بۇگىندە تۇلەكتەر ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋ ماماندىق پەن ديپلوم ماسەلەسى عانا ەمەس, كەيىنگى جىلدارى بۇل – قالتاڭا قاراي كوسىلەتىن تاڭداۋعا اينالدى. جاتاقحانا نە پاتەر اقىسى, تاماق, قوعامدىق كولىك پەن كۇندەلىكتى قاجەتتىلىككە كەتەتىن قاراجات ءبىراز تالاپكەردىڭ قاي قالادا ءبىلىم الاتىنىن جوعارى وقۋ ورنى بەدەلىنەن بۇرىن انىقتاپ وتىر.
جىل سايىن ەلىمىزدە 50 مىڭنان اسا ابيتۋريەنت ارمان قۋىپ, مەگاپوليستەرگە اياق باسادى. الايدا بۇل قالالارداعى ءومىر ءسۇرۋ ديناميكاسىنا ءبارىنىڭ ىلەسە كۇن كورۋى ەكىتالاي. كوپشىلىگى قارجىلىق قيىندىقتارعا تاپ بولاتىنى جاسىرىن ەمەس. وسى ورايدا استانا مەن الماتىداعى باعانى باقىلاپ, ستۋدەنتتەرگە قاي شاھار ءتيىمدى ەكەنىن سارالاپ كوردىك.
كەيىنگى ەكى جىلدىڭ بەدەرىندە پاتەر جالداۋ قۇنى الماتىدا ورتا ەسەپپەن 23%-عا, ەلوردادا 18%-عا شارىقتاعان. قازىر Krisha.kz جانە OLX پلاتفورمالارىندا الماتىداعى ءبىر بولمەلى پاتەردى جالداۋ قۇنى 180-300 مىڭ تەڭگەنىڭ اينالاسىندا, ال استانادا 150-250 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا قۇبىلىپ تۇر. مۇنداي جاعدايدا ستۋدەنتتەر ءۇشىن ەڭ قولجەتىمدى نۇسقا – جاتاقحانا. ستۋدەنتتەر ءۇيىنىڭ ايلىق اقىسى 15-40 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.
«استانادا جاتاقحانا بۇيىرماسا, وقۋدى جالعاستىرۋ ەكىتالاي بولار ەدى. كوممۋنالدىق تولەمدى قوسا ەسەپتەگەندە, پاتەر اقىسى ءبىز الاتىن ايلىق شاكىرتاقىدان الدەقايدا اسىپ تۇسەدى», دەيدى Astana IT University-ءدىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى ءاليا.
كوفە مەن تاكسي تاعى بار...البەتتە, باسپانا ماسەلەسى – شىعىننىڭ جارتى بولىگى عانا. ودان باسقا تاماق, قوعامدىق كولىك, تەلەفون وپەراتورى اقىسى دا ءومىر ءسۇرۋ بازاسى. ايتپاسقا بولماس, ستۋدەنتتىك شاقتىڭ قىزىعى مەن شىجىعى – ويىن-ساۋىق كەشتەرى دە بار. ارينە, بۇل ءار جاستىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن مىنەز-ق ۇلىق ەرەكشەلىگىنە, قالا مادەنيەتىنە قاراي بەيىمدەلەدى.
ماسەلەن, الماتىدا كوفەحانا جاستاردىڭ ەڭ ءجيى باس قوساتىن ورتاسى. بۇعان ستۋدەنتتەر ايىنا ورتا ەسەپپەن 6-10 مىڭ تەڭگە كولەمىندە (ەگەر تەك 5-8 شىنى كوفە ىشسە) جاراتادى. دوستارىمەن كەزدەسۋگە باسقا دا ورىندارعا بارادى. ال استانادا بۇل شىعىننىڭ ورنىن قىستىگۇنگى تاكسي باسادى. ارقانىڭ ساقىلداعان سارى ايازىندا تەرمومەتر باعامى -30°C-تان اسقان كەزدە اۆتوبۋس كۇتىپ توڭباس ءۇشىن ستۋدەنتتەردىڭ امالسىز تاكسي قىزمەتىنە جۇگىنەتىنى زاڭدىلىق.
