• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
31 ناۋرىز, 2015

كومبيناتتىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى مەن دامۋ كەلەشەگى

500 رەت
كورسەتىلدى

2015 جىلدىڭ 27 ناۋرىزىندا وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى ءوزىنىڭ 50 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتتى. «وتمك» اق شيكىزاتتى وندىرۋدەن باس­تاپ قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىمدى شىعارۋعا دەيىن, ساتىلى بىرىكتىرىلگەن الەمنىڭ ءىرى تيتان وندىرۋشىلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. «وتمك» اق ءونىمىنىڭ جوعارى ساپاسى جەتەكشى حالىقارالىق اۋە-عارىش كومپانيالارىنىڭ سەرتيفيكاتتارىمەن راستالعان. كومبيناتتىڭ تاۋارلىق تىزىمدەمەسى كەلەسىدەي نەگىزگى تۇرلەردى قامتيدى: كەۋەكتى تيتان, قۇيمالارداعى باستاپقى ماگني, تيتان قۇيمالار مەن قورىتپالار. «وتمك» اق ءونىمىنىڭ 100%-ى يندۋستريالىق دامىعان ەلدەرگە ەكسپورتتالادى. الەم نارىعىنداعى قازاقستاندىق تيتان ۇلەسى شامامەن 11%-دى قۇرايدى, اۋە-عارىش سالاسىندا 17%-دان جوعارى. 1954 جىلى كسرو مينيسترلەر كەڭەسى وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ تۋرالى وكىم شىعاردى. مەملەكەتتىك سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدار ونەركاسىبىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جانە جوبالاۋ ينستيتۋتى (گيدرەمەت) جانە بۇكىلوداقتىق اليۋميني-ماگني ينستيتۋتى (بامي) سالالىق ينستيتۋتتارىنىڭ جوباسى بويىنشا قۇرىلعان وتمك قازاق كسر تيتان-ماگني ونەركاسىبىنىڭ ءبىرىنشى جانە جالعىز وكىلىنە اينالدى. وتمك قۇرىلىسى جاڭا سوگرا كەنتىنىڭ تۇرعىن سىلەمىن, تەمىرجول قاتىناس جولدارىن, كولىك جولدارىن, جوندەۋ-مەحانيكالىق تسەح جانە باسقا قوسالقى تسەحتاردى تۇرعىزۋدان باستالدى. كومبيناتتى سالۋ كەزىندە زاپوروجە جانە بەرەزنيكي تيتان-ماگني كومبيناتتارىنىڭ جۇمىس تاجىريبەسى ەسەپكە الىندى, ول وتمك-ءنى زاماناۋي جابدىقپەن جابدىقتاۋعا جانە باسقا كاسىپورىنداردان بىلىكتى كادرلاردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. كومبيناتتىڭ قالىپتاسۋىندا تيتان-ماگني سالاسىنىڭ جەتەكشى ماماندارى, وتمك-ءنىڭ العاشقى ىرگەتاسىن سالۋشىلارى رەتىندە مەتاللۋرگتەردىڭ جوعارى بىلىكتىلىگى ەرەكشە ماڭىزدى بولدى. كومبيناتتىڭ باستاۋىندا تۇرعان بۋىننىڭ الدىڭعى قاتارلى عىلىمي-تەحنيكالىق يدەيالارىنىڭ ارقاسىندا جوعارى ساپالى «قاناتتى» مەتالدى الۋ تەحنولوگيالارى جاڭارتىلدى. وتمك ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋعا ءوندىرىستىڭ ونەرتاپقىشتارى, جاڭاشىلدارى ايتارلىقتاي ۇلەستەرىن قوستى. كومبيناتتىڭ ىسكە قوسىلۋىنا بار بولعانى ءبىر جىل وتكەندە, 1966 جىلدىڭ 26 ناۋرىزىندا تيتان-ماگني ءوندىرىسىنىڭ بارلىق قايتا وڭدەۋلەرى جۇمىسقا ەنگىزىلدى. 1969 جىلى وتمك جوبالىق قۋاتتىلىعىنا شىقتى. كومبينات مەتاللۋرگتەرىنىڭ قالدىقتاردىڭ كەشەندى وڭدەلۋى مەن قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن تومەندەتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ءتورت حلورلى تيتان, ماگني, حلور ءوندىرىسىنىڭ جاڭا تيىمدىلىگى جوعارى اپپاراتتارى مەن تەحنولوگيالارىن ازىرلەۋى كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىمەن اتالىپ ءوتتى. 