قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «پرەزيدەنتتىك بەس رەفورما: ەل دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭى» اتتى ساراپشىلار فورۋمى بولىپ ءوتتى.
ساراپشىلار فورۋمىندا بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ 100 ناقتى قادامى – ۇلت جوسپارى, تەتىكتەرى, مەملەكەتتىك باسقارۋدى رەفورمالاۋ ماسەلەلەرى مەن ماڭگىلىك ەل جانە ءبىرتۇتاس ۇلت قۇرۋدىڭ جولدارى تالقىلاندى. ساراپشىلار فورۋمىنىڭ جۇمىسىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, دەپۋتاتتار, قازاقستاننىڭ بەلگىلى ساراپشىلارى قاتىستى.
اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».
استانا.
ساراپشىلار پىكىرى: الەمدى مويىنداتقان الەۋەتىمىز بارءالي بەكتاەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى.
رەفورمالاردىڭ بارلىعى ەل ءۇشىن, ەلدىڭ بولاشاعى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الىستان بولجاپ, ارىداعىنى ەسكەرە وتىرىپ جاساعان رەفورمالارىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان وسى دارەجەگە جەتتى, دۇنيەجۇزىن مويىنداتتى. ەلباسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» جولداۋى دا تياناقتى ىسكە اسىرىلىپ كەلە جاتىر. وندا ايتىلعان ءار باعدار – ەل دامۋىن بولاشاققا باستايتىن سارا جول. ەلباسى سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جاريالادى. تەك باعىت بەرىپ قانا قويعان جوق, پرەزيدەنت رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ناقتى 100 قادامدى دا ۇسىندى. ايتىلعان باعىتتاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ حالىقتىڭ دا, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ دا كوڭىلىنەن تولىق شىعىپ وتىر. بۇل رەفورمالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى ءۇشىن بۇكىل قازاقستاندىقتار جۇمىلىپ ءىس ەتەتىنىنە كۇمان جوق. سەبەبى, مەملەكەتتى جاڭا ساتىعا كوتەرۋ – بولاشاعىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ دەگەن ءسوز. ولاي بولسا, جاريالانىپ وتىرعان 100 ناقتى قادام ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ دامۋىن, ەكونوميكاسىنىڭ يندۋستريالاندىرۋ دەڭگەيىن, ەلىمىزدەگى دەموكراتيانى, كاسىبي مەملەكەت قۇرۋ قاعيداسىن جاڭا ساتىعا كوتەرەتىنى انىق. سوندىقتان ۇسىنىلعان ۇلت جوسپارى حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى جانە ءاربىر ازاماتتىڭ جۇرەگىنەن ورىن الدى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. رەفورما – جالپىحالىقتىق ءىس. سوندىقتان ءاربىر قازاقستاندىق ەلباسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسىپ, وسى باعىتتا تىنىمسىز ەڭبەك ەتكەندە عانا دىتتەگەن ۇلى ماقساتتارعا جەتە الامىز.
