ادامزات قوعامىنا ەڭ اۋىر, ەڭ قاسىرەتتى زارداپ اكەلگەن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ الاپات جاڭعىرىعى جىل اسقان سايىن الىستاي تۇسكەنىمەن, ۇلى وتان سوعىسىندا جەڭىستى جاڭقيارلىقپەن جاقىنداتقان جاۋىنگەرلەردىڭ اڭىزعا اينالعان ەرلىكتەرى قازىرگى جاس جەتكىنشەكتەرگە ۇلگى-ونەگە.
قاڭقۇيلى گيتلەرلىك باسقىنشىلاردى ءوز وردالارىندا تالقانداعان كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ ۇلى جەڭىسىنە جۇزدەگەن جاڭاارقالىقتاردىڭ دا ەلەۋلى ۇلەس قوسقانىن ءبىز ءارقاشان ماقتانىشپەن ەسكە الامىز. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى مۇقان قورجىمباەۆتىڭ دا قاھارلى جىلدارداعى جاۋىنگەرلىك جولى ەرلىككە تولى بولدى دەسەك, اسىرا ايتقاندىق ەمەس. گيتلەرلىك باسقىنشىلار كەڭەس وداعىنا تۇتقيىلدان شابۋىل جاساعاندا مۇقان 21 جاستا ەدى. ءورشىل جىگىت قۇربى-قۇرداستارىنان قالماي, تۋعان ەلدى قاسىق قانى قالعانشا قورعاۋعا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اتتانىپ كەتتى. الدىمەن اقمولا قالاسىندا (قازىرگى – استانا) العاشقى اسكەري دايارلىقتان ءوتىپ, سەرجانت اتاعىن الدى. مۇندا قابىلەتتىلىگىمەن, ۇيىمداستىرۋشىلىعىمەن تانىلعان مۇقان اشعاباد قالاسىنداعى اسكەري ۋچيليششەگە جىبەرىلدى. ونى ويداعىداي بىتىرگەننەن كەيىن عانا ونىڭ كوپتەن كۇتكەن ارمانى – تىكەلەي العى شەپتە بولۋدىڭ مۇمكىندىگى جەتىپ, ءاربىر كەڭەس جاۋىنگەرى سياقتى جۇرەكتە قايناعان كەكپەن جاۋعا قارسى جۇرگىزىلىپ جاتقان قاندى شايقاستارعا قاتىستى. 3-بەلورۋسسيا مايدانىندا جاۋىنگەرلىك جورىقتارىن وسىلايشا باستاعان كىشى لەيتەنانت مۇقان قورجىمباەۆ 182-گۆارديالىق ديۆيزيانىڭ 140-پولكىنىڭ قۇرامىندا ۆزۆود كومانديرى رەتىندە ءوزىنىڭ جاۋىنگەرلەرىن تياناقتى ازىرلىكپەن, اسقان ۇيىمشىلدىقپەن كەسكىلەسكەن ۇرىستارعا شىعارىپ, ەرەكشە كوزگە تۇسە باستادى. باستاپقى ساتتەگى بارلىق قيىنشىلىقتاردى توزىمدىلىكپەن جەڭە وتىرىپ, قاراۋىنداعى سولداتتارىمەن ورتاق ءتىل تابۋ ارقىلى ول اتا جاۋلارىنا اينالعان فاشيستەردى جايراتۋعا ۆزۆودىن ءاردايىم ءبىر كىسىدەي جۇمىلدىرىپ وتىردى. م.