قازاقستان تاريحىنىڭ جىلناماسىندا ءار كەزەڭنىڭ ءوز جۇگى مەن جاۋاپكەرشىلىگى بار. الايدا كەيىنگى جەتى جىل ەلىمىز ءۇشىن كەشە مەن ەرتەڭنىڭ اراسىن جالعاعان ىرگەلى ترانسفورماتسيا مەن ۇلتتىق جاڭعىرۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن حالقىمىز كۇردەلى گەوساياسي سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرىپ, ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋعا سەنىمدى قادام باستى. ەل ومىرىنە تۇبەگەيلى جاڭا وزگەرىستەر ەندى. «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ نەگىزگى دىڭگەگىنە اينالدى. ءبىز الەمدىك گەوساياسي جاعداي قۇبىلىپ, جاھاندىق داعدارىستار بەلەڭ العان تۇستا مەملەكەتىمىزدىڭ ىشكى الەۋەتىن نىعايتىپ, سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرە الاتىن تۇراقتى جۇيە قالىپتاستىرا بىلدىك.
حالقىمىز ءۇشىن جەتى سانى قانداي قاسيەتتى ۇعىم بولسا, پرەزيدەنتتىڭ وسى ۋاقىت ارالىعىنداعى قىزمەتىن دە جەتى ۇلكەن بەلەستەن تۇراتىن جاسامپازدىق كەزەڭ دەپ سيپاتتاۋعا بولادى. ساياسي جاڭعىرۋ, ەكونوميكالىق رەفورمالار, الەۋمەتتىك ادىلدىك, ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ورلەۋى, تسيفرلىق ترانسفورماتسيا, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ جانە حالىقارالىق بەدەلدىڭ ارتۋى – قازاقستاندى تۇبەگەيلى رەفورمالاردى ناقتى ىسكە اسىراتىن ديناميكالى مەملەكەت رەتىندە تانىتتى.
زيالى قاۋىم مەن ءبىلىم ورداسىنىڭ وكىلى رەتىندە ءبىز بۇل وزگەرىستەردى قوعامنىڭ ەڭ سەزىمتال بارومەترى – جاستاردىڭ ساناسىنداعى سىلكىنىستەر ارقىلى باعالايمىز.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ادىلەتتى قازاقستان» كونتسەپتسياسى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جاڭا فيلوسوفياسى. ساياسي جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتپەيىنشە, ەكونوميكالىق نەمەسە مادەني پروگرەستىڭ بولۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ۋاقىت دالەلدەپ بەردى.
2022 جىلعى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدانعان كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر ەلدىڭ ساياسي كەلبەتىن تۇبەگەيلى وزگەرتتى. پرەزيدەنت وكىلەتتىگىنىڭ بىررەتتىك جەتىجىلدىق مەرزىممەن شەكتەلۋى, كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ قۇرىلۋى, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ مارتەبەسىن نىعايتۋ دەموكراتيالىق دامۋدىڭ باستى كەپىلىنە اينالدى.
بۇگىندە «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى بيلىك پەن قوعام اراسىندا تىكەلەي ديالوگ مادەنيەتىن قالىپتاستىردى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ حالىق الدىنداعى ەسەپتىلىگى ارتىپ, ازاماتتاردىڭ پىكىرى ءىرى شەشىمدەردىڭ قابىلدانۋىنا تۇرتكى بولدى.
پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇلتتىق قۇرىلتاي – اتا-بابالارىمىزدان قالعان ۇلى ءداستۇردى زاماناۋي جاڭعىرتتى. بۇل الاڭدا ەلىمىزدىڭ زيالى قاۋىمى, عالىمدارى مەن بەلسەندى ازاماتتارى باس قوسىپ, ۇلتتىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ستراتەگيالىق ماسەلەلەردى تالقىلاپ كەلدى. قۇرىلتايدا كوتەرىلگەن «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسى مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاۋ ماسەلەلەرى ءبىزدىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى تاربيە جۇمىستارىمىزدىڭ باستى تەمىرقازىعى بولىپ بەكىدى.
ساياسي رەفورمالاردىڭ باستى جەڭىسى – حالىق جۇرەگىندە ءوز ەرتەڭىنە دەگەن سەنىمنىڭ ويانۋىندا. تۇراقتىلىق دەگەن جايباراقات ءجۇرۋ ەمەس, بۇل ۇزدىكسىز رەفورمالار مەن دامۋ ارقىلى كەلەتىن تەپە-تەڭدىك. مىنە, وسى ساياسي ىرگەتاس ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىندا باتىل قادامدار جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءاربىر جولداۋى مەن ستراتەگيالىق باستامالارى ءبىلىم مەن عىلىمدى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باسىمدىعى رەتىندە ايقىندادى.
پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي: ء«بىز عىلىمدى دامىتۋ ارقىلى عانا ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرا الامىز. ەگەر ءبىز الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىندا بولعىمىز كەلسە, عىلىم مەن تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكا قۇرۋىمىز قاجەت». بۇل قاعيدا – وتاندىق اكادەميالىق قاۋىمداستىق پەن جوعارى مەكتەپ ءۇشىن نەگىزگى باعدار.
كەيىنگى جەتى جىلدا قازاقستاندا ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋ جولىندا دا جۇيەلى جۇمىست اتقارىلدى. ءبىلىم سالاسىنىڭ مازمۇنى تۇبەگەيلى جاڭارىپ, فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىق پەن كرەاتيۆتى ويلاۋدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلدى. بۇل ۇدەرىس بالاباقشادان باستالىپ, جوعارى وقۋ ورنىنا دەيىنگى ۇزدىكسىز ءبىلىم تسيكلىن قامتىپ وتىر.
مەملەكەتتىڭ بولاشاق ۇرپاققا دەگەن قامقورلىعى «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسى مەن «كەلەشەك» جيناقتاۋ جۇيەسى ارقىلى كورىنىس تاپتى. بۇل باستامالار ەلدىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن نىعايتۋعا باعىتتالعان ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق قادامدار.
كەز كەلگەن رەفورمانىڭ تابىستى بولۋى ونى جۇزەگە اسىراتىن مامانداردىڭ الەۋەتىنە بايلانىستى. وسى ورايدا, پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قابىلدانعان «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭى جانە مۇعالىمدەر مەن جوو وقىتۋشىلارىنىڭ ەڭبەكاقىسىن ەسەلەپ ارتتىرۋ تۋرالى شەشىمدەر – تاريحي ادىلدىكتىڭ سالتانات قۇرۋى. عالىمداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, ولارعا بەرىلەتىن گرانتتار سانىن كوبەيتۋ جانە ىرگەلى زەرتتەۋلەرمەن اينالىساتىن عىلىمي ينستيتۋتتاردى تىكەلەي قارجىلاندىرۋعا كوشۋ وتاندىق عىلىمنىڭ ەڭسەسىن تىكتەدى.
كەيىنگى جىلدارى ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنا بولىنەتىن قارجىنىڭ بەس ەسەگە ارتۋى سالانى سەرپىندى دامۋ جولىنا شىعاردى. بۇل عىلىمي ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋعا, ىرگەلى زەرتتەۋلەردى جانداندىرۋعا جانە عالىمداردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن كوتەرۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى ينۆەستيتسيا بولدى.
ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اكادەميالىق جانە باسقارۋشىلىق دەربەستىگىنىڭ كەڭەيۋى جوعارى وقۋ ورىندارىنا ەڭبەك نارىعىنىڭ تالابىنا ساي ءبىلىم باعدارلامالارىن يكەمدەۋگە, حالىقارالىق عىلىمي كەڭىستىككە ەركىن ينتەگراتسيالانۋعا مۇمكىندىك بەردى. زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى سانىنىڭ ارتۋى عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى الشاقتىقتى جويىپ, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورلارىنا يننوۆاتسيالىق شەشىمدەر ۇسىنۋعا جاعداي جاسادى.
پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ جەكە ءبولىنىپ شىعۋى, مەملەكەت باسشىسى جانىنان عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ قۇرىلۋى سالانىڭ مارتەبەسىن ايتارلىقتاي ارتتىردى. بۇل كەڭەس مەملەكەت, عىلىم جانە بيزنەس اراسىنداعى التىن كوپىرگە اينالىپ, زەرتتەۋلەردىڭ ەكونوميكالىق قايتارىمىن ارتتىرۋدىڭ ستراتەگيالىق تەتىگىن قالىپتاستىردى.
