• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تەاتر بۇگىن, 08:40

شىنايى ونەر شەرۋى

10 رەت
كورسەتىلدى

ەلوردا تورىندە كوكتەمنىڭ شۋاقتى كۇندەرىمەن قاتار كەلگەن حالىقارالىق تەاتر كۇنى مەرەكەسى بيىل دا ەرەكشە ءسان-سالتاناتىمەن اتالىپ ءوتتى. ايتۋلى مەيرام اياسىندا قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترى ساحناسىندا وتكەن ءداستۇرلى «قاللەكي تىنىسى» سپەكتاكلدەر شەرۋى ءبىر اپتا بويى كورەرمەنىن ونەردىڭ سيقىرلى الەمىنە جەتەلەپ, تەاتردىڭ شىنايى رۋحىن سەزىندىردى.

كەشكىلىك ۋاقىتتا تەاتر الدى ەرەكشە جاندانىپ, ءساندى كيىنگەن كورەرمەن لەگى تولاستامادى. فويەدە قىزۋ اڭگىمە, اسىعا كۇتكەن اسەر, شىعارماشىلىق تولقىنىس سەزىلىپ تۇردى. ءار بۇرىشتان قويىلىم تۋرا­لى پىكىر الماسقان كورەرمەن مەن تەاتر سىنشىلارىنىڭ ويلارى ەستىلىپ, ونەرگە دەگەن ورتاق سۇيىسپەنشىلىك ءبىر ارناعا توعىس­قان­داي اسەر قالدىردى.

شەرۋ شىمىلدىعى تۇرىلگەن ساتتەن باستاپ-اق ساحنادا سان ءتۇرلى تاعدىرلار مەن حاراكتەرلەر ءتىرىلىپ, كورەرمەندى بەيجاي قالدىرمادى. اتاپ ايتساق, جانىبەك الىكەننىڭ نازىك سەزىمگە قۇرىلعان «جۇرەك سىرى. ماحابباتىم سەن...» دراماسى كوڭىل تۇكپىرىنە بويلاسا, بەرتولت برەحتتىڭ «شەڭبەرى» قوعام مەن ادام بولمىسىنا تەرەڭ ۇڭىلۋگە جەتەلەدى. ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ «كۇيى» ۇلتتىق رۋح پەن فيلوسوفيالىق تولعانىستى استاستىرىپ, كورەرمەندى وي تەڭىزىنە باتىردى. ال لەۆ تولستويدىڭ «اننا كارەنينا» رومانى جەلىسىمەن قويىلعان «اننا كارەنينا. رومان پاراقتارى» حورەودراماسى ساحنا مەن پلاستيكانىڭ ۇيلەسىمى ارقىلى ىشكى درامانى وزگەشە ورنەكتەدى. الەمدىك دراماتۋرگيا جاۋھارى «Romeo & Juliet» شىعارماسىنىڭ زاماناۋي ۇلگىسى جاس كورەرمەننىڭ ىقىلاسىن وياتىپ, كلاسسيكانىڭ ماڭگىلىك ەكەنىن تاعى ءبىر دالەلدەدى. دۋلات يسابەكوۆتىڭ يۋمور مەن شىندىقتى قاتار ورگەن «قازاقي كومەديا نەمەسە بوناپارتتىڭ ۇيلەنۋى» كورەرمەنگە كوتەرىڭكى كوڭىل كۇي سىيلاسا, ماعجان جۇما­­باەۆ­تىڭ «شولپاننىڭ كۇناسى» دراماسى ادام جانىنىڭ كۇردەلى يىرىمدەرىن اشىپ بەردى.

ءار قويىلىمنان كەيىن زالدا ۇزاق قول شاپالاقتاۋ تولاستاماي, كوپشىلىك ىقىلاسى ساحنا يەلەرىنە دەگەن شەكسىز قۇرمەتتى اڭعارتتى. ارنايى شاقىرىلعان كاسىبي ماماندار, تەاتر مەن كينو ساراپشىلارى قويىلىمدارعا كاسىبي تۇرعىدا باعا بەرىپ, اكتەرلىك شەبەرلىك پەن رەجيسسەرلىك ىزدەنىستەردى ءجىتى سارالادى. ساحناگەرلەرگە ارناپ وتكىزىلگەن شەبەرلىك ساباقتارىنان دا الار تاعىلىم مول بولدى. ال كورەرمەندەر ار­نايى ساۋالناما ارقىلى ءوز تاڭداۋىن جاساپ, ونەر مەرەكەسىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋ­شى­سى­نا اينالدى.

وسىلايشا, ءبىر اپتاعا سوزىلعان «قاللەكي تىنىسى» شەرۋى ونەرسۇيەر قاۋىم جۇرەگىندە وشپەس اسەر قالدىرىپ, تەاتردىڭ ءتىرى ونەر ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. ساحناداعى ءار وبراز, ءار ءسوز, ءار قيمىل – ادام جانىنا جول تاپقان شىنايى ونەردىڭ كورىنىسى بولدى. ەلورداداعى بۇل مادەني وقيعا تەاتردىڭ تەك ونەر ورداسى عانا ەمەس, رۋحاني تاربيە مەن تەرەڭ ويدىڭ مەكەنى ەكەنىن ايقىن اڭعارتتى.

