ورىنداۋ جولىندا تىڭ يدەيالارمەن ۇلەس قوسارى ءسوزسىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى باستاماسىن تولىعىمەن قولدايمىن. بۇل باستامانى وتانىمىزدىڭ بارلىق ازاماتتارى قولدايتىنىنا سەنىمىم مول. پارلامەنت سايلاۋىن دەر كەزىندە وتكىزىپ, ۇلتتىق ستراتەگيامىز بەن ۇلت جوسپارىن ۋاقىت تالابىنا ساي ناقتى ءىس-قيمىلدار ارقىلى اتقارۋعا ءتيىستىمىز. بۇل ەلباسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن دەر كەزىندە ورىنداۋعا جول اشادى دەپ بىلەمىن. عاني نىعىمەتوۆ, «حالىقارالىق باعدارلاما ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى.قامدانعان قاپى قالمايدى
بۇدان ءتورت جىل بۇرىن سايلانعان پارلامەنت ءماجىلىسى وسى جىلدار ىشىندە ءوز بىلىكتىلىگى مەن ءوز دەڭگەيىندە جۇمىس اتقاردى. ولار قابىلداعان بىرنەشە زاڭدار قازىر ەل يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋدە. دەپۋتاتتاردىڭ بەلسەندىلىگىنە قاراي وڭ پىكىر دە, سىن دا ەستىگەن كەزدەرى بولدى. ارينە, جۇمىس, ونىڭ ىشىندە مەملەكەت, ەل تاعدىرى ءۇشىن جاۋاپتى قىزمەت بولعاندىقتان, حالىق تاراپىنان سىن-پىكىرلەردىڭ بولۋى دۇرىس. بۇگىنگى پارلامەنت ءماجىلىسى سىن تەزىنەن لايىقتى ءوتىپ, وزدەرىن جاقسى جاعىنان كورسەتە الدى. ماجىلىسمەندەردىڭ ەلباسىنا ءوز وكىلەتتىلىكتەرىن توقتاتىپ, ءماجىلىس سايلاۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن وتكىزۋگە ۇندەۋ جاريالاۋى دا الەمدە ورىن الىپ جاتقان احۋالدارعا قاراي وتىرىپ, ەل قامىن ەرتەرەك قامداعان قىراعىلىقتىڭ, جاناشىرلىقتىڭ بەلگىسى دەپ بىلەمىن. ياعني, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن وتكىزۋ تۋرالى ويى دۇرىس شەشىم. بۇگىنگى قازاقستان الەم ەلدەرىمەن تىعىز ينتەگراتسياعا تۇسكەن ەل, دەمەك ولارداعى ءاربىر ماڭىزدى وقيعالار مەن جاعدايلار ءبىزدىڭ ەلىمىزگە اسەرىن تيگىزەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. سوندىقتان, ءوز مىندەتتەرىن ورىنداعان ءماجىلىس پەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ داعدارىس كەزىندەگى كەزدەسۋى مۇمكىن قىسپاقتىڭ الدىن الىپ, مەملەكەت باسشىسى تاپسىرعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن تاپسىرمالاردى ۇيىمشىلدىقپەن اتقارىپ شىعۋعا سەپ بولماق. وسى ورايدا, ءبىز ءبىراۋىزدان بىرلىكپەن ۇيلەسىمدى ءىس-شارالار جۇرگىزىپ, داعدارىسقا قارسى شارالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كەڭ اۋقىمدى قوعامدىق بىرىگۋىمىز قاجەت. امانگۇل جايىلحانوۆا, ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمى اپپاراتىنىڭ «قوعامدىق كەلىسىم» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسى. اقتاۋ.تولقىننان تولقىن تۋادى
ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن مەشىن جىلىنىڭ باسىنداعى ەلەۋلى وقيعانىڭ ءبىرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى ماقالاسى بولدى. جالپى, بۇگىنگىنىڭ شارۋاسىن تياناقتاۋ ءوز الدىنا, بولاشاعىم قانداي بولار ەكەن دەپ تولعانباعان ەلدىڭ جولى مىندەتتى تۇردە تۇيىققا تىرەلەرىن تاريحتان جاقسى بىلەمىز. وسى تۇرعىدان وي قورىتار بولساق, ەلباسىنىڭ حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ارمان-تىلەكتەرىن ءوزىنىڭ جۇرەگىنەن وتكىزىپ بارىپ, موينىنا بار جاۋاپكەرشىلىكتى الا وتىرىپ كەسىمدى ءسوزىن, وي-تۇجىرىمىن باسپاسوز بەتىندە جاريالاۋىن بۇگىنگى مىڭ قۇبىلعان زامانداعى باتىل دا كورەگەن قادامنىڭ ءبىرى دەپ باعالاۋ كەرەك. قازىرگى تاڭدا ەلباسىنىڭ ماقالاسى جەر-جەردە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ءبىزدىڭ وتانداستارىمىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بولاشاعىن الىستان بولجاپ, الدىمىزداعى اسقارالى ماقسات-مىندەتتەرگە اداستىرماي الىپ بارار باعىت-باعدار سىلتەگەن بۇل ەڭبەككە جوعارى باعا بەرگەنى ءوز الدىنا, ەڭ باستىسى, ناقتى قولداۋ بىلدىرۋدە. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن وتكىزۋ تۋرالى ۇندەۋدى ءوز باسىم ەل تاعدىرى سىنعا تۇسكەن قيىن كەزدە ازاماتتىق تانىتقان ۇستانىم دەپ قابىلدايمىن. شىن مانىسىندە, بۇگىنگى پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەل ءۇشىن اسا جاۋاپتى كەزەڭدە ابىروي-بەدەلدەرىنە كىر جۇقتىرماي, جەمىستى جۇمىس ىستەدى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. دەگەنمەن, ۋاقىتتىڭ ءبىر ورىندا تۇرمايتىنى بەلگىلى. مۇنىڭ سىرتىندا بۇگىنگىنىڭ سۇرانىسى مەن زامان تالابىن دا ەسكەرگەن ءجون. ول تالاپ قازىرگىدەي جاھاندىق ماسەلەلەردىڭ ءوزى شەشىمىن تاپپاي جاتقان اسا كۇردەلى كەزەڭدە ەل تاعدىرى مەن مۇددەسى جولىندا بار جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الۋعا شاماسى مەن قابىلەتى جەتەتىن كادرلاردى قاجەت ەتەدى. ياعني, ءبىزدىڭ پارلامەنتكە, بارلىق دەڭگەيدەگى ماسليحاتتارعا جاڭاشا ويلاۋ جۇيەسىن مەڭگەرگەن, مەملەكەتشىل, شەشىمگەر جانە ءبىلىمدى كاسىبي ماماندار كەلۋى كەرەك. مىنە, سوندا عانا قازاقستاندىق ارمان – الەمدەگى وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ سىندى اسىل مۇراتتىڭ جولىندا تابىستى ەڭبەك ەتۋگە جاعداي تۋادى. بۇگىنگى قالىپتاسقان جاعداي تۇرعىسىنان كوز جىبەرەر بولساق, ەلباسىنىڭ ماقالاسى مەن ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ ۇندەۋى اراسىنداعى ساباقتاس بايلانىستى انىق بايقاۋعا بولادى. ەلىمىزدىڭ باس گازەتىندە جاريالانعان باستى ماقالادا كورسەتىلگەن كۇردەلى مىندەتتەردى ورىنداپ, كەسەك ماسەلەلەردى شەشۋ جولىنداعى ماڭىزى زور شارۋالارعا ىقپالى مەن شاراپاتى ءتيۋى ءۇشىن دە جاڭا سيپاتتاعى مىقتى ءماجىلىستىڭ بولۋى كەرەكتىگى – زاڭدىلىق. ەسكىنىڭ ورنىن جاڭا باسادى. ياعني, اقىننىڭ تىلىمەن ايتقاندا, «تولقىننان تولقىن تۋىپ» وتىر. بۇل – ءبىزدىڭ قوعامنىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتەتىن وتە قاجەت دۇنيە. ءوزىنىڭ تاريحي ميسسياسىن ادال اتقارىپ شىققان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جۇمىسىن جاھاندىق قىسپاقتارعا قارسى تۇرا الاتىن, جاڭا مىندەتتەردى ورىنداۋعا قابىلەتتى حالىق قالاۋلىلارىنان تۇراتىن جاڭا دا كەمەل دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ جالعاستىرۋىن زاڭدىلىق رەتىندە قابىلداۋ كەرەك. ەربول دۇيسەمباەۆ, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق فيليالى قاراعاندى جول بولىمشەسىنىڭ ديرەكتورى, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى.اقىلعا قونىمدى قادام