مەملەكەت جاس زەرتتەۋشىلەرگە ارنايى گرانتتار ءبولىپ, عىلىمي جوبالاردى قارجىلاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتتى. «جاس عالىم» باعدارلاماسى مەن «500 عالىم» حالىقارالىق تاعىلىمداماسى قازاقستاندىق زەرتتەۋشىلەردىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى عىلىمي ورتالىقتارمەن تەرەزەسى تەڭ جۇمىس ىستەۋىنە جول اشتى. عالىمداردى الەۋمەتتىك قولداۋ باعىتىنداعى تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارى مەن گرانتتاردىڭ كوبەيۋى عىلىمعا تالانتتى جاستاردىڭ اعىلۋىن قامتاماسىز ەتتى.
وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى – 2024 جىلى قابىلدانعان «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» زاڭى. قۇجات عالىمداردىڭ الەۋمەتتىك پاكەتىن نىعايتىپ قانا قويماي, عىلىمي ىزدەنىستەردىڭ ناتيجەلىلىگىن ارتتىرۋعا جاڭا سەرپىن بەردى. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ – بۇل رەفورمالاردىڭ العى شەبىندە كەلە جاتقان بىرەگەي عىلىمي ورتالىق. ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى يننوۆاتسيالىق ورتالىقتار عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتىپ, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋ جانە عىلىمي ناتيجەلەردى كوممەرتسيالاندىرۋ باعىتىندا ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى.
بۇل جەتىستىكتەر وتاندىق جوعارى ءبىلىم جۇيەسىنىڭ جاھاندىق ءبىلىم كەڭىستىگىنە سەنىمدى تۇردە كىرىگىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. سونىمەن بىرگە حالىقارالىق اكادەميالىق سەرىكتەستىك كەڭەيۋدە. بىرلەسكەن عىلىمي جوبالار, اكادەميالىق الماسۋ باعدارلامالارى جانە ورتاق زەرتتەۋ باستامالارى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ جاھاندىق ينتەگراتسياسىن كۇشەيتتى.
بۇل باعىتتا الەمدىك ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ فيليالدارىن اشۋ تاجىريبەسى ءوزىن تولىقتاي اقتادى. پرەزيدەنت باستاماسىمەن ەلىمىزدە 30-دان استام شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ فيليالدارى مەن وكىلدىكتەرى اشىلدى. وكسفورد, اريزونا نەمەسە حەريوت-ۋوتت سياقتى الپاۋىت وقۋ ورىندارىنىڭ قازاقستانعا كەلۋى – وتاندىق ءبىلىم ساپاسىنا دەگەن حالىقارالىق سەنىمنىڭ بەلگىسى. بۇل قادام جاستاردىڭ ەلدەن كەتپەي-اق, حالىقارالىق ۇلگىدەگى ديپلوم الۋىنا جانە وزىق تەحنولوگيالاردى يگەرۋىنە جول اشتى. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ دا بۇل ۇدەرىستە كوشباسشىلىق تانىتىپ, شەتەلدىك فيليالدارىن اشىپ, ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋدا.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ستراتەگيالىق تاپسىرماسىنا سايكەس, ەلىمىزدە 31 مىڭنان استام شەتەلدىك ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. 2029 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 100 مىڭعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن. وسى اۋقىمدى مەجەگە جەتۋدە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جەتەكشى ءرول اتقارىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا قارا شاڭىراقتا الەمنىڭ 54 ەلىنەن كەلگەن 7 مىڭعا جۋىق شەتەلدىك ستۋدەنت ءدارىس الۋدا.
جالپى العاندا, كەيىنگى جىلدارى جۇزەگە اسىرىلعان رەفورمالار ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم جۇيەسىن ساپالىق تۇرعىدان جاڭعىرتۋعا باعىتتالدى.
بۇگىنگى الەمدى جاساندى ينتەللەكتىسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاندى IT-مەملەكەتكە اينالدىرۋ جانە جي سالاسىندا كوشباسشىلىققا ۇمتىلۋ تۋرالى باتىل مىندەت قويدى. جي نەگىزدەرى ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەبى مەن ۋنيۆەرسيتەتىندە مىندەتتى ءپان رەتىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلۋدە. بۇل رەتتە ۋنيۆەرسيتەتتەر جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ سىناق الاڭىنا اينالۋدا. ءبىز جاساندى ينتەللەكتىنى تەك وقىپ قانا قويماي, ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ, مەديتسينا جانە ەكولوگيا سالالارىندا قولدانۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەرىن جاساۋ ۇستىندەمىز.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جاساندى ينتەللەكت باعىتىنداعى كەشەندى ءبىلىم مەن عىلىمي زەرتتەۋلەردى جۇيەلى تۇردە دامىتىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتە جاساندى ينتەللەكت فاكۋلتەتى اشىلىپ, «زياتكەرلىك باسقارۋ جۇيەلەرى», «بيزنەس-تالداۋ جانە Big Data», «روبوتتەحنيكالىق جۇيەلەر» سياقتى زاماناۋي ءبىلىم باعدارلامالارى جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بارلىق فاكۋلتەتىنىڭ وقۋ جوسپارلارىنا ەنگىزىلدى.