اپتالىقتىڭ شارىقتاۋ شەگى – 27 ناۋ­رىز حالىقارالىق تەاتر كۇنىنە وراي وتكەن قورىتىندى گالا-كەش بولدى. ساحنا شىمىلدىعى اشىلعان ساتتەن باستاپ زالدا ەرەكشە تولقۋ ورنادى. بۇل – تەك ماراپاتتاۋ ءراسىمى ەمەس, تەاتر ۇجىمىنىڭ ءبىر جىل بويى اتقارعان شىعارماشىلىق ىزدەنىسىنىڭ قورىتىندىسى, ونەرگە دەگەن ادالدىقتىڭ سالتاناتى ەدى.

الدىمەن كورەرمەن تاڭداۋى بويىنشا جەڭىمپازدار انىقتالدى. زال ءىشىن ەرەكشە ىقىلاسقا بولەگەن ساتتە «ۇزدىك اكتەر» اتاعى جانات وسپانوۆقا, ال «ۇزدىك اكتريسا» اتالىمىنداعى جۇلدە ينابات ابەنوۆاعا تابىستالدى. سونىمەن قاتار كورەرمەندەر تاڭداۋى بويىنشا «ۇزدىك سپەكتاكل» اتالىمى دا ەرەكشە اتالىپ ءوتىپ, بۇل ماراپات كورەرمەن مەن تەاتر اراسىنداعى شىنايى بايلانىستىڭ ايقىن كورىنىسىنە اينالدى.

كەزەك ساراپشىلار القاسىنىڭ شەشىمىنە بەرىلگەندە, زال ءىشى ءتىپتى تىنا قالدى. ناتيجەسىندە, «ۇزدىك اكتەر» اتالىمى تاعى دا جانات وسپانوۆقا بۇيىرىپ, ونىڭ كاسىبي شەبەرلىگى مەن ساحنالىق قۋاتى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. «ۇزدىك اكتريسا» اتالىمىندا ايكوركەم تۇرانوۆا جەڭىمپاز تانىلدى. سونىمەن قاتار ەكىنشى پلانداعى رولدەر دە نازاردان تىس قالمادى. «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك ەر ادام ءرولى» اتالىمىن ۇلان قابىل يەلەنىپ, شاعىن وبرازدىڭ ءوزىن ۇلكەن ونەرگە اينالدىرا العانىن دالەلدەدى. ال «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك ايەل ءرولى» بوتاگوز ماقسۇتوۆاعا تابىس­تالىپ, ونىڭ ساحناداعى شىنايىلىعى كورەرمەن جۇرەگىنە جول تاپقانى اتالىپ ءوتتى. جاس بۋىنعا باعىتتالعان ء«ۇمىت» اتالىمى قايىرجان سادىقوۆقا بەرىلىپ, بۇل ماراپات ونىڭ الداعى شىعارماشىلىق جولىنا ۇلكەن سەنىم بەردى. ال «تەاتر تارلانى» اتالىمىنداعى قۇرمەت حالىق ءارتىسى تىلەكتەس مەيراموۆقا بەرىلىپ, كورەرمەن قوشەمەتىنە بولەنسە, ساراپشىلاردىڭ ارنايى جۇلدەسى اكتريسا اينۇر جەتپىسباەۆاعا تابىستالدى. سونىمەن قاتار اتاۋلى ماراپاتتار لەگى جالعاسىپ, ءاربىر ونەر يەسىنىڭ ەڭبەگى ەلەندى. اتاپ ايتساق, رەجيسسەر نۇرلان جۇمانيازوۆ كەكىلباەۆتار اۋلەتىنىڭ ارنايى سىيلىعىنا يە بولسا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇركەن وتەۋىل مەن مارعۇلان نامەنوۆ ەرالى توعجانوۆ تاعايىنداعان ارنايى جۇلدەمەن ماراپاتتالدى. «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اقمارال تاناباەۆا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تالعات تەمەنوۆ ۇسىنعان ارنايى سىيلىققا يە بولىپ, شىعارماشىلىق ىزدەنىسى ءۇشىن قۇرمەتكە بولەندى. ال اكتريسا اراي وماروۆا ديزاينەر جادىرا ساحيەۆانىڭ ارنايى جۇلدەسىن يەلەندى. ودان بولەك, تەاتردىڭ ساحنا سىرتىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن قىزمەتكەرلەرى دە نازاردان تىس قالمادى. ولاردىڭ ماڭدايتەرى مەن تىنىمسىز ەڭبەگى ارنايى ديپلومدارمەن ماراپاتتالىپ, كورەرمەن قوشەمەتىنە يە بولدى. بۇل – تەاتردىڭ تەك اكتەرلەردەن عانا ەمەس, تۇتاس ءبىر ۇجىمدىق ەڭبەكتەن تۇراتىنىن ايقىنداعان اسەرلى ساتتەردىڭ ءبىرى ەدى.

وسىلايشا, «قاللەكي تىنىسى» سپەكتاكلدەر شەرۋى بيىل دا ءوز مارەسىنە جەتىپ, ونەردىڭ بيىك ولشەمىن, ساحنا مادەنيەتىنىڭ تەرەڭدىگىن ءھام اكتەرلىك شەبەرلىكتىڭ شىنايى قۋاتىن ايقىندادى. ءبىر اپتا بويى كورەرمەن جۇرەگىنە جول تاپقان قويىلىمدار مەن ساحناداعى سان قيلى تاعدىرلار ۇزاق ۋاقىتقا دەيىن ەل ەسىندە ساقتالارى ءسوزسىز. بۇل شەرۋ – تەاتردىڭ ماڭگىلىك ەكەنىن, ال ونەردىڭ ادام جانىن تاربيەلەيتىن ەڭ ۇلى كۇش ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەگەن تاعىلىمدى مەرەكە بولدى.