جاھاندىق داعدارىستىڭ كۇرمەۋلەرى الداعى كەزدە كوبەيە تۇسپەسە, ازايماسى بەلگىلى بولىپ وتىر. سوندىقتان ماجىلىسمەندەردىڭ مىنا باستاماسى ەشقانداي ءبىر توسىن وقيعا ەمەس دەر ەدىم. ولار مۇنداي ۇيعارىمعا ءبىر كۇندە كەلمەگەنى دە ءسوزسىز. ءيا, الەمدە ەكونوميكالىق كۇردەلىلىكتەر اسقىنىپ, ساياسي احۋال قۇبىلىپ تۇرعان مىنا كەزەڭدە ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن, ياعني كوكتەمدە وتكىزىپ الۋدى مەن دە اقىلعا قونىمدى دەپ ەسەپتەيمىن. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ وتكەن جىلدارىندا مۇنداي ساياسي ناۋقانداردى ۇيىمداستىرىپ, وتكىزۋ جونىندە بىزدە بايىپتى تاجىريبە جيناقتالدى. دەمەك, «ۇرىستا تۇرىس جوق». ءسويتىپ, جىل باسىنان كوڭىلدى بىرلەپ الىپ, سايلاۋدىڭ قورىتىندىسىمەن كەلەتىن جاڭا كۇش, جاڭا وي, جاڭا تەگەۋرىنگە سەنىم جۇكتەپ, الداعى مۇرات-مەجەلەرگە قاراي قارىمدى قادام جاساعان ءجون. قۇرمانعازى قۋانىشاليەۆ, تايپاق ورمان جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى. باتىس قازاقستان وبلىسى, اقجايىق اۋدانى.تاعدىرلى كەزەڭدەگى تاعىلىمدى شەشىم
مەن قولىم قالت ەتسە, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ سايتىنا كىرىپ, ەلدەگى جاڭالىقتاردى ۋاقتىلى بىلۋگە تىرىسامىن. ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمىنىڭ سايتىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى قازاقستان حالقىنا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ءوزىن-ءوزى تاراتۋ جونىندە ۇندەۋ جولداعانىن وقىپ, حالىق قالاۋلىلارىنىڭ بۇل قادامىنا ءتانتى بولدىم. تەلەارنالارداعى جاڭالىقتاردان تاعى ءبىر مارتە تىڭداپ, ماجىلىسمەندەردىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى تاريحي شەشىم قابىلداعانىنا كوزىم جەتتى. الەمدىك قارجى داعدارىسى تەك ءبىزدىڭ ەلدە عانا ەمەس, ازۋىن ايعا بىلەگەن الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ ءوزىن ابىرجىتىپ وتىرعانى بەسەنەدەن بەلگىلى. دۇنيەجۇزىندە جاڭا جاعداي قالىپتاسىپ وتىر. راس, قازاقستاننىڭ بۇعان دەيىنگى داعدارىستاردان ات-كولىگى امان وتكەنىن بىلەمىز. ارينە, ونىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كوسەمدىك كورەگەندىگى جانە سارابدال ساياساتكەرلىگى ارقاسىندا مۇمكىن بولعانىن ايتۋعا ءتيىسپىز. مەملەكەت باسشىسى بۇل جولعى داعدارىستى دا ەركىن ەڭسەرۋدىڭ ەندىكتەرىن «بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا, «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايقىنداپ بەرگەن بولاتىن. ەندى «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» باعدارلامالىق ماقالاسىندا داعدارىستى ەڭسەرۋدىڭ تەتىكتەرىن تاپتىشتەي تارازىعا سالىپ, ناقتىلى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى جولدارىن ۇسىندى. بۇل باعىتتا حالىق قالاۋلىلارىنىڭ پرەزيدەنت العا قويعان مىندەتتەردى ورتاق ويلاسىپ شەشۋگە جۇمىلۋى قايتارىمدى بولماق. شىنىندا دا, قازىر ارقانى كەڭگە سالاتىن ۋاقىت ەمەس. ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا بەكەمدىك پەن بەلسەندىلىك قاجەت. كاسىبي پارلامەنت جاساقتاۋ بۇل ۋاقىت تالابى. وسىنى تۇسىنگەن پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسى قولداۋعا ابدەن لايىق. بۇل ارادا اركىمنىڭ جەكە باس پايداسى ەمەس, ەلدىكتىڭ كورىنىس بەرۋى قۋانىشتى. ەلدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن حالىق قالاۋلىلارىنىڭ كۇردەلى جاعدايدا قىنۋلى قيمىل كورسەتەتىندەي قاۋقارى بولعانى ۇتىمدى بولماق. الەمدىك ەكونوميكاعا تىعىز ينتەگراتسيالانعان قازاقستاننىڭ بەلگىلى ءبىر قيىندىقتاردى باستان وتكەرۋى تابيعي جايت. داعدارىستى ەڭسەرۋدىڭ ىشكى مۇمكىندىكتەرى جەتكىلىكتى. تەك سونىڭ باستاۋ بۇلاقتارىن تاۋىپ, ىشكى رەزەرۆتەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا جول سىلتەيتىن, باعىت-باعدار بەرەتىن جۇيە بولۋى كەرەك. جاڭارعان ءماجىلىس پەن ءماسليحاتتار داعدارىس جاعدايىندا الدان شىعاتىن كۇردەلى مىندەتتەردى شەشۋگە كۇش سالاتىن بولادى. حالىق مەرزىمىنەن بۇرىن وتكىزىلەتىن ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋىندا مۇنداي دەپۋتاتتارعا دۇرىس تاڭداۋ جاسايدى دەپ ويلايمىن. حالىق سەنىم ارتقان ازاماتتاردىڭ داعدارىس جاعدايىندا دامۋعا باعىت ۇستاپ وتىرعان بۇگىنگى جاعدايدى جەتە تۇسىنگەنى كوڭىلدى ورنىقتىرا تۇسەدى. قارجى قيىندىعىنا قارسى تۇرۋ ءۇشىن تۇراقتىلىق پەن ءتاستۇيىن تەگەۋرىندى ءىس-قيمىل قاجەت. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى وسىنداي باتىل باستاما جاساۋ ارقىلى ەلدىڭ ەرتەڭىن, حالىقتىڭ قامىن ويلايتىندىقتارىن ايقىن اڭعارتتى. بۇل شىن مانىندە تاريحي دا, تاعىلىمدى شەشىم بولعانىن جۇرتشىلىق ايقىن سەزىپ وتىر. جاڭاشا جۇمىس ىستەۋگە ماشىقتانۋ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋگە ەكپىن بەرەرى ءسوزسىز. ءبىز ەكونوميكانى دامىتۋعا بايلانىستى نەعۇرلىم جاڭاشا ويلاپ, داعدارىستىڭ مۇمكىندىكتەرىن كادەمىزگە جاراتساق قانا قيىندىقتان قينالماي شىعامىز. ەلباسى داعدارىستى ەڭسەرۋدىڭ بارلىق نەگىزدەرى مەن قاعيداتتارىن ناقتىلاپ بەردى. ەندى بارلىعىمىز ەلباسى قاسىنان تابىلىپ, ەلىمىز ءۇشىن ەرەن قيمىل كورسەتۋىمىز كەرەك. بۇل باعىتتا ورتاق وتانىمىز – قازاقستاننىڭ قارقىندى دامۋى جولىندا باياندى باستاما كوتەرىپ وتىرعان ماجىلىسمەندەردى قولداپ قانا قويماي, مەرزىمىنەن بۇرىن وتەتىن سايلاۋدا ەلدىڭ ەرتەڭى جولىندا قاجىرلى قايرات كورسەتەتىن ازاماتتارعا تاڭداۋ جاسالاتىنىنا سەنىم ارتامىز. مۇنىڭ ءوزى ەلدىكتىڭ ونەگەسى, مەملەكەتشىلىكتىڭ ۇلگىلى ءۇردىسى بولدى دەۋ ورىندى بولماق. مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ ءوتىپ جاتسا جاڭا كۇش, تەگەۋرىندى تولقىن كەلەدى دەپ ءۇمىت ارتامىز. قاسىمجان بايساداقوۆ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعى اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى. اقتوبە.تومەنگى پالاتا تاريحي ميسسياسىن اتقاردى
بۇگىنگى ەكونوميكالىق اۋىرتپالىق جالعىز قازاقستاندى عانا ەمەس, بۇكىل الەمدى شىرماپ تۇرعانى اقيقات. دەسە دە, ەلىمىزدە وعان قارسى باعدارلامالار قابىلدانىپ, داعدارىستىڭ سالقىنى مەن سالدارىن بولدىرماۋعا ارنالعان ءتۇرلى ءىس-شارالاردى قولعا الدىق. ەلباسىمىز ۇلت جوسپارىن قابىلداپ, بارشامىز بىرىگىپ ورىنداۋىمىز ءتيىس «100 ناقتى قادامدى» بەكىتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان ءداستۇرلى جولداۋىندا دا, جۋىرداعى ماقالاسىندا دا بۇل اياداعى مىندەتتەر ودان ءارى سارالانا, ناقتىلانا ءتۇستى. ارينە, قازىرگى پارلامەنت ءوز كەزەڭىندەگى بارلىق مىندەتتەمەلەردى ورىندادى. زاڭنامالىق جۇيەمىز قالىپتاستى, نىعايا ءتۇستى. تومەنگى پالاتا تاريحي ميسسياسىن اتقاردى. دەپۋتات ۆ.كوسارەۆ بۇگىنگى ءماجىلىستىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان 80-دەي زاڭ قابىلداعانىن ايتتى. جول كارتالارىنا جول اشتى. سوندىقتان, الداعى ۋاقىتتا ءماجىلىس قۇرامىنىڭ وزگەرىسسىز قالۋى پايداسىز بولار ەدى. ياعني, زاڭ شىعارۋشى ورگان جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتۋ ءۇشىن جاڭارىپ, تۇلەپ وتىرۋى قاجەت. زاڭنامالىق اكتىلەر, زاڭ جوبالارى جەتىلە ءتۇسۋى ءۇشىن حالىقپەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن, بيزنەس-قاۋىمداستىقپەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس جۇرگىزىلۋى قاجەت. بۇل جەرگىلىكتى ماسليحاتتارعا دا قاتىستى. مۇنىڭ بارلىعى قازىرگى داعدارىستىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى. جۇمىلعان جۇدىرىقتاي ءبىر بولعاندا ءبىزدىڭ باعىندىراتىن بيىگىمىز دە جوعارى بولماق. سوندىقتان, ماجىلىستەگى «نۇر وتان», «اق جول» جانە قازاقستاننىڭ كوممۋنيستىك-حالىق پارتياسى فراكتسيالارىنىڭ وكىلدەرى جاريالاعان قازىرگى پارلامەنتتى تاراتۋ جانە مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ جونىندەگى قاجەتتىلىكتەن تۋىنداعان ۇندەۋىن قولدايمىن. ءيا, سايلاۋدى تەزىرەك وتكىزىپ الساق, الدىمىزداعى ماقسات-مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا دا ۋاقىت ءارى كۇش-جىگەر تابىلاتىنى انىق. بۇل ەلىمىزدى داعدارىستان الىپ شىعۋعا ءتيىمدى جول اشاتىن ناقتى قادام بولار ەدى. قازاقستاندى جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالعان ساتتە پرەزيدەنت العا قويعان بارلىق باعىتتاعى تاپسىرمالاردى تاپ-تۇيناقتاي ورىنداۋدىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان, اتالعان ۇندەۋدىڭ داعدارىستىڭ سالماعىن جەڭىلدەتەتىن تاريحي ماڭىزى بولۋى ىقتيمال. ولەگ چەرنىشوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسى تالداۋ جانە بولجاۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى. وسكەمەن.جاڭا ۇرپاققا جاڭارۋ ءتان
قازىرگى دەپۋتاتتار, ءوز سوزدەرىمەن ايتار بولساق, ءوز ءمىندەتتەرىن تولىعىمەن اتقاردى, قوعامداعى وزگەرىستەرگە وراي ەندىگى جەردە جاڭا لەپ, جاڭا تىنىس كەرەك. قايسىبىر ءنارسەنى, ماسەلەنى بولماسىن بەلگىلى ءبىر ۋاقىتپەن شەكتەيتىنىمىز راس. الايدا, كەيدە شەكتەلگەن سول ۋاقىتتىڭ ءوزى كوپ, ەندى بىردە از بولىپ جاتادى. وسى رەتتەن كەلگەندە جاھاندىق دەڭگەيدەگى ءارالۋان ساياسي وقيعالار, ەكونوميكالىق جاعدايلار, قالىپتاسىپ وتىرعان قوعامدىق كوڭىل كۇي باسقاشا قاراۋدى – جاڭا ءبىر وزگەرىستەردى تالاپ ەتەدى. اينالادا بولىپ جاتقان قوعامدىق قۇبىلىستاردىڭ جىلدامدىعىنا قاراپ, ۋاقىتتىڭ شاپشاڭدىعىنا تاڭعالاسىڭ. بۇگىنگى زامان قاساڭدىقتى, جايباسارلىقتى كوتەرمەيدى. ۋاقىتپەن ىلەسىپ وتىرۋ ءۇشىن دە بەلگىلى ءبىر شاپشاڭدىق كەرەك. 2016 جىلدىڭ باسى ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندە جاڭا جاڭالىقتارمەن باستالۋدا. بۇل جاڭالىقتار مەملەكەتتىك قىزمەتتى دە, ءوندىرىستى دە, اۋىل شارۋاشىلىعىن دا, بيزنەستى دە, ءبىلىم مەن مادەنيەتتى دە, سوت پەن قۇقىق قورعاۋ ورىندارىن دا, ت.ت. رەفورمالاۋدى قامتيدى. ءتىپتى, جول مەن كولىك قاتىناسىنىڭ ءوزى دە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ الەمدىك ەكونوميكادا وزىندىك ورىن الۋىنا, سەبەبى ءتيىپ تابىس كوزى بولعالى وتىر. ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋ بولاشاعى باعىتىنداعى 100 ناقتى قادام – ۇلت جوسپارى بۇگىنگى قوعام دامۋىنا جاڭا ارەكەتتەردى, جاڭا ءىس-قيمىلدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان, دەپۋتاتتار ءماجىلىستى تاراتۋ جونىندە ەلباسىنا ارنايى ۇندەۋ جاريالادى. ول ۇندەۋدە: «... ءبىز پارلامەنتتىك الامانعا قاتىسۋعا جانە مەملەكەتتىك ستراتەگيا مەن ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ءبىر بولىگىن وزىنە الۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن سان رەت ءمالىم ەتكەن بارلىق ساياسي پارتيالاردى ادال جانە اشىق كۇرەسكە – جاڭا سايلاۋعا قاتىسۋعا ۇندەيمىز. سونىمەن قاتار, ءبىز ەلىمىزدىڭ بارلىق قوعامدىق بىرلەستىكتەرى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىن, بارشا ازاماتتاردى ءبىزدىڭ باستامامىزدى قولداۋعا شاقىرامىز. ءبىز ەل دامۋىنىڭ جاڭا جانە جاۋاپتى كەزەڭىنە اياق باستىق جانە وندا بىرلىگىمىز بەن تۇتاستىعىمىزدى نىعايتا ءتۇسۋ ارقىلى عانا ءوز جەتىستىكتەرىمىزدى قورعاپ, وتانىمىزدى دامۋدىڭ جاڭا بەلەستەرىنە شىعارا الامىز. ءبىزدىڭ قازاقستانىمىز – ءبىزدىڭ ورتاق ءۇيىمىز! ءبىزدىڭ وتانىمىز ءبىر, تاعدىرىمىز ءبىر!» دەلىنگەن. ال بۇل باستامانى قوعام تۇگەلدەي قۇپتايتىنىنا كۇمان جوق. سارسەنكۇل بيقوجا, «اقمەشىت اقشامى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى. قىزىلوردا.ءبىز ءۇشىن ءار كۇنىمىز قىمبات
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى باستاماسىن قولدايمىز. شىنىندا, قازاقستاننىڭ جاڭا جاھاندىق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرەتىن ناقتى جوسپارى, جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋال جاعدايىندا دامۋى تۋرالى ستراتەگياسى مەن ناقتى ۇلت جوسپارى بار. ءاربىر سالانى ەلەپ-ەكشەپ, ارتىق-ەرەكشەلىگىن, كەم-كەتىگىن نازارىندا ۇستاپ, ءاردايىم سونى ۇسىنىستار مەن تىڭ يدەيالاردى ورتاعا سالىپ, حالىقتىڭ جۇمىلا جۇمىس ىستەۋىنە نەگىز بولىپ وتىرعان ۇلت جوسپارى كۇردەلى كەزەڭدەگى كۇرە جولدى تاعى ءبىر مارتە ايقىنداپ بەردى. ەلىمىز ۇلى ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋدا. قازاقستان الەمدەگى اسا دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى جوسپارلاپ وتىرعان ەل. ەندەشە, كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەلدىگىنە الاڭداپ وتىرعان حالىق قالاۋلىلارىنىڭ باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ, بولاشاقتاعى جەمىسىمىز ءنارلى بولۋ ءۇشىن اتسالىسقانىمىز ابزال دەمەكپىن. ياعني, 2016 جىل – قازاقستان حالقى ءۇشىن ماڭىز بەرىپ, مازمۇنىن ايقىندايتىن ەڭ مارتەبەلى جىل بولۋى ءتيىس. عۇمىرلى ەل بولايىق دەگەن اسقاق رۋحتا تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرىن ورنىقتىرىپ, نەگىزىن قالاعانىمىزعا, دۇنيەجۇزىندەگى دەربەس مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا ەنگەنىمىزگە 25 جىل تولادى. ءبىز ءۇشىن ءار كۇنىمىز قىمبات. تۇرسىنبەك سۇلتانبەكوۆ, جۋرناليست. جامبىل وبلىسى.بىردەن-ءبىر دۇرىس شەشىم
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ءوزىن-ءوزى تاراتۋ تۋرالى ۇندەۋىنىڭ ماتىنىمەن تانىسىپ, بىردەن-ءبىر دۇرىس شەشىم دەگەن تۇجىرىمعا كەلدىم. قازاقستاندىقتار مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تاجىريبەسىن جاقسى بىلەدى. تالاي كۇردەلى كەزەڭدەردە پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ جونىندەگى ۇسىنىستار قابىلدانىپ, قيىن تىعىرىقتان جول تاۋىپ شىعا العانىمىزدى ەسكەرەتىن بولساق, قازىر قالىپتاسقان جاعدايدىڭ اسا كۇردەلى ەكەنىن ەسكەرمەۋگە استە بولمايدى. ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى ۇندەۋىندە ايتىلعانداي, وزگە الەم ەلدەرى سەكىلدى قازاقستان دا كۇردەلى كەزەڭگە تاپ بولىپ وتىر. دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىن قىسپاققا العان داعدارىستى ەڭسەرۋ ءۇشىن ەل ىشىندەگى ۇلتتىق بىرلىك, ەكونوميكالىق قاپىسىز ءتاستۇيىن دايىندىق اۋاداي قاجەت ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. قولعا الىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ باسىم باعىتتارى ەلىمىزدە بارلىق سالالار بويىنشا قامتىلعان. بۇگىنگى كۇنى رەسپۋبليكا تۇرعىندارى ەلباسىنىڭ ۇلت جوسپارىن مۇلتىكسىز ورىنداۋعا جۇمىلا كىرىسكەن. دەسەك تە, پرەزيدەنت ۇسىنعان جاڭا باعدارلاما – بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى دايەكتىلىكپەن ورىنداۋ ءۇشىن تىڭ كۇشتەر قاجەت-اق. سوندىقتان, كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى جاڭا پارلامەنت قالىپتاستىرۋ, ونىڭ قۇرامىن جاستارمەن, ءارتۇرلى ماماندىق يەلەرىمەن تولىقتىرۋدىڭ وڭتايلى ءساتىن ءتيىمدى پايدالانا بىلسەك, ۇتارىمىز كوپ بولماق. وسىلايشا حالىقتىڭ ساياسي شەشىم قابىلداۋىنا مۇمكىندىك بەرىلسە, سىن-قاتەرلەردى بولدىرماۋدىڭ, الدىن الۋدىڭ جاڭا جولدارى تابىلارى