ءدان دە, ءسۇت تە كوبەيەدىدۇيسەمباي سەليحانوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا 100 ناقتى قادامدى بەلگىلەپ بەردى. اتالعان جوسپاردا ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭى تولىق قامتىلعان دەۋگە بولادى. مۇنىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى ناقتى اتقارىلاتىن ىستەرگە توقتالا كەتەر بولساق, ەلباسى اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن ءتيىمدى پايدالانۋدى, ونى نارىقتىق اينالىمعا ەنگىزۋدى اتاپ كورسەتتى. بۇل ورايدا شىعىس وڭىرىندە وتكەن جىلى 1 ملن. 321 مىڭ گەكتار جەر كادەگە اسسا, بيىل بۇل كورسەتكىشتىڭ 1 ملن. 329,3 مىڭ گەكتارعا ارتقانىن ايتا كەتكەنىمىز ابزال. سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى 60-تارماقتا ءسۇت جانە ءسۇت ءونىمدەرى ءوندىرىسىن دامىتۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق ينۆەستورلار تارتۋ كەرەكتىگىن بەلگىلەپ بەردى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتى – ءۇش جىل مەرزىمدە تمد ەلدەرى نارىعىنا شىعارىلاتىن ءونىمدەرىنىڭ جارتىسىنا دەيىنگى ەكسپورتىن قامتاماسىز ەتۋ. جانە بۇل جۇمىستىڭ اۋىلدى جەرلەردە كووپەراتيۆتىك ءوندىرىستى دامىتۋ ارقىلى ۇيىمداستىرۋ كورسەتىلگەن. قازىرگى كەزدە شىعىس وڭىرىندە ءسۇت شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا. بۇل ەلباسى العا قويعان ماقساتتارعا جەتۋگە العىشارت بولماق. اتاپ ايتقاندا, وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ 2015-2016 جىلدارعا ارنالعان جوسپار نەگىزىندە 37 تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن قۇرۋدى جانە 115 ەلدى-مەكەندە ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرىن ۇيىمداستىرۋدى تاپسىردى. قازىر وسى باعىتتا كەڭىنەن جۇمىس اتقارىلۋدا. ماسەلەن, جۋىردا 30-دان استام ءىرى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىمەن كەزدەسۋدە ءوڭىر باسشىسى 22 كاسىپورىننىڭ ءسۇت جانە مال شارۋاشىلىعى جوبالارى باعىتىندا جۇمىس ىستەۋگە ءازىر ەكەنىن ايتتى. ونىڭ ىشىندە «شىعىس اگروحولدينگ» جشس گوللانديالىق ارىپتەستەرمەن بىرگە جۇمىس ىستەيتىن ەكى ءسۇت فەرماسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاپ تا كەتتى. بۇل جۇمىستاردىڭ بارلىعى ەلباسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىندا كورسەتىلگەن مىندەتتەر مەن تاپسىرمالار اياسىندا ورىندالىپ, ەلىمىزدىڭ يندۋستريالانۋى مەن ەكونوميكالىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتەدى.
وسكەمەن.
ناقتى قادامدار بەرەكەلى بيىككە جەتكىزەدىاسەت دوسەكەنوۆ, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ ءبولىم باسشىسى.
