ءماجىلىس دەپۋتاتتارى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, ەلەكتروندى ساۋدانىڭ قارقىندى دامۋى اياسىندا ەكولوگيالىق جۇكتەمەنى ازايتۋ ماسەلەسىن كوتەردى. حالىق قالاۋلىلارى قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن قالدىقتاردى ءتيىمدى باسقارۋ باعىتىندا ناقتى شارالار قابىلداۋدى ۇسىندى.
دەپۋتات مارحابات جايىمبەتوۆ بۇل باستامانىڭ وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسيادا قوعامنىڭ باستى سۇرانىستارىنىڭ ءبىرى – ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ, تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋدى ىرگەلى قاعيدات رەتىندە ورنىقتىرۋ», دەدى ول. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك بۇگىندە مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىعىنا اينالىپ وتىر.
سوڭعى جىلدارى ەلەكتروندى ساۋدا ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالدى. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 2025 جىلى بۇل سالا بويىنشا 18 مىڭنان استام ءوتىنىش تىركەلگەن. بۇل ونلاين ساۋدانىڭ تۇتىنۋشىلىق قاتىناستاردا ورنىعىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. الايدا ونىڭ ەكولوگيالىق سالدارى دا نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى.
ونلاين ساۋدادا وتاندىق تاۋاردىڭ ءباسى بيىك
«ونلاين ساۋدانىڭ كەڭەيۋى ءبىر جاعىنان حالىققا ۇلكەن قولايلىلىق اكەلسە, ەكىنشى جاعىنان ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى دە العا شىعارىپ وتىر», دەدى دەپۋتات.
بىرىنشىدەن, تاۋاردى جەتكىزۋ بارىسىندا پلاستيك, پلەنكا, كارتون سەكىلدى قاپتاما ماتەريالدارى كەڭىنەن قولدانىلادى.
«جەتكىزىلگەننەن كەيىن ولاردىڭ باسىم بولىگى قوقىسقا تاستالادى. ناتيجەسىندە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار قۇرامىنداعى قاپتاما ۇلەسى ارتىپ, پوليگوندارعا تۇسەتىن جۇكتەمە جىلدان جىلعا كوبەيىپ بارادى», دەدى م. جايىمبەتوۆ.
ەكىنشىدەن, جەتكىزۋ قىزمەتتەرى كولىك قوزعالىسىن ارتتىرىپ, اتموسفەراعا بولىنەتىن زياندى قالدىق كولەمىن ۇلعايتادى. الەمدىك زەرتتەۋلەرگە سايكەس, جۇك جانە تاۋار تاسىمالى كومىرقىشقىل گازىنىڭ شامامەن 24 پايىزىن قۇرايدى.
ەلىمىزدە ونلاين نەسيە الۋ ءتارتىبى وزگەرەدى
قازