سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتورە ءجۇسىپ «جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىعى» اتتى V حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسياعا قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. سەناتور قارالىپ وتىرعان ماسەلەنىڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ دەموگرافيالىق دامۋ مەن ادام كاپيتالى ساپاسىنىڭ اسەرىنە توقتالدى.
«جاسوسپىرىمدىك جانە بوزبالا شاق – بۇل تەك فيزيكالىق دەنساۋلىقتىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە قۇندىلىقتاردىڭ, مىنەز-ق ۇلىق ۇلگىلەرىنىڭ, ءوز بولاشاعىنا دەگەن جاۋاپتى كوزقاراستىڭ قالىپتاساتىن كەزەڭى. ءدال وسى كەزەڭدە رەپرودۋكتيۆتى مىنەز-ق ۇلىقتىڭ نەگىزى قالانادى, ول كەيىننەن كەلەشەك ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىق دەڭگەيىن ايقىندايدى. سونىمەن قاتار قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەردىڭ بارعان سايىن كۇردەلەنىپ بارا جاتقانىن تۇسىنەمىز. ولاردىڭ قاتارىندا جىنىستىق ءومىردىڭ ەرتە باستالۋى, اقپاراتتاندىرۋ دەڭگەيىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكتسيالاردىڭ تارالۋى جانە جاستاردىڭ پسيحوەموتسيونالدىق ءال-اۋقاتى ماسەلەلەرى بار. تسيفرلىق ورتانىڭ, الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ اسەرى مەن اقپاراتتىڭ قولجەتىمدىلىگى, ونىڭ ىشىندە ءاردايىم شىنايى ءارى قاۋىپسىز بولا بەرمەيتىن دەرەكتەردىڭ ماڭىزى ەرەكشە بولىپ وتىر», دەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
ەلىمىزدە جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەرىلەتىنى دە بولەك اتاپ ءوتىلدى.
«بۇگىندە مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك جۇيەسىن نىعايتۋعا, انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ قىزمەتتەرىن دامىتۋعا, سونداي-اق جاستارعا ارنالعان پروفيلاكتيكالىق جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ەنگىزۋگە باعىتتالعان كەشەندى ساياسات ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى – جاستاردىڭ دەنساۋلىق ورتالىقتارىن دامىتۋ, ولار دوستىق جانە قۇپيا جاعدايدا كونسۋلتاتسيالىق, دياگنوستيكالىق جانە پروفيلاكتيكالىق كومەككە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى. مۇنداي ورتالىقتار جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە دەگەن سەنىمىن قالىپتاستىرۋدا نەگىزگى ءرول اتقارادى. اعارتۋ جۇمىسى مەن رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىققا جاۋاپتى كوزقاراستى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە دەنساۋلىق تۋرالى ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋعا, اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا جانە سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلۋدا», دەدى سەناتور.
بۇدان بولەك, نۇرتورە ءجۇسىپ وسى سالاداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىسقا توقتالدى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جاستاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا, ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان شارالار ەنگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار 2025 جىلدىڭ سوڭىندا پارلامەنت قابىلداعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن زورلىق-زومبىلىق ارەكەتتەرىنەن قورعاۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى زاڭدى دا اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل – ۋاقتىلى ءارى ءومىردىڭ ءوزى تالاپ ەتكەن قاجەتتى شەشىم. كۇن سايىن دارىگەرلەر, مەدبيكەلەر جانە بارلىق مەديتسينالىق پەرسونال ازاماتتارىمىزدىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاپ, الدىڭعى شەپتە جۇرەدى. ولاردىڭ ەڭبەگى جوعارى كاسىبيلىكتى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ۇلكەن جانقيارلىقتى تالاپ ەتەدى. الايدا وكىنىشكە قاراي, دارىگەرلەرگە قاتىستى اگرەسسيا جاعدايى ءالى دە كەزدەسەدى. قابىلدانعان زاڭ مۇنداي قۇقىق بۇزۋشىلىققا جاۋاپكەرشىلىك شارالارىن كۇشەيتەدى, زورلىق-زومبىلىققا مۇلدەم توزبەۋشىلىكتى قالىپتاستىرادى, ەڭ باستىسى, ءوزىن ادامدارعا قىزمەت ەتۋگە ارناعان جانداردىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ورتاق مىندەتىمىز – تەك زاڭ نورمالارىن ساقتاۋ ەمەس, قوعامدا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە دەگەن قۇرمەتتى كوزقاراستى قالىپتاستىرۋ دەپ سانايمىن. بىزگە قامقورلىق جاسايتىندارعا قامقور بولۋ – مەملەكەتتىڭ كەمەلدىگى مەن ىزگىلىگىنىڭ كورسەتكىشى», دەپ تۇيىندەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.