بۇگىندە عارىشتان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر ارقىلى جولداردىڭ جاي-كۇيىن باقىلاۋعا بولادى. ءتىپتى زاڭسىز قۇرىلىستاردى انىقتاپ, ەگىستىك القاپتارىنىڭ جاعدايىن بىلۋگە مۇمكىندىك بار. كوپشىلىك مۇنداي تەحنولوگيالاردى تەك شەتەلدىك ءىرى كومپانيالار جاسايدى دەپ ويلايدى. الايدا ءوز ستۋدەنتتەرىمىز بەن جاس ينجەنەرلەرىمىز دە وسى باعىتتا ناقتى جوبالار ازىرلەي باستادى. جۋىردا Nazarbayev University قابىرعاسىندا وتكەن «NURIS Hardware Challenge 6.0» بايقاۋى سونىڭ ءبىر دالەلى بولدى.
بۇل ءبىلىم بايگەسى عارىشتىق سۋرەتتەردى تالدايتىن باعدارلاما ازىرلەۋگە ارنالدى. قاتىسۋشىلار جەر بەدەرىندەگى نىسانداردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتاپ, ولاردى GIS-قاباتتارعا اينالدىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەگەن. GIS-قابات دەگەنىمىز – كارتاداعى ءار دەرەكتىڭ جەكە-جەكە جۇيەلەنگەن تسيفرلىق نۇسقاسى. مىسالى, جولدار ءبىر قاباتتا, عيماراتتار ەكىنشى قاباتتا, ال جەر بەدەرى ءۇشىنشى قاباتتا كورسەتىلەدى. مۇنداي تەحنولوگيالار قازىر قالا جوسپارلاۋ, توتەنشە جاعدايلاردى باقىلاۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, لوگيستيكا جانە ەكولوگيالىق مونيتورينگ سالالارىندا كەڭىنەن قولدانىلىپ ءجۇر.
باسقاشا ايتقاندا, بۇل بايقاۋدا قاتىسۋشىلار جاي عانا باعدارلاما جازىپ وتىرعان جوق. ولار سپۋتنيكتەن الىنعان ۇلكەن كولەمدەگى دەرەكتەردى ادامنىڭ كومەگىنسىز ساراپتاي الاتىن جۇيەلەر ازىرلەگەن. ويتكەنى قازىر عارىشتان تۇسەتىن اقپارات كولەمى وتە كوپ. ونى قولمەن وڭدەۋ ۇزاق ۋاقىت الادى. ال اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەر قاجەتتى نىسانداردى بىرنەشە مينۋت ىشىندە انىقتاپ, ناقتى كارتاعا اينالدىرا الادى.
بايقاۋ قاتىسۋشىلارىنا وندىرىستىك تاپسىرمانى «KazAeroSpace» كومپانياسى ۇسىنعان. كومپانيا 2015 جىلدان بەرى گەواقپاراتتىق جۇيەلەر ازىرلەۋمەن, عارىشتىق سۋرەتتەردى وڭدەۋمەن جانە 2D, 3D مودەلدەۋ جۇمىستارىمەن اينالىسادى. بۇگىندە ول وسى سالاداعى جەتەكشى كومپانيالاردىڭ بىرىنە اينالعان. ءسويتىپ, بايقاۋ قورىتىندىسىنا سايكەس «Terra Scope» جانە «GeoForce» كوماندالارى جەڭىمپاز اتاندى. ءار كوماندا 500 مىڭ تەڭگەدەن يەلەندى.
«GeoForce» كومانداسى سپۋتنيكتەن الىنعان كۇردەلى دەرەكتەردى كوزگە كورىنەۋ تسيفرلىق كارتاعا اينالدىراتىن جۇيە ازىرلەدى. جوبانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – سۋرەتتەگى نىسانداردى اۆتوماتتى تۇردە تانىپ, ولاردى تالداۋعا دايىن كۇيدە ۇسىنۋى. ال «Terra Scope» كومانداسىنىڭ شەشىمى گەوسۋرەتتەردەن كولىك تۇرلەرىن, عيماراتتار مەن جولداردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءتاسىل سپۋتنيكتىك دەرەكتەردى وڭدەۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ قانا قويماي, تالداۋ دالدىگىن دە ارتتىرادى. سونىڭ ارقاسىندا بەلگىلى ءبىر اۋماقتاعى وزگەرىستەردى جەدەل باقىلاۋعا مۇمكىندىك تۋادى.
بايقاۋعا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن 35-تەن استام ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن. سونىڭ ىشىنەن تەك 6 كوماندا فينالعا جولداما العان. بايقاۋ بارىسىندا فيناليستەر ءوز جوبالارىن ساراپشىلار القاسىنا, يندۋستريا وكىلدەرىنە جانە سەرىكتەستەرگە تانىستىردى. قاتىسۋشىلار ءوز جوبالارىن قورعاپ قانا قويماي, سالا ماماندارىنىڭ ۇسىنىستارى مەن پىكىرىن تىڭدادى.
ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى «Astana Business Campus»-ىنىڭ يننوۆاتسيالار جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتورى ابزال ءدارىباي مۇنداي بايقاۋلار ۋنيۆەرسيتەت پەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى كۇشەيتەتىن ماڭىزدى الاڭ ەكەنىن ايتتى. «NURIS Hardware Challenge 6.0» – ۋنيۆەرسيتەتتەگى عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ بايلانىسىن كورسەتكەن جوبا. بايقاۋ بارىسىندا ستۋدەنتتەر مەن جاس ماماندار ويدان شىعارىلعان تاپسىرمامەن ەمەس, وندىرىستە كەزدەسەتىن ناقتى ماسەلەمەن جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ ارقاسىندا ولار تەوريالىق ءبىلىمىن تاجىريبەدە قولدانىپ, جوبالاردىڭ العاشقى ۇلگىسىن جاساپ, سالا ماماندارىنان كاسىبي پىكىر الدى», دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي باستامالاردىڭ باستى ماقساتى تەك جەڭىمپاز انىقتاۋ ەمەس. ەڭ ماڭىزدىسى – ينجەنەرلىك جانە تەحنولوگيالىق ويلاۋدى دامىتاتىن ورتانى قالىپتاستىرۋ. ء«بىز ءۇشىن مۇنداي باستامالاردىڭ تەك جارىس دەڭگەيىندە قالىپ قويماعانى ماڭىزدى. وسىنداي جوبالار دارىندى جاستاردى انىقتاپ, ينجەنەرلىك ويلاۋ مەن تەحنولوگيالىق قابىلەتتى دامىتۋعا جول اشادى. ەڭ باستىسى – مۇندا جاسالعان شەشىمدەر بولاشاقتا جەتىلدىرىلىپ, ناقتى ومىردە قولدانىلۋى مۇمكىن. بۇل جۇيەنىڭ قۇندىلىعى دا وسىندا», دەدى ابزال ءدارىباي.
ايتا كەتەيىك, بايقاۋدى «NURIS Fab Lab» تسيفرلىق پروتوتيپتەۋ زەرتحاناسى ۇيىمداستىردى. بۇل ورتالىق جاس ينجەنەرلەر مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ جوبالارىن قولداپ, تەحنولوگيالىق يدەيالاردى تاجىريبەدە سىناۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.