ستۋدەنت شاكىرتاقىسىن قايدا جۇمسايدى؟ (جاتاقحانادا تۇراتىنداردىڭ ورتاشا بيۋدجەتى)
سارالاساق, جاتاقحانا اقىسىن قوسقانداعى جالپى شىعىن: استانادا 120-200 مىڭ تەڭگە كولەمىندە بولسا, الماتىدا 150-250 مىڭ تەڭگەگە جەتەدى. دەمەك شاكىرتاقى ستۋدەنتتىڭ نەگىزگى قاجەتتىلىگىن تولىق جابۋعا جەتپەيدى. كوپشىلىگى اتا-انانىڭ كومەگىنە نە قوسىمشا تابىسقا تاۋەلدى.
«الماتىدا تەك پاتەر جالداۋ عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءوزى ايتارلىقتاي قىمباتقا تۇسەدى», دەپ اعىنان جارىلدى قازۇۋ-دىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى ءالي.
الماتى – قىمبات قالا
ەكونوميستەردىڭ پايىمداۋىنشا, الماتىداعى قىمباتشىلىق تەك ءابسوليۋتتى باعا دەڭگەيىمەن ولشەنبەيدى. مۇنداعى مەيرامحانا, كوفەحانا مەن ويىن-ساۋىق ورىندارىنىڭ كوپتىگى, سونداي-اق «lifestyle» برەندتەرىنىڭ بەلسەندىلىگى ستۋدەنت شىعىنىن بايقاتپاي ارتتىرادى. ال استانادا نەگىزگى قارجى ءۇش ارناعا كەتەدى: تۇرعىن ءۇي, اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان تۋىندايتىن شىعىندار مەن ەندى عانا قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ينفراقۇرىلىم.
دەگەنمەن, قوس شاھارعا دا ورتاق باس اۋىرتاتىن دۇنيە بار – ول جىل ساناپ ءوسىپ جاتقان باسپانا باعاسى مەن جاتاقحاناداعى ورىن تاپشىلىعى. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە ستۋدەنتتىك ءۇي-جايداعى ورىن سانى نەبارى 12%-عا وسكەن. ال ءدال وسى ارالىقتا جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسكەن ستۋدەنت قاتارى 31%-عا ارتقان. بۇل سايكەسسىزدىك ماسەلەنىڭ قانشالىقتى ۋشىعىپ تۇرعانىن اڭعارتادى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ستۋدەنتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسى قازىرگى جوعارى ءبىلىم رەفورماسىنىڭ ەڭ وزەكتى ءارى كەزەك كۇتتىرمەيتىن تاقىرىبىنا اينالۋعا ءتيىس. ولاي بولماعان جاعدايدا, ساپالى بىلىمگە ۇمتىلعان تالاي جاستىڭ ارمانى قاراجاتتىڭ قۇرساۋىندا قالا بەرمەك.
ءتۇيىن. بۇگىندە الماتى نەمەسە استانانى تاڭداۋ – جاي عانا قالا تاڭداۋ ەمەس, الداعى ءتورت جىلعى بيۋدجەتىڭدى جوسپارلاۋ, قارجىلىق مۇمكىندىك پەن شەكتەۋلەرگە بايىپپەن قاراۋ دەگەن ءسوز. ارينە, ماماندىقتىڭ بەدەلى مەن ۇلكەن قالا بەرەتىن مۇمكىندىكتەر وتە ماڭىزدى. بىراق جاتاقحانادان ورىن الا الماي قالۋ نەمەسە قىمبات پاتەردى جالداۋعا شامانىڭ كەلمەۋى – جاستاردىڭ جوعارى ءبىلىمدى تولىق اياقتاماي تاستاپ كەتۋىنە باستى سەبەپتىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.
قاراقات الماناتقىزى,
AITU تسيفرلىق جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ
2-كۋرس ستۋدەنتى