اكادەميك تىلەكتەس ەسپولوۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جارىق كورگەن «اۋىل – التىن تامىر» دەگەن ماقالاسىن وقىپ, تەرەڭ ويعا باتتىم. عالىمدى تولعاندىرعان ماسەلەلەر – اۋىلدا وسكەن تالاي ازاماتتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن جايتتار. «اۋىل زيالىلارىنىڭ بۇگىنگى جاعدايى قالاي؟» دەگەن ساۋال دا ءاربىر ساناسى سەرگەك جاندى ويلاندىراتىنى راس. شىنىندا دا قالاعا كەلىپ ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, ماماندىق العان جاستار كىندىك قانى تامعان ءوز اۋىلىنىڭ بولاشاعىنا الاڭداي ما؟ تۋعان جەردىڭ رۋحى بويلارىنا سىڭگەن بە؟ سىڭبەسە, ونى قالاي ءسىڭىرۋىمىز كەرەك؟ بۇل ءاربىر ازاماتتىڭ, سانالى جاننىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سۇراق. سوندىقتان ويلانسىن, ارينە.
مەنىڭشە, اۋىلدان قول ءۇزبەگەن اعا بۋىن وكىلدەرىنىڭ بويىندا, سانا سەزىمىندە بۇل رۋح باسقالارعا قاراعاندا الدەقايدا جوعارى ەكەنىنە ەشكىم داۋلاسا قويماس. ءبىز دە بالا بولدىق. توپىراقتى بۇرقىراتىپ تابانىمىزدى قىزدىردىق. ەڭ باستىسى, قولقانات بولعان شاعىمىزدا ءبىزدى اكە-شەشەلەرىمىز ەڭبەككە باۋلىدى. اۋىلداعى كوزىقاراقتى, زيالى جانداردى بىزگە ۇلگى ەتتى. سولارعا ۇقساعىمىز كەلەتىن, سولارداي بولساق دەيتىنبىز. تاربيە سولاي باستالۋشى ەدى. ءبىز سولاي ەرجەتتىك تە ارمان قۋىپ, قالاعا كەتتىك. ماماندىق العان سوڭ اۋىلدىڭ اۋاسى مەن ءشوبىنىڭ ءيسى, توپىراعى ءبىزدى وزىنە تارتتى. العاشقى قىزمەتىمىزدى اۋىلدان باستادىق. وبلىس ورتالىعىندا قىزمەت ەتە ءجۇرىپ, ءبارىبىر اۋىلدان كوز جازبادىق. سول اۋىلىمىزعا قايتا ورالىپ, اۋداندى باسقاردىق. قولىمىزدان كەلگەنشە قىزمەت ەتتىك.
مۇنىڭ ءبارىن مەن نەگە ايتىپ وتىرمىن, ءاربىر قازاق ءوزىنىڭ ءوسىپ-ونگەن, كىندىك قانى تامعان اۋىلىنا, اتامەكەنىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى ساقتاعاندىعىن, اۋىلدى قاشاندا ۇلتتىڭ ۋىزىنداي ۇعىناتىنىن, ماقتانىش ەتەتىنىن كوپشىلىكتىڭ ەسىنە سالىپ, سەزىندىرە تۇسسەم دەيمىن. كوپ ادامنىڭ وتاندى ءسۇيۋى بويىنداعى پاتريوتتىق سەزىمىنىڭ شىنايىلىعى اۋىلدا قالىپتاساتىندىعىن ەسكە العاندىقتان تەبىرەنىپ وتىرمىن. دەمەك, اۋىل ءبىزدىڭ قاي جاعىنان الساق تا كەلەشەگىمىزدىڭ تۇعىرى ەكەنىن تەرەڭ تۇسىنسەك, بارلىق مۇمكىنشىلىكتى اۋىلعا جاساۋ كەرەك. راس, جاستاردى اۋىلعا تارتۋ ءۇشىن «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى قولعا الىندى. يگىلىكتى ءىس. دەگەنمەن, ول بارلىق جەردە ويداعىداي جۇزەگە اسىپ جاتىر دەي المايمىز. «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ نەگىزى دە كوبىنە-كوپ اكادەميك ايتىپ وتىرعان «اۋىلىم – التىن بەسىگىم» باعدارلاماسىنا بايلانىستى. ويتكەنى, اۋىل مادەنيەتى مەن الەۋمەتتىك جاعدايى قالامەن تەڭەسپەي, ۇلكەن جەتىستىككە جەتە المايمىز. اۋىل – دەموگرافيالىق ءوسۋىمىزدىڭ دە تەمىرقازىعى. حالقىمىزدىڭ سانى وسپەي, ءبىز ۇلان-عايىر جەرىمىزدى كوركەيتە المايمىز. مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى دە دەموگرافيالىق وسۋىمىزگە كوبىرەك تاۋەلدى.
اكادەميكتىڭ «قازاق حالقىنىڭ التىن تامىرى – اتامەكەن اۋىل ەكەنىن ءاربىر قازاقستاندىق جاس جەتە تۇسىنەتىن ۋاقىت كەلدى» دەگەنىن مەن تولىق قولدايمىن. شىندىعىندا سولاي. اۋىلداعى جاستارعا كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋعا, قالادان باراتىندارعا الەۋمەتتىك جاعداي جاساۋعا كوڭىل ءبولۋى قاجەت-اق. ولارعا زامان تالابىنا ساي ەكونوميكالىق جاعداي تۋعىزۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىن جاساۋ جونىندەگى ۇسىنىس كوڭىلگە قونىمدى. قۇپتارلىق ءىس ەكەنى ايتپاي-اق ايقىن.
ءبىزدىڭ ەلدە باسقا مەملەكەتتەرمەن سالىستىرعاندا اۋىل تۇرعىندارى كوپ. جالپى حالىقتىڭ 43 پايىزى اۋىلدا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ اراسىنان قانشاما تانىمال تۇلعالار, عالىمدار, جازۋشى-اقىندار, مەملەكەت قايراتكەرلەرى, ونەر ساڭلاقتارى شىقتى, شىعا دا بەرەدى. قاي جاعىنان الساق تا اۋىل مەملەكەتتىڭ تىرەگىنە اينالعان. سوندىقتان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە كوتەرىلىپ وتىرعان وزەكجاردى اڭگىمە كەلەشەگىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى. مەملەكەتىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ بۇل ماسەلەگە اۋىلدى, اۋىلشارۋاشىلىعىن زامانعا سايكەستەندىرىپ دامىتۋعا ارقاشان باسا نازار اۋدارىپ, اسا ءمان بەرەتىندىگىن ءبارىمىز بىلەمىز. ەلباسىنىڭ بولاشاقتى بولجاي بىلەتىن كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا اۋىل پروبلەماسىن شەشۋ جونىندە كوپ تىرلىكتەر جاسالىپ, بىرنەشە مەملەكەتتىك باعدارلامالار قابىلداندى. ول باعدارلامالاردى مەملەكەت باسشىسى ۇنەمى نازارىندا ۇستاپ تا كەلدى. ەلباسى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق دامۋىن اۋىلمەن تىعىز بايلانىستىراتىنى – كورەگەندىكتىڭ بەلگىسى. ماقالادا ايتىلعان «اۋىلىم – التىن بەسىگىم» دەپ اتالاتىن جاڭا باعدارلاما قاجەت دەگەن پىكىردى تولىق قولداۋعا بولادى. بۇل باعدارلاما پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستامالارىن, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدا, اۋىلداردىڭ وركەندەۋىندە جاڭا سەرپىن بەرەتىنى انىق.
جەڭىسبەك ماۋلەنقۇلوۆ,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.