نەگىزگى پاندەرمەن قاتار, ستۋدەنتتەر «جاساندى ينتەللەكتىگە كىرىسپە», «جاساندى ينتەللەكت ادىستەرى مەن تەحنولوگيالارى», «نەيروندىق جەلىلەر جانە تەرەڭ وقىتۋ», «باسقارۋ جۇيەلەرىندەگى جاساندى ينتەللەكت» سەكىلدى تەرەڭدەتىلگەن كۋرستاردى مەڭگەرەدى.
بۇل جاڭا ءداۋىردىڭ ينتەللەكتۋالدى باسەكەسى جانە بۇل باسەكەدە ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ وزىپ شىعۋىنا بارلىق جاعداي جاسالۋدا. «AI Sana» ۇلتتىق ءبىلىم باعدارلاماسى اياسىندا قىسقا مەرزىمدە مىڭداعان ستۋدەنت ارنايى كۋرستاردان ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدە ارنايى جاساندى ينتەللەكت ۋنيۆەرسيتەتىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ۋنيۆەرسيتەت جوعارى تەحنولوگيالىق كادرلاردى دايارلاپ قانا قويماي, جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ۇلتتىق ورتالىعى بولماق.
ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى ىلگەرىلەۋ ءوز كەزەگىندە ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتىڭ نەگىزىن قالايدى. جەتى جىل ىشىندە ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ باعىتى شيكىزاتتىق تاۋەلدىلىكتەن ارىلىپ, ءارتاراپتاندىرۋ مەن يننوۆاتسياعا بەت بۇردى. مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان رەفورمالاردىڭ تۇپكى ماقساتى – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ جانە الەۋمەتتىك ادىلدىكتى ورناتۋ.
وسى ورايدا, «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە زاماناۋي ءبىلىم وشاقتارىنىڭ بوي كوتەرۋى اۋىل مەن قالا اراسىنداعى ءبىلىم الشاقتىعىن جويۋعا باعىتتالعان سىندارلى شەشىم.
ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام – زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ ۇدەرىسى. قايتارىلعان ميللياردتاعان قاراجاتتىڭ جاڭا مەكتەپتەر, اۋرۋحانالار مەن بالاباقشالار قۇرىلىسىنا جۇمسالۋى حالىقتىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمىن نىعايتتى. ەكونوميكانى مونوپوليادان ارىلتۋ ارقىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە جول اشىلدى, بۇل نارىقتىق باسەكەلەستىكتىڭ جاڭا كەزەڭىن باستاپ بەردى.
كەز كەلگەن ترانسفورماتسيا رۋحاني نەگىزسىز, جاڭا قوعامدىق ەتيكاسىز باياندى بولماق ەمەس. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كەيىنگى جەتى جىلداعى قىزمەتىنىڭ ەڭ ماڭىزدى قىرلارىنىڭ ءبىرى – ۇلتتىڭ جاڭا ساپاسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان رۋحاني جاڭعىرۋ ساياساتى.
پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتاي مىنبەرىنەن جاريالاعان «ادال ازامات» يدەياسى ءبىزدىڭ قوعامدىق ەتيكامىزدىڭ بيىك مۇراتى رەتىندە قابىلداندى. مەملەكەتتىلىك رۋحىن نىعايتۋ جولىندا رەسپۋبليكا كۇنىنىڭ ۇلتتىق مەرەكە مارتەبەسىمەن قايتا ورالۋى تاريحي ادىلدىكتىڭ سالتاناتى بولدى. ال ناۋرىز مەيرامىنىڭ «ناۋرىزناما» فورماتىندا, ونكۇندىك مازمۇنىمەن تولىعۋى حالقىمىزدىڭ ءتول مادەنيەتىن زاماناۋي تۇرعىدان جاڭعىرتتى. بۇل جۇرتتى بىرلىككە, باۋىرمالدىق پەن جاسامپازدىققا جەتەلەيتىن يدەولوگيالىق سەرپىن. قارا شاڭىراق قازۇۋ-دا بۇل مەرەكەلەر تەك سالتاناتتى جيىن ەمەس, ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن زاماناۋي عىلىمدى ۇشتاستىرعان مادەني-ينتەللەكتۋالدى فورۋمدار دەڭگەيىندە اتاپ وتىلۋدە.