«ناقتى 100 قادام» جوسپارى جاريالاندى. بۇل ءار سالاداعى اتقارىلار ىستەردى سارالايدى, ناقتىلايدى. سونىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسى. وسى جوسپاردان تۇراتىن قۇجاتتىڭ ءوزى كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىنەن باستالۋى دا تەگىن ەمەس. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىندا جەتىلدىرۋ كەرەك تۇيىندەر بار ەكەندىگىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايتىپ كەلەدى. ول ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنداعى باسشىلىق قىزمەتتە قاجەتتى تاجىريبەسى از ادامدار وتىراتىندىعىن ەسكەرتكەن ەدى. «ناقتى 100 قادام» جوسپارىنداعى «كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ» تاراۋى وسى كەمشىلىكتەردى بولدىرماۋ ماقساتىنا ارنالىپتى. مىسالى, وسى تاراۋداعى 2-قادامدا «تومەنگى لاۋازىمعا كانديداتتاردى رەتتەۋ جانە ودان لاۋازىمدىق ءوسۋ ىسكەرلىك قاسيەتتەر نەگىزىندە جۇزەگە اسۋى ءتيىس» دەلىنگەن. راسىندا, شەتەلدەردەن ءبىلىم العان جاستار مەملەكەتتىك قىزمەتكە ءجيى كەلەدى. بىردەن «ءتور مەنىكى» دەيتىن كورىنىستەر جوق ەمەس. قايدا وقىپ كەلسە دە, تاجىريبەنىڭ, حالىققا قىزمەت ەتۋدەگى بىلىكتىلىكتىڭ ءجونى ءبىر بولەك. جەرگىلىكتى جەردىڭ وي-شۇقىرىن, ەلدەگى ەرەكشە ەسكەرەتىن جايلاردى, شارۋاشىلىق ماسەلەلەرىن, ادامداردىڭ بولمىس-بىتىمىنە دەيىن بىلمەي, قالاي باسقارۋ قىزمەتىنە ۇمتىلۋعا بولادى؟ ۇمتىلعاندار دا بار, بىراق لاۋازىمنىڭ تومەنگى ساتىلارىندا ابدەن تاجىريبە جيناقتاپ مولىقپاي, جوعارى لاۋازىمعا بارعانمەن كۇتكەندەگىدەي ناتيجە بولمايدى. ولار بارعان اۋدانداردا, قالالاردا بەرەكەلى ەش نارسە بىتپەيدى. ارتىندا شاشىلىپ-توگىلگەن ىستەر قالادى. «ناقتى 100 قادام» جوسپارىنىڭ «كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ» اتتى ءبىرىنشى بولىمىندەگى قادامدار ءبىر بىرىمەن بايلانىستى ەكەنىن دە ايتۋىمىز كەرەك. مىسالى, 8-قادامدا «اۋىستىرىلاتىن مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن اتقارۋ كەزەڭىندە جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىنسىز قىزمەتتىك پاتەرلەردى مىندەتتى تۇردە بەرۋ» كەرەكتىگى ايتىلادى. وسىعان دەيىن ءبىر لاۋازىم يەسى قىزمەتكە كەلسە, بەرىلگەن پاتەردى از ۋاقىتتا جەكەشەلەندىرىپ, كەتەرىندە الىپ كەتەتىن. كەلەسى كەلگەن قىزمەتكەرگە تاعى دا تەگىن پاتەر وسىلاي بەرىلەتىن. بەرەكەسىزدىكتىڭ, شاشىلۋدىڭ الدى وسىدان باستالاتىن. ەندى بارلىعى دا رەتكە كەلەتىن بولدى. ال 12-قادامداعى «جاڭا ەتيكالىق ەرەجەلەردى ەنگىزۋ» ماسەلەلەرىنىڭ وزەكتىلىگى باسىم ەكەنىن ايتار ەدىم. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە نەگىزى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ «ار-نامىس كودەكسى» بار. وندا ەتيكالىق ماسەلەلەر جالپىلاما ايتىلادى. ال مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءومىردىڭ, شارۋاشىلىقتىڭ ءتۇرلى سالالارىندا ىستەيدى عوي. مىسالى, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر شارۋالارمەن, فەرمەرلەرمەن قالاي سويلەسۋى, قىزمەت كورسەتۋى ءتيىس؟ ولاردىڭ اراسىنداعى ارتىق-كەم كەتىپ جاتاتىن داۋلى ماسەلەلەر جەتكىلىكتى. 12-قادام وسىنى رەتتەيتىن بولادى. دەمەك, «ناقتى 100 قادامدا» ۇساق-تۇيەك جوق.
قوستاناي.
ماقسات – جۇيەلى جۇمىستۇرسىناي ابدراحمانوۆا, ن.ءابدىروۆ اتىنداعى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى.