ءسوزسىز. «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەندەي, ماجىلىستەگى ءۇش فراكتسيا مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ دەپۋتاتتاردىڭ ۋاكىلەتتىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتۋ تۋرالى ۇندەۋى ەل قامىن ويلاۋدان تۋعان پاراساتتى شەشىم ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى. باقىتجان ساميەۆا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, ىسكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعىنىڭ ءتورايىمى. پەتروپاۆل.ۇلت جوسپارىن كاسىبي ماماندار ورىندايدى
ەلباسىمىز داعدارىستىڭ وتە اۋىر جۇرەتىندىگىن قارجىلىق قاربالاس, قيىندىقتار باستالماي تۇرىپ-اق ەسكەرتكەن. دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرگەندە باسەكەگە قابىلەتسىز كاسىپورىندارىمىزدىڭ كوبى جۇمىسىن توقتاتاتىندىعىن دا جاسىرماعان. سول كەزەڭ كەلدى. ءوندىرىسىن ءالى جولعا قويىپ ۇلگەرمەگەن, شيكىزاتقا تاۋەلدى ەلدەردىڭ كوبى سانسىراپ قالدى. الايدا, ستراتەگيالىق ۇلت جوسپارى بار, ماقساتى ايقىندالعان قازاقستان «100 ناقتى قادام» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى از شىعىنمەن داعدارىستان شىعۋدى كوزدەپ وتىر. ال داعدارىس سوققىلارىن ەڭسەرۋ ءۇشىن كاسىبي بىلىكتىلىگى كۇشتى, ەكونوميكالىق قابىلەتى مىقتى, الەمدىك وزگەرىستەر جاعدايىندا جۇمىس جاساي الاتىن پارلامەنتتىڭ كەرەكتىگى كۇن تارتىبىندە تۇرعان. سوندىقتان پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ءماجىلىستى تاراتۋ جانە ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار سايلاۋىن وتكىزۋ جونىندەگى ۇندەۋىن دۇرىس دەپ ەسەپتەدىك. پارلامەنت ەشتەڭەگە الاڭ بولماي, قالعىپ-مۇلگىپ وتىرساڭ دا ارقاڭنان قاعاتىن ناعاشىڭنىڭ ءۇيى ەمەس. الەمدىك داعدارىس سىردىڭ سۋى سيراعىنان كەلمەيتىن مىقتى مەملەكەتتەردىڭ ءوزىن التەك-تالتەك باستىرىپ جىبەردى. قازاقستاننىڭ ءوز الدىنا ەل بولىپ, تاۋەلسىزدىك العانىنا جيىرما ءتورت جىلدان ەندى استى. بۇل مەرزىم ەكونوميكالىق قۋاتى مىقتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنان ورنىن نىق الدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. ءوندىرىس ورىندارى ەندى اياعىنان تۇرىپ جاتىر. كوپ جاعدايدا مۇنايعا, ءتۇرلى شيكىزاتقا تاۋەلدى بولىپ كەلگەنىمىز جاسىرىن ەمەس. ەلىمىزدىڭ قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ «وتكەن جىلى مۇناي باعاسى 20-30 دوللارعا تۇسسە ىسكە اساتىن جوسپارلارعا دايىندالدىق», دەدى. قازىر مۇناي باعاسى باررەلىنە 29 دوللاردان اينالىپ تۇر. ياعني, مەملەكەت بيۋدجەتى قايتا ناقتىلانادى. وسىنداي جاۋاپتى كەزەڭدە كاسىبي پارلامەنتتىڭ كەرەكتىگى ابدەن بىلىنەدى. مۇنى بۇرىنعى ماجىلىسمەندەرىمىز دە ءبىلىپ, دۇرىس قادام جاسادى. ەندىگى شارۋا, بارلىق دەڭگەيدەگى سايلاۋلارىمىزدى از شىعىنمەن وتكىزىپ الىپ, ەكونوميكالىق قۋاتىمىزدى ەسەلەۋگە جۇمىس جاساۋ. جاڭا پارلامەنتتەن كۇتەرىمىز كوپ. شارىپبەك جامالبەكوۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. شىمكەنت.