• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام بۇگىن, 07:50

ايگىلى كۇيشى تۋرالى زەرتتەۋ

10 رەت
كورسەتىلدى

استاناداعى كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە دومبىرا كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى, فيلوسوفيا دوكتورى (PhD) ايتولقىن توق­تاعاننىڭ «دينا نۇرپەيىسوۆا كۇيلەرىنىڭ رۋحاني الەمى» اتتى مونوگرافياسى تا­نىس­تىرىلدى. القالى جيىنعا كۇيشى-زەرتتەۋشىلەر, زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىس­تى.

كەلەلى كەزدەسۋ دينا نۇرپەيىسو­ۆا­نىڭ ءومى­رى مەن شى­عار­­ما­شىلىعىنا ارنالعان بەينەروليكپەن باستالدى. اۆتور ايتولقىن توقتاعان ەڭبەكتىڭ مازمۇنى مەن عىلىمي جاڭا­لىعىنا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. جيىنعا فيلوسوفيا دوك­تورى دارحان قوجاباي مو­دە­­راتورلىق ەتتى. قاتى­سۋ­شىلار مونوگرا­فيا­نىڭ عىلىمي ما­ڭى­زىن ايتىپ, قازىرگى كۇي ونە­رىن زەرتتەۋدەگى وزەكتى ماسە­لەلەر توڭىرەگىندە وي-پىكىر­لەرىن ءبىلدىردى.

«كۇي انا» قوعامدىق قو­رى­نىڭ باسشىسى, دينا نۇر­پەيىسوۆانىڭ شوبەرەسى تولەگەن قۋانىشەۆ مو­نو­­گرافيانىڭ تۇلعا تانۋ ماسەلەسى ءۇشىن اسا قۇن­دى ەڭبەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كۇيشى دينانىڭ ءومىرى مەن شىعار­ماشىلىعىن اشقان بۇرىن سوڭدى اكادەميالىق عىلىمي جۇيەلى كىتاپ بولعان ەمەس. «دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ شىعارماشىلىق جولى» دەگەن ءبىرىنشى بولىم­دە كۇيشىنىڭ ءومىر جولى كەزەڭ-كەزەڭىمەن تال­دان­عان. نارىنقۇمداعى با­لا­لىق شاعى, شىققان تەگى, بو­يجەتكەن كەزەڭى, استراحان وڭى­رىندەگى ءومىرى, كە­يىنگى الماتىداعى شىعارماشىلىق بەلەستەرى, جامبىلمەن كەزدەسۋى, ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارى كەڭىنەن قامتىلعان.

«ەكىنشى ءبولىم – «دي­نا­نىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگى». بۇل بولىمدە كۇي ونەرىنىڭ ىشكى فيلوسوفياسى, ورىنداۋشىلىق ەرەكشەلىگى تەرەڭ تالدانادى. اۆتور قۇرمانعازى كۇيلەرىنىڭ ينتەرپرەتاتسياسىنا توقتالا وتىرىپ, دينانىڭ ورىنداۋ ما­نەرىندەگى يمپرو­ۆي­زا­تسيا­نىڭ باسىمدىعىن كورسەتەدى. بۇل بىزگە ماڭىزدى ءبىر تۇجىرىم بەرەدى: كۇي تەك نوتالىق دالدىكپەن شەكتەلمەيدى, ول – مازمۇنعا ساي تۋىندايتىن شىعارماشىلىق, يمپروۆيزاتسيالىق ۇدەرىس. ارينە, اكادەميالىق ورىنداۋ قاجەت, بىراق تىڭ­داۋ­شى­نىڭ تانىم دەڭ­گەيى مەن رۋحاني قابىل­داۋى­نا قاراي كۇيدىڭ ەركىن ءورىسى دە ساقتالۋعا ءتيىس. ءۇشىنشى ءبولىم – ء«داستۇر جالعاستىعى مەن جاڭاشىلدىعى». مۇندا اۆتور سالىستىرمالى تالداۋ ارقىلى دينا مەن باسقا كومپوزيتورلاردىڭ اتتاس كۇيلەرىن زەردەلەيدى. مىسالى, «بايجۇما», «بۇل­بۇل», «جىگەر», «قوس­ال­قا», «بوزشولاق» جانە «جاڭا بوزشولاق» كۇي­لەرى ارقىلى ءداستۇر مەن جاڭا­شىلدىقتىڭ ساباق­تاس­تىعى ايقىن كورسەتىلگەن», دەدى ت.قۋانىشەۆ.

سونىمەن قاتار ەڭبەك­تە دينانىڭ زامانىنا ساي تاقىرىپتارعا, ياعني ايەل بەينەسى, سوعىس كەزەڭى, مەملەكەتتىك مەرەكەلەرگە ارنالعان كۇيلەرىنە دە ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. بۇل كۇي ونەرىنىڭ تەك ەستەتيكالىق ەمەس, الەۋمەتتىك-يدەو­لو­گيالىق قىز­مەت اتقارعانىن كور­­سەتەدى. كۇيشىنىڭ ورىن­داۋ­شىلىق جانە كومپو­زي­تورلىق شەبەرلىگى مۋزى­كا­لىق سالىستىرمالى تال­داۋ ارقىلى اشىلعان. كىتاپ دومبىراشى-ورىنداۋشى, مۋزىكا زەرتتەۋشى ما­ماندارعا, سول سياقتى جالپى ونەرسۇيەر قاۋىمعا ارنالعان.

سوڭعى جاڭالىقتار