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ نىعايۋى ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن تىعىز بايلانىستى بولعاندىقتان, اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ بۇگىنگى جايى, دامۋ باعىتتارى, ونىڭ بولاشاعى مەملەكەت نازارىنان تىس قالعان ەمەس. ەلباسىنىڭ الداعى ۋاقىتتا مەملەكەت پەن قوعامدى ودان ءارى دامىتۋدىڭ نەعۇرلىم وزەكتى ماسەلەلەرىن انىقتاپ, ناقتى مىندەتتەر جۇكتەگەن باعدارلامالىق ماقساتتاردا وسكەلەڭ ۇرپاققا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋگە, ازاماتتىق قاعيداتتارىندا قازاقستاندىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋعا, ولاردىڭ ساناسىندا جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى, ار-نامىس, ىزگىلىك پەن قايىرىمدىلىق نورمالارىن قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنۋى ۇستازدار قاۋىمىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ارتادى. ءبىزدىڭ اۋدانىمىزداعى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, ۇشقىش, باتىر بابامىز نۇركەن ءابدىروۆتىڭ ەسىمىمەن اتالاتىن بايىرعى ءبىلىم ۇياسى قازىرگى زامان تالاپتارىنا ساي وي-ءورىسى كەڭ, سانالى دا تاربيەلى شاكىرتتەردى ۇلكەن ومىرگە قاناتتاندىرۋدا وسى بيىك مىندەت دەڭگەيىنەن كورىنۋگە كۇش سالىپ كەلەدى. بۇعان وراي مەكتەبىمىز «وقىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىن پايدالانۋ ارقىلى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, وقۋشىنىڭ العان ءبىلىمىن ومىرلىك جاعداياتتاردا قولدانا بىلۋىنە قول جەتكىزۋ» اتتى باعدارلامانى نەگىزگە الىپ, سول بويىنشا 4 جوعارى, 13 ءبىرىنشى ساناتتى 28 مۇعالىم ەڭبەك ەتۋدە. زاماناۋي وقۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتالعان 14 ءپان كابينەتى, 6601 دانا وقۋلىقتار مەن ادەبي شىعارمالار قورى بار كىتاپحانا شاكىرتتەرىمىزدىڭ بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ارينە, ەڭ باستىسى, ۇستازداردىڭ جوعارى كاسىبيلىك قىزمەت ەتە ءبىلۋ قابىلەتى مەن ىنتاسى تۇپقازىق بولسا, بۇل رەتتە ۇدايى ىزدەنىس ءبىرازىنا ءتان ەكەنىن ايتۋعا بولادى. پەداگوگ كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ دەڭگەيلى باعدارلاماسى اياسىندا ءى, ءىى جانە ءىىى دەڭگەي بويىنشا اعىلشىن ءتىلى, سىزۋ جانە تەحنولوگيا, قازاق ءتىلى, قازاق ادەبيەتى پاندەرىنىڭ مۇعالىمدەرى س.كۇزەمباەۆا, ج.قۇدايبەرگەنوۆ, گ.كوشكىنباەۆا, باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرى ءا.باكىروۆا, م.شولانوۆا ارناۋلى كۋرستى ءتامامداپ, زامان تالابىنا ساي جاڭاشىلدىقپەن ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا ەڭبەكتەنۋدە. مەكتەپ اكىمشىلىگىنىڭ باسقارۋ جۇيەسىن, پەداگوگتىك قاۋىمنىڭ وقۋ-تاربيە ءۇردىسىن ۇيىمداستىرۋ شەبەرلىگىن دامىتپالى قۇرىلىمعا نەگىزدەۋدە مەكتەپ ديرەكتورى س.باكىروۆ 2014 جىلى كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسكەن «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ» استانا قالاسىنداعى پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىندا جاڭا پىشىمدەگى مەكتەپ باسشىلارىن دايىنداۋدىڭ 9 ايلىق كۋرسىندا ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ كەلدى. بۇگىندە وقۋشى ءبىلىمىن سارالاپ, كەلەشەككە جولداما بەرەتىن تەتىك – ۇبت جاقىنداپ كەلەدى. وتكەن وقۋ جىلىندا تۇلەكتەرىمىزدىڭ 74 پايىزى ونى كوڭىلدەگىدەي تاپسىرىپ, اۋدان مەكتەپتەرى اراسىندا جوعارى ورىنداردان كورىندى. بيىل وقۋشىلاردى كەزەكتى سىناققا دايىنداۋدا قابىلەتى مەن بىلىمىنە ىسكەرلىگى ساي ارىپتەستەرىمىز ن.