قورجىمباەۆ ۆزۆودىن قيان-كەسكى شايقاستارعا باستاي وتىرىپ, بەلورۋسسيانى, ونىڭ استاناسى مينسكىنى, لاتۆيانى, ونىڭ ورتالىعى ءۆيلنيۋستى نەمىس باسقىنشىلارىنان ازات ەتۋگە جان اياماي ارالاستى, بۇل شايقاستاردا جەڭىستىڭ وڭايلىقپەن كەلمەگەندىگى تاريحتان بەلگىلى. ەڭ باستىسى, فاشيستەرگە اياۋسىز سوققى بەرىلۋ كەزەڭدەرى جەڭىستەن-جەڭىسكە ۇلاسقان شاقتا مۇقان جانە ونىڭ ۆزۆودىنداعى جاۋىنگەرلەر قاھارلى قانتوگىس جىلدارىنداعى جويقىن سوعىس وتان تاۋەلسىزدىگىن قورعاعان كەڭەس جاۋىنگەرلەرىنىڭ پايداسىنا شەشىلەتىندىكتەرىنە كامىل سەندى. جاڭاارقالىق جاۋىنگەر قاس دۇشپانىڭ ءوزى كەلگەن ىزىمەن بالتىق تەڭىزىنە دەيىن تۇرە قۋ جورىعىنا قاتىسا وتىرىپ, ءومىردىڭ كولدەنەڭ تارتقان اۋىرتپالىعىن ەڭسەرۋمەن شىڭدالا, ەسەيە تۇسكەن ەدى. مۇقان قورجىمباەۆ جاۋىنگەرلىك ومىرىندەگى جاۋاپتى شايقاستاردىڭ ءبىرى – كەنيگسبەرگ قالاسىن الۋدا ۇرپاققا ونەگە بولارلىق ەرلىك كورسەتتى. ونىڭ ۆزۆودى بىرنەشە رەت اجال وعىن سەپكەن دۇشپان پۋلەمەتتەرىنىڭ ءۇنىن ءوشىرىپ, جاۋىنگەرلەردىڭ ىلگەرىلەۋىنە جول اشتى. قاندى ايقاستارعا قايناعان كەكپەن ارالاسقان مۇقان قورجىمباەۆ 1945 جىلى 9 ءساۋىر كۇنى وتە اۋىر جارالانىپ, دالالىق گوسپيتالدە بىرنەشە كۇننەن كەيىن عانا ەس جيدى. مەديتسينا ماماندارىنان ەندى مايدانعا قاتىسا المايتىندىعىن ەستىدى. ءسويتىپ, ارناۋلى ەمدەۋ ورنىندا سەگىز اي ەمدەلگەن ول تۋعان جەرى – جاڭاارقاعا 1945 جىلدىڭ 17 جەلتوقسانىندا ءبىر-اق ورالدى. ۇلى جەڭىسكە ءوزىندىك ۇلەس قوسقان مۇقاندى تۋعان-تۋىسقاندارى شاتتىقتى قۋانىشپەن قارسى الدى. ونىڭ ەرلىك ىستەرىنىڭ كۋاسىندەي بولعان كەۋدەسىندە جارقىراعان «قىزىل جۇلدىز», ءىى دارەجەلى ۇلى وتان سوعىسى وردەندەرى مەن كوپتەگەن مەدالدارىنا جەرلەستەرى ءارى قۋانا, ءارى قىزىعا قارادى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى م.قورجىمباەۆ بەيبىت تۇرمىستاعى ەڭبەكتە دە باسقالارعا ونەگە بولا ءبىلدى. ول ورمان شارۋاشىلىعى, استىق قابىلداۋ پۋنكتى, مامانداندىرىلعان شارۋاشىلىق بىرلەستىگىندە بۋحگالتەر بولىپ جەمىستى ەڭبەك ەتتى, كوپ جىل بويى ءۇزىلىسسىز قىزمەت اتقارىپ, تۋعان ۇجىمى ونى دەمالىسقا شىعارىپ سالدى. ۇلگىلى وتباسىنىڭ وتاعاسى زايىبىمەن بىرگە التى بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى م.قورجىمباەۆ 1994 جىلى قايتىس بولدى. بالالارى جەڭىس مەرەكەسىندە اكەلەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ وتىرادى.
ايقىن نەسىپباي, «ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى وبلىسى.