وتكەن جەتى جىلعا كوز جۇگىرتسەك, قازاقستاننىڭ ىشكى ساياسي تۇراقتىلىعى نىعايىپ, حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن كورەمىز. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تەڭگەرىمدى سىرتقى ساياساتى مەن باتىل ىشكى رەفورمالارى ەلىمىزدى جاڭا تاريحي دەڭگەيگە الىپ شىقتى. ۇلى دالانىڭ تاريحىن تۇگەندەۋ, تۇركىستاندى رۋحاني استانا رەتىندە دامىتۋ جانە حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسسوزدەر الاڭى رەتىندەگى بەدەلىن نىعايتۋ – ەلىمىزدى ايماقتىق كوشباسشى عانا ەمەس, جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋدە دە پىكىرى ەسكەرىلەتىن بەدەلدى مەملەكەت رەتىندە مويىنداتتى.
پرەزيدەنت باستامالارىنىڭ زاڭدى جالعاسى ءارى مەملەكەتتىڭ دەموكراتيالىق ترانسفورماتسياسىن بەكىتە تۇسكەن شەشۋشى كەزەڭ – 15 ناۋرىزدا وتكەن جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم. جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋ ارقىلى ءبىز مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى جاڭا الەۋمەتتىك كەلىسىمدى بەكىتتىك.
جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ باستى ماڭىزى – بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاي وتىرىپ, «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە ورنىقتىرۋ.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى سياقتى ىرگەلى وقۋ ورىندارى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ستراتەگيالىق باعدارلارى كۇندەلىكتى جۇمىس جوسپارىنا اينالدى. ءبىز پرەزيدەنت باستاعان رەفورمالاردى عىلىمي نەگىزدەپ قانا قويماي, ونى ءىس جۇزىندە اسىراتىن بىلىكتى كادرلاردى تاربيەلەپ وتىرمىز. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋلەرى, جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى سەرپىندى جوبالارىمىز بەن حالىقارالىق كامپۋستارىمىز – بۇل قۋاتتى مەملەكەتتىڭ ينتەللەكتۋالدى قۋاتىنا قوسىلعان ناقتى ۇلەس.
بۇل كەزەڭ بىزگە ەڭ باستى نارسەنى – ەرتەڭگە دەگەن سەنىم مەن بىرلىكتىڭ ماڭىزىن ۇعىندىردى. ءبىز گەوساياسي داۋىلداردىڭ ورتاسىندا وتىرىپ, ءوز جولىمىزدان جاڭىلماي, ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ يدەياسىنىڭ اينالاسىنا توپتاسا بىلدىك. ەلدىڭ ىشكى بىرلىگى سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە قارسى ەڭ مىقتى قالقان بولسا, جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالار سول قالقاننىڭ بەرىك ساۋىتى ىسپەتتى.
جەتى جىل – ۇلكەن جولدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى. ءبىز بۇگىندە «كۇشتى ەل – تۇراقتى مەملەكەت» قاعيداتىمەن العا جىلجىپ كەلەمىز. ءبىز ۋاقىتتىڭ سىنىنان وتتىك, ەندىگى مىندەت – جەتكەن جەتىستىكتى بەكەمدەپ, دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كوتەرىلۋ. الداعى ۋاقىتتا دا مەملەكەت باسشىسى ايقىنداپ بەرگەن ستراتەگيالىق باعدار بويىنشا ءبىلىم مەن عىلىمعا ارقا سۇيەپ, ادىلەتتى, تازا, قاۋىپسىز جانە جاڭا قازاقستان قۇرۋ جولىندا ەڭبەك ەتە بەرەمىز. بۇل ماڭىزدى ميسسيادا ۋنيۆەرسيتەتتەر ۇلتتىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىراتىن نەگىزگى كۇش بولىپ قالا بەرەدى.
مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگەسى بەرىك, تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگىلىك بولسىن!
جانسەيىت تۇيمەباەۆ,
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ باسقارما توراعاسى – رەكتورى