مولداحانوۆا, گ.راحىمبەكوۆا, ا.سەيتجاپپاروۆا جىلداعىداي ايانباي قامقورلىق كورسەتۋدە. «قىزىقتىرار ۇستاز بولسا, قىزىقپايتىن شاكىرت بولماس» دەگەندەي, مەكتەبىمىزدە «ماڭگىلىك ەل» قۇندىلىقتارى – ەڭبەكسۇيگىشتىككە, ادالدىققا, وتانشىلدىققا, پاتريوتيزمگە, باۋىرمالدىققا باۋلۋعا, ۇلتتىق سالت-داستۇرلەردى ۇلگى ەتۋگە ارنالعان مادەني-تانىمدىق شارالار ءجيى وتكىزىلىپ تۇرادى. تىلدەر مەرەكەسىنە وراي وتكەن «ونەر الدى – قىزىل ءتىل» اۋداندىق ۇزدىك شىعارمالار بايقاۋىندا «ۇزدىك تۋىندى» نوميناتسياسى بويىنشا 9-10-سىنىپ وقۋشىلارى تولعاناي جۇنىسقىزى ءى, ۇلپان ءابدىلدا ءىى ورىن الدى. ءماۋلىت مەرەكەسىندەگى ءمۇشايرادا 8-سىنىپ شاكىرتى المارا ەسبەرگەن جەڭىمپاز بولىپ تانىلىپ, العىس حاتپەن ماراپاتتالۋمەن بىرگە, دەمەۋشىلەر اقشالاي سىيلىق ۇسىندى. رەسپۋبليكالىق «اقبوتا-2015» ينتەللەكتۋالدى مارافونىندا 5-سىنىپ وقۋشىلارى ءاليا كادىربەكوۆا ءى, مەيرام ساعاتبەك ءىى ورىن يەلەندى. قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالىپ جەزقازعان قالاسىندا وقۋشىلار اراسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا جاساعان اقبوتا كومىربايدىڭ «قازاق حالقىنىڭ تاۋەلسىزدىك جولىنداعى ۇلى بەتبۇرىسى» اتتى بايانداماسى جيناققا ەندى. بالقاش قالاسىندا وتكەن قالالىق «وتان ءۇشىن جان قيعان ەر» تاقىرىبىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى جەرلەسىمىز قازبەك نۇرجانوۆ بابامىزعا ارنالعان كوركەمسوز وقۋ شەبەرلەرىنىڭ بايقاۋىنان شاكىرتىمىز بايان بەكسۇلتانوۆا ءىى ورىن يەلەندى. سپورتتىق جارىستاردان دا وقۋشىلارىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ايتارلىقتاي. توعىزقۇمالاق, شاحمات, تەننيس, كۇرەس تۇرلەرىنەن اۋداندىق, وبلىستىق سايىستاردان جۇلدەمەن ورالىپ ءجۇر. وسى ورايدا مۇعالىمدەردىڭ ىزدەنگىشتىگى ولارعا ۇلكەن ۇلگى. رەسپۋبليكالىق سىرتتاي «شىعارماشىل سىنىپ جەتەكشىسى» كونكۋرسىنا قاتىسقان جوعارى ساناتتى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, ماتەماتيكا, ينفورماتيكا پاندەرىنىڭ وقىتۋشىلارى گ.راحىمبەكوۆا, ماتەماتيكا, ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمى گ.نوعاەۆا ديپلوممەن ماراپاتتالسا, جاس ارىپتەستەرى ع.ابىلحانوۆانىڭ, م.ءساكەنوۆانىڭ بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارىندا قورعاعان جۇمىستارى جيناقتا جاريالاندى. جىل سايىن قاتارىمىزدى تولىقتىرۋشى ءىزباسارلارىمىز ءوز قىزمەتتەرىندە وسىنداي بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلەدى. مەكتەپ جانىنان قۇرىلعان ن.ءابدىروۆ مەموريالدىق مۇراجايى شاعىن بولعانىمەن ەر ەسىمىنە قاتىستى دەرەكتەر مەن ءجادىگەرلەر جەتكىلىكتى. ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا وراي جاڭا مۇراعاتتارمەن تولىقتىرىلدى. جاقىندا اۋىلىمىزدا باتىر ەسكەرتكىشى ورناتىلىپ, ونى وقۋشىلار كۇتىمگە الدى. مۇعالىمدەر دە وقۋشىلار سياقتى ءبىلىم ۇياسىندا ءبىرىڭعاي كيىم ۇلگىسىمەن جۇرەدى. رەسپۋبليكالىق «وقىتۋ مەن تاربيەلەۋ تەحنولوگياسى» جۋرنالىنىڭ مامىر-ماۋسىم ايلارىنداعى تۇتاس ءبىر ءنومىرىنىڭ مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ ءىس-ىزدەنىستەرىنە ارنالۋى قۋانىشتى وقيعا بولدى. بولاشاعىمىزدى باعدارلاپ, كەمەل كەلەشەگىمىزدىڭ كوكجيەگىن ايقىنداعان ىستەرگە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسا ءبىلۋ – ارقايسىمىزعا زور مەرەي. ءبىلىمىمىز بەن كۇش-جىگەرىمىز سوعان جۇمىلعان.
قاراعاندى وبلىسى, اقتوعاي اۋدانى, جامشى اۋىلى.
بولاشاقتىڭ تۇعىرناماسى التىنبەك بايانوۆ, اۋەزوۆ اۋداندىق (№2) سوتىنىڭ توراعاسى. حح عاسىر قازاق حالقى ءۇشىن الماعايىپ كەزەڭ بولعاندىعى انىق. الايدا, حالقىمىز ۇلتتىڭ جوعىن جوقتاعان ەرلەرى مەن حاندارى, باتىرلارى ارقاسىندا الاپات اشارشىلىقتان, قورقاۋلاردىڭ قولىمەن جاسالعان زۇلماتتاردان امان-ەسەن ءوتىپ, ەگەمەندىككە قول جەتكىزدى. قازاقستان تاۋەلسىز ەل اتانىپ, ماڭگىلىك ارمانىنا قول جەتكىزدى. ۇلت جوعالماسا, ۇلتتىڭ رۋحى جوعالماسا بولاشاققا ەشكىم دە توسقاۋىل قويا المايدى. ەلدىگىمىزدىڭ تۋىن كوككە كوتەرگەن ەلباسىمىز ەلدىڭ ماڭگىلىك تۇعىرناماسىن قايتا قوزعادى. پرەزيدەتتىڭ نۇرلى جولعا باستاعان بەس حالىقتىق رەفورما ساياساتى ءبىزدىڭ ەرتەڭىمىزدىڭ باستاۋى, بولاشاقتىڭ تۇعىرناماسى. بۇگىندە حالىقتىڭ قولداۋىنا يە بولعان بۇل حالىقتىق رەفورمالار ەگەمەندى ەلىمىزدى بولاشاققا اپارار جارقىن جولدىڭ باستاۋى. ولاردىڭ اياسىندا حالقىمىزدىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمى ايقىندالىپ, قازاقستاننىڭ كەمەلدى كەلەشەگىنە التىن كوپىر جالعاندى. ونىڭ ايقىن دالەلى كەشە عانا وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ ناتيجەسى. وسى سايلاۋدا قازاقستاندىقتار ەرەكشە بەلسەندىلىك, اۋىزبىرشىلىك تانىتىپ, بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق, بەرەكە ءۇشىن ءبىراۋىزدان داۋىس بەرىپ, ءوز تاڭداۋلارىن جاسادى. پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ جەتى وزەكتى باعىتى بەلگىلەندى. وسى باعىتتا مەجەلەنگەن باعدارلامالاردى بارىنشا قارقىندى جۇرگىزۋ قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتارى حاق. ەلباسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆ پارتيانىڭ XVI سەزىندە سويلەگەن سوزىندە بەس حالىقتىق رەفورما تۋرالى جان-جاقتى مالىمدەپ, قازاقستاندىقتاردىڭ الدىنا جاڭا مىندەتتەر قويعانىن جوعارىدا ايتتىق. ەلباسى باسقا دا باستى باعىتتارمەن قاتار, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن سوت جۇيەسىندە تەرەڭ رەفورمالار ءجۇرىپ جاتقاندىعىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت بۇگىندە سوت جۇيەسىنىڭ ءالسىز بۋىنى – سۋديالار كورپۋسى اراسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنە ءجيى-ءجيى سوقتىرىپ جاتاتىن سۋديالاردى ىرىكتەۋ, سۋديالارعا قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىنىڭ تيىمسىزدىگى. سۋديالار كورپوراتسيامەن مەڭىرەۋ تۇمشالانباۋى ءتيىس جانە قوعامدىق سىننان تىس بولماۋى كەرەك. اشىقتىق – سۋديالار قاتارىنداعى جەمقورلىقتان ەمدەيتىن ءدارى, دەپ سوت جۇيەسىنىڭ جالپى حالىققا اشىق بولۋى قاجەتتىگىنە توقتالدى. ەلباسى ءوز سوزىندە سۋديالارعا قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن قاتايتۋ قاجەتتىگىن, سۋديالار كورپۋسىنداعى ورىننان ۇمىتكەر كانديداتتىڭ نوتاريۋستا, پوليتسيادا نەمەسە زاڭگەرلىك جوو-دا ەمەس, سوت جۇيەسىندە بەس جىلدان كەم ەمەس جۇمىس ءوتىلى بولۋى تيىستىگىن, سۋديالىققا كانديداتتار نەگىزگى جۇمىسىنان بوساتىلعان نەگىزدە جانە ءبىر جىلدان كەم ەمەس مەرزىمدە سوتتاردا وتەتىن سوت تاعىلىمداماسى ءۇشىن شارت رەتىندە قاتاڭ تەستىلىك ىرىكتەۋدەن ءوتۋى تيىستىگىن, كەز كەلگەن جوعارى تۇرعان سۋديا تومەنگى سوتتاردا جۇمىس ىستەپ كورۋى كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. سول سياقتى قىزمەتىن جاڭا باستاعان سۋديالار ءۇشىن ۇزاقتىعى ءبىر جىلدان كەم ەمەس سىناق مەرزىمىن ەنگىزۋ دە ماڭىزدى, ودان تابىستى وتكەننەن كەيىن ولاردىڭ ۇزدىكتەرى سۋديالىققا سايلانادى. شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەستورلار قازاقستاندىق ءادىل سوتتىڭ ادالدىعىنا سەنىمدى بولۋى ءتيىس. وعان دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى قاراۋعا شەتەلدىك سۋديالاردى تارتىپ, مۇنداي داۋلاردى شەتەلدىك جانە حالىقارالىق سوتتاردىڭ ۇزدىك ستاندارتتارى بويىنشا قاراۋ قاجەت, دەپ سوت جۇيەسىن جاڭارتۋدىڭ ناقتى مىندەتتەرى قويىلدى. قازاقستاننىڭ سوت جۇيەسىندە سوڭعى جىلدارى كوپتەگەن رەفورمالار جاسالىپ, سوت جۇيەسى حالىقارالىق ستانداتتارعا سايكەستەندىرىلۋدە. حالىقتىڭ سوت سالاسىنا دەگەن سەنىمى ارتىپ كەلەدى. ونىڭ ەڭ ءبىرىنشى دالەلى – سوتتاردا قارالاتىن ىستەردىڭ جىل ساناپ ءوسۋى. سوت جۇيەسىنىڭ الدىنا قويىلعان وسى مىندەتتەردى سۋديالارعا جۇكتەلگەن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك دەپ تۇسىنەمىز. سوندىقتان دا سۋديالار قاۋىمى بار كۇش-جىگەرىن وسى مىندەتتەردى ابىرويمەن ورىنداۋعا باعىتتايدى دەگەن سەنىمدەمىز. سەبەبى, ەرتەڭىمىزدىڭ ايقىن, تۇنىق بولۋى بارشا قازاقستاندىقتارمەن قاتار, سۋديالاردىڭ بىلىكتىلىگىنە, ادالدىعىنا بايلانىستى دەپ ۇعامىز. الماتى.