1990-جىلدارى ۋكراينا مەن رەسەيدەن تيتان شيكىزاتىنىڭ كووپەراتيۆتى جەتكىزىلىمدەرىنىڭ توقتاۋى كومبيناتتىڭ الدىندا مەنشىكتى شيكىزات بازاسىمەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىن تۋدىردى. مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستاننىڭ ءىرى يندۋستريالىق كەشەندەرىن جاڭا نارىق جاعدايلارىندا دامىتۋ بويىنشا ستراتەگيالىق شەشىمدەرىنىڭ نەگىزىندە وتمك ديرەكتورى ب.شاياحمەتوۆتىڭ (1990-2013 جج.) باستاماسىمەن, «1992-1997 جىلدارعا ارنالعان قازاقستاننىڭ تيتان ونەركاسىبىن دامىتۋدىڭ باعدارلاماسى» ازىرلەندى جانە قابىلداندى. اتالعان باعدارلاماعا قاتىستى وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار قر ۇكىمەتىنىڭ «1996-2001 جىلدارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تيتان-ماگني ونەركاسىبىن دامىتۋ تۋرالى» قاۋلىسىمەن بەكىتىلدى. ناقتى نەگىزگە الىناتىن قۇجاتتارعا سايكەس, تيتان شيكىزاتى كوزدەرىن ءوندىرۋدى, جابدىقتىڭ دارا قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋدى جانە ءونىمدى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي سەرتيفيكاتتاۋدى قوسا, كومبيناتتى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن كەزەڭدەرى انىقتالدى. شيكىزاتتىق تاۋەلسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا, «وتمك» قازاقستاندا ونەركاسىپتىك ماڭىزى بار ءۇش تيتان كەن ورنىنىڭ قورلارىن بارلاپ بەكىتتى. ولار: «شوقاش», «وبۋحوۆسكوە» جانە «ساتباەۆ» ەدى. «ساتباەۆ» كەن ورنىنىڭ بازاسىندا 2000 جىلى, «وتمك» اق قاتىسۋىمەن «SatpayevskTitaniumMines LTD» جشس بك تاۋ-كەن كاسىپورنى قۇرىلدى (2014 جىلدان باستاپ – «ساتباەۆ تاۋ-كەن بايىتۋ كاسىپورنى» جشس). «ساتباەۆ تاۋ-كەن بايىتۋ كاسىپورنى» جشس (بۇدان ءارى – «ستكك») نەگىزگى قىزمەتى كەۋەكتى تيتان وندىرۋگە ارنالعان شيكىزات-يلمەنيت كونتسەنتراتىن الۋ ءۇشىن يلمەنيت كەندەرىن ءوندىرۋ جانە بايىتۋ بولىپ تابىلادى. 2005 جىلعا قاراي كەن-بايىتۋ فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا قوسىلدى. بۇگىنگى كۇنى «ستكك» جشس جاقىن ورنالاسقان ەلدى مەكەندەر تۇرعىندارىنىڭ 60%-دان استامىن جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتەدى. باعدارلاما اياسىندا 2000 جىلى «وتمك» اق قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازار­باەۆتىڭ قاتىسۋىمەن كەۋەكتى تيتان مەن تيتاننىڭ پيگمەنتتى قوس توتىعىن ءوندىرۋ شيكىزاتى بولىپ تابىلاتىن يلمەنيت كونتسەنتراتتارىنان تيتان بوقاتىن ءوندىرۋ بويىنشا كەن قىزدىرۋ كەشەنىن پايدالانۋعا ەنگىزدى. «وتمك» اق ءوز تيتان بوقاتىن الۋى تيتان ونەركاسىبىنىڭ جەرگىلىكتى شيكىزات قورلارىن كەشەندى يگەرۋ جانە قۇرامىندا تيتانى بار يمپورتتالاتىن شيكىزات ۇلەسىن تومەندەتۋ نەگىزىندە دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزدى. «ستكك» جشس تاۋ-كەن بايىتۋ كەشەنىن قۇرۋمەن جانە تيتان بوقاتىن ءوندىرۋدى ىسكە قوسۋمەن «وتمك» اق ءوز شيكىزات بازاسى بار, الەمدەگى ءىرى ساتىلى بىرىكتىرىلگەن تيتان وندىرۋشىلەرىنىڭ بىرىنە اينالدى. شيكىزات ماسەلەسىن شەشۋمەن ءبىر ۋاقىتتا ءونىمدى وتكىزۋدىڭ جاڭا نارىق­تارىن ىزدەۋ جۇرگىزىلدى. كەۋەكتى تيتان­نىڭ الەمدىك نارىققا قول جەتكى­زۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, «وتمك» اق ءونىمىن الەمدىك اۋە-عا­رىش كومپانيالارىنىڭ سەرتي­في­كاتتاۋى قاجەت بولدى. كوم­مەر­تسيالىق پايدالانۋعا ارنالعان سەرتيفيكاتتاۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى 1995 جىلدان باستاپ 1998 جىلدارعا دەيىن تيتاننىڭ جەتەكشى شەتەل وندىرۋشىلەرىمەن وتكىزىلدى. اۋديت ناتيجەلەرى بويىنشا ساپا باقىلاۋدىڭ قولدانىستاعى جۇيەسى راستالىپ, تاۋار ءونىمى ءساتتى سەرتيفيكاتتالدى. ەكىنشى كەزەڭدە, 2000 جىلدان باستاپ 2003 جىلعا دەيىنگى ۋاقىت ارالىعىندا اۋە-عارىش سالاسىندا پايدالانۋعا ارنالعان تيتاننىڭ جوعارى ماركالارى سەرتيفيكاتتالدى. كەيىنگى جىلدارى كومبينات يسو 9002 حالىقارالىق ستاندارتىنا سايكەستىك سەرتيفيكاتىنا, AS 9100 جانە ISO 9001 امەريكالىق اۋە-عارىش ستاندارتتارىنا سايكەستىك سەرتيفيكاتتارىنا يە بولدى. ءونىم ساپاسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا 2013 جىلى «وتمك» اق ورتالىق زەرتحاناسىنا اۋە-عارىش ونەركاسىبىندەگى وندىرۋشىلەردى ستاندارتتاۋ جانە اككرەديتتەۋ باعدارلاماسى – «NADCAP» تالاپتارىنا سايكەستىككە سەرتيفيكاتتاۋ جۇرگىزىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى بەسجىلدىعى اياسىندا «وتمك» اق كەيىنگى تەحنولوگيالىق قايتا وڭدەۋلەردى دامىتۋعا, ءوندىرىستى تۇرلەندىرۋگە جانە يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋگە باعىتتالعان جوبالاردى تابىستى ىسكە اسىردى. 2010 جىلى «وتمك» اق اۋە-عارىش سەكتورىندا, مۇناي-گاز جانە ونەركاسىپتىڭ اتوم ەنەرگەتيكاسى, حيميالىق ونەركاسىپ, مەديتسينا ءتارىزدى باسقا سالالارىندا پايدالانۋعا ارنالعان, ۆاكۋمدىق-دوعالىق قايتا بالقىتۋ ادىسىمەن قازاقستانداعى العاش تيتان قۇيمالارىن جانە قورىتپالارىن ءوندىرۋ تسەحىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, پايدالانۋعا ەنگىزدى. 2012 جىلى جاڭا تسەح جوبالىق قۋاتتىلىعىنا شىقتى. ناقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ كومبيناتقا شيكىزاتتىق باعىتتالۋدان قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋعا اۋىسۋعا مۇمكىندىك بەردى جانە «التىن ساپا» بايقاۋىندا «يندۋستريالىق جەتىستىك-2010» نوميناتسياسىنداعى سىيلىقپەن اتالىپ ءوتتى. وندىرىستىك تىزبەك جالعاسى 2011 جىلى لەز-انسيز قالاسىندا (فرانتسيا) تيتان قۇيمالارى مەن قورىتپالارىن اۋە-عارىش, مۇناي-گاز ونەركاسىبى, اتوم ەنەرگەتيكاسى, ونەركاسىپتىڭ قورعانىس جانە مەديتسينالىق سالالارىنا ارنالعان قاقتالعان ونىمگە قايتا وڭدەۋ بويىنشا قازاقستاندىق-فرانتسيالىق بىرلەسكەن «ۋكاد» بك كاسىپورنىن قۇرۋ بولدى. بىرلەسكەن كاسىپورىندى قۇرۋ «وتمك» اق جانە «ۋكاد» بك تيتان ونەركاسىبىنىڭ الەمدىك كوشباسىلارىمەن باسەكەلەستىككە تۇسۋگە قابىلەتتى, يندۋستريالىق بايلانىستى, ساتىلى بىرىكتىرىلگەن كاسىپورىندار تىزبەگىنە اينالۋعا مۇمكىندىك بەردى. «ۋكاد» بك سوعىلمالارىنىڭ 60% اۋە كەمەلەرىن جاساۋعا پايدالانۋ ءۇشىن «Airbus» كومپانياسىمەن سەرتيفيكاتتالعان. «وتمك» اق «Airbus» كومپانيالار توبىنا تيتان بۇيىمدارىنىڭ باستى جەتكىزۋشىسى رەتىندەگى ماڭىزدىلىعىن «ۋكاد» بك مەن «Airbus» اراسىندا 2011 جىلى قول قويىلعان, 2022 جىلعا دەيىن «Airbus» ىسكە اسىراتىن: «ا-320»/330/380», سونىمەن قاتار, «ا-350» باعدارلامالارى بويىنشا قاقتالعان بولشەكتەر مەن بەكىتكىش بۇيىمدار ءۇشىن تيتان جەتكىزۋ تۋرالى ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيالىق كەلىسىم راستايدى. 2010 جىلى «وتمك» اق الەمدەگى ءىرى بولات وندىرۋشىلەردىڭ ءبىرى وڭتۇستىك كورەيانىڭ «POSCO» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, وسكەمەن قالاسىندا ەلەكتروندىق-ساۋلەلىك بالقىتۋ ادىسىمەن تيتان دايىندامالارى مەن قۇيمالارىن ءوندىرۋ بويىنشا «تيتانيۋم» بك جشس قۇردى. جوبامەن جاڭا زاۋىتتىڭ تيتان دايىندامالارى مەن قۇيمالارى «POSCO» كاسىپورىندارىندا, وڭتۇستىك كورەيانىڭ كەمە جاساۋ كومپانيالارىندا كەيىننەن پايدالانۋ ءۇشىن, سونىمەن قاتار, ەنەرگەتيكالىق ونەركاسىپ, تۇشىتقىش قوندىرعىلار جانە سۋمەن جابدىقتاۋ ءۇشىن, سۋىقتاي يلەمدەلگەن جانە ىستىقتاي يلەمدەلگەن تيتان تاباقتار مەن قۇبىرلارعا يلەنەتىنى قاراستىرىلادى. زاۋىت 2014 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق تەلەكوپىر اياسىندا ىسكە قوسىلدى. ناقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن, استانا قالاسىندا وتكەن «التىن ساپا» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە ەلباسى «وتمك» اق پرەزيدەنتىنە «وندىرىستەگى ۇزدىك يننوۆاتسيالار-2014» نوميناتسياسى بويىنشا سىيلىق تاپسىردى. دەگەنمەن, كومبينات الداعى كەزدە دە ءوندىرىستى وركەندەتە بەرمەك. «وتمك» اق ديرەكتورلار كەڭەسىمەن بەكىتىلگەن 2012-2022 جىلدارعا ارنالعان دامۋ باعدارلاماسىندا جاڭا ماقساتتار, باعىتتار جانە كومبيناتتىڭ دامۋ كەزەڭدەرى اتالعان. ولاردىڭ ىشىندە – ءوندىرىستىڭ بۇكىل تىزبەگى بويىنشا نەگىزگى تەحنولوگيالىق جابدىقتى تۇپكىلىكتى جاڭارتۋ, وندىرىستىك ۇردىستەردى اۆتوماتتاندىرۋدى جەتىلدىرۋ. «وتمك» اق-تىڭ ىشكى نارىققا شىعۋى – وتاندىق تيتان ءونىمىن گاز-ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلارىن وندىرۋدە جانە قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز سەكتورىندا پايدالانۋ ماڭىزدى ستراتەگيالىق ماقسات بولىپ تابىلادى. قورشاعان ورتاعا زياندى زاتتاردىڭ شىعارىلىمىن قىسقارتۋعا باعىتتالعان تابيعات قورعاۋ شارالارى كەشەنىن رەتتىلىكپەن ورىنداۋ كومبيناتقا سوڭعى جەتى جىل ىشىندە كەن-مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى كاسىپورىندار اراسىندا جىل سايىن وتكىزىلەتىن, تابيعات قورلارىن قورعاۋ جانە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى بويىنشا رەسپۋبليكالىق بايقاۋدا «ۇزدىك مەكەمە, كاسىپورىن» نوميناتسياسىندا تۇراقتى جەڭىمپاز بولىپ قالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول «وتمك» اق-تىڭ ۇجىمىنىڭ ءوندى­رىستىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋدى, قورشاعان ورتا مەن قا­زاق­ستاننىڭ تابيعي قورلارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جوعارى جاۋاپكەرشىلىك دەڭگەيىن راستايدى. ءوندىرىس قالدىقتارىن قايتا وڭدەۋ – «وتمك» اق-تىڭ 2012-2022 جىلدارعا ارنالعان دامۋ باعدارلاماسىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت. «وتمك» اق-تا شامامەن ءۇش مىڭ­داي ادام ەڭبەك ەتەدى. كاسىپ­ورىننىڭ  باستى بايلىعى – ادامدار. ونىڭ دامۋ باعدارلاماسىندا ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋعا جانە قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك قولداۋدى ارتتىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. بۇگىنگى كۇنى قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ اياسىندا ەڭبەكاقىعا قوسىمشا كاسىپورىن ءاربىر قىزمەتكەرىنە تاماقتاندىرۋدى ارزانداتۋعا ءتۇبىر­تەكتەردى, دەمالىس بازاسىندا قىز­مەتكەرلەردىڭ جانە ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا بالالاردىڭ دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ, ەم الۋ جانە باسقا دا قامسىزداندىرۋ شىعىندارىن وتەۋدى قامتيتىن 70 000 تەڭگە كولەمىندەگى الەۋمەتتىك پاكەتتى قامتاماسىز ەتەدى. وسىلايشا, جىل سايىن, كومبيناتتىڭ شامامەن 3 مىڭ قىزمەتكەرى جانە ولاردىڭ وتباسىلارى بۇقتىرما سۋ قويماسى ماڭىنداعى «ۆولنا» دەمالىس بازاسىندا دەمالادى. بالالاردىڭ دەمالىس ورتالىعىندا جاز بويى قىزمەتكەرلەردىڭ 600-گە جۋىق بالالارى دەنساۋلىعىن تۇزەتەدى. كومبينات باسشىلىعى قىزمەتكەرلەردىڭ اراسىندا سپورتتى دامىتۋ جانە سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارادى. بۇل ماقساتتاردا «وتمك» اق-تا ويىن, اتلەتيكالىق جانە تەننيس زالدارى جانە تەحنيكالىق جابدىقتالعان سپورت كەشەنى بار. جاڭا سوگرا كەنتىندە جۇگىرۋ جولدارىمەن, سپورت الاڭدارىمەن, حوككەي كورتىمەن جانە مۇز ايدىنىمەن جابدىقتالعان «تيتان» ستاديونى ورنالاسقان. سونداي-اق, ءجۇزۋ باسسەينى مەن ساۋنا ەسىگى كەلۋشىلەرگە قاشاندا اشىق. كومبينات وسكەمەن قالاسىنىڭ, جاڭا سوگرا كەنتىنىڭ جانە جاقىن ورنالاسقان ەلدى مەكەن تۇرعىندارى ءۇشىن 2013 جىلى ب.شاياحمەتوۆ اتىنداعى مەديتسينالىق ورتالىقتى سالدى. جالپى اۋدانى 3,2 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن جانە قۇنى 1 ملرد. تەڭگە تۇراتىن بىرىڭعاي مە­ديتسينالىق ورتالىق كەشەنىنىڭ قۇرامى كونسۋلتاتسيالىق-دياگ­نوستيكالىق ەمحانا عيماراتىنان جانە بالشىقتى-سۋ ەمحاناسىنان تۇرادى. مەديتسينالىق ورتالىق زاماناۋي جانە جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق جابدىقپەن جابدىقتالعان. مۇندا الەۋمەتتىك-پروفيلاكتيكالىق مە­ديتسينالىق كومەك كورسەتۋ, دياگنوس­تيكا, وڭالتۋ جانە كۇندىزگى ستاتسيونار بولىمشەلەرى بار. قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك قولداۋ اياسىندا قول­دانىستاعى الەۋمەتتىك پاكەتپەن بىرگە تەگىن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ مۇمكىندىگىن ۇسىندى. «وتمك» اق بارلىق ين­ۆە­س­تيتسيالىق جوبالارىن جانە وندىرىستىك مىندەتتەرىن تاياۋداعى جىلدارعا بەلگىلەنگەن جانە قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باع­دارلاماسىندا انىقتالعان نەگىزگى ستراتەگيالىق باسىم باعىتتارعا سايكەس ىسكە اسىراتىنىن اتاپ كەتكەن ءجون. كومبيناتتىڭ جەتىس­تىك­تەرى مەن وندىرىستىك تابىستارى ەل­باسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تۇراقتى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. ءوز كەزەگىندە, ءوندىرىستىڭ سەرپىندى ءوسۋى,  سونىمەن قاتار, كومبينات قىزمەتكەرلەرىن الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە ولاردىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «وتمك» اق «قازاقستان-2050» ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسى ماقساتتارىن ۇستانادى. وسى مەرەكەلىك كۇندە «وتمك» اق مادەنيەت ءۇيى كوپتەگەن قوناقتار, كومبينات ارداگەرلەرى مەن قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ەسىكتەرىن اشتى. شاقىرىلعاندار اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيس­تر­لىگىنىڭ, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ وكىلدەرى, وبلىس اكىمدىگىنىڭ, قوعامدىق جانە كاسىپوداق بىرلەستىكتەرىنىڭ قىز­مەتكەرلەرى, شەتەلدىك سەرىكتەستەر بار. ۇجىمنىڭ سالتاناتتى كەشى با­رى­سىندا «وتمك» اق مەرەيتوي قوناقتارىنان 50 جىلدىققا ارنال­عان قۇتتىقتاۋلارىن قابىل الدى. قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەتاللۋرگيا ونەركاسىبىنە قوسقان ەلەۋلى ۇلەستەرى ءۇشىن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى «وتمك» اق ۇزدىك قىزمەتكەرلەرىنە «ەڭبەك داڭقى» سالالىق ماراپاتتارىن تاپسىردى. ورتالىق جانە وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ماقتاۋ قاعازدارىن كاسىپورىن ارداگەرلەرى يەلەندى. قر كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ جانە «كازپروفمەتالل» كەن-مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ورتالىق كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتالارى كومبيناتتىڭ كاسىپوداق ومىرىنە بەلسەندى قاتىسقان مەتاللۋرگتەرگە بەرىلدى. كومبيناتتىڭ 50 جىلدىعىنا بايلانىس­تى «ۇزدىك شەبەر», «كاسىبى بويىنشا ۇزدىك» بايقاۋلارى قورىتىندىلارى جاسالعاننان كەيىن, «وتمك» اق پرەزيدەنتى اسەم مامىتوۆا جانە ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى سيلۆان گەلەر ءوندىرىستىڭ بەس جاس جانە پەرسپەكتيۆالى تسەحتىڭ جۇمىسكەرلەرىنە جاڭا اۆتوكولىك كىلتتەرىن تابىستادى. سالتاناتتى كەش ەلىمىزدىڭ بەلگىلى انشىلەرى قاتىسقان مەرەكەلىك كونتسەرتپەن جالعاستى. «وتمك» اق ايتۋلى وقيعاعا وراي قىزمەتكەرلەرگە قوماقتى اقشالاي سىياقى بەرىپ, باسقا دا سىي-قۇرمەت كورسەتتى. وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى ءوز مەرەيتويىنا ۇلكەن وندىرىستىك تابىستارمەن جانە دامىتۋ بويىنشا ۇلكەن جوسپارلارىمەن كەلدى. جارتى عاسىر ىشىندە قازاقستاننىڭ مەتاللۋرگيا­سى مەن ەكونوميكاسىن دامىتۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى. كومبيناتتىڭ مەرەيتويى بيىلعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى جانە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى ءتارىزدى تاريحي وقيعالاردى مەرەكەلەۋ قارساڭىنا كەلىپ وتىر. كومبينات مەتاللۋرگتەرى ءوز كاسىپورىندارىن وتە باعالايدى جانە ماقتانىش تۇتادى. مۇنىڭ ءبارى ستراتەگيالىق ماقساتتاردى ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق ءداستۇر ساباقتاستىعىن جالعاستىرا وتىرىپ, بولاشاقتا دا زور جەتىستىكتەرگە جەتۋگە سەنىمدى. ءامينا تويىمباەۆا. وسكەمەن.
سوڭعى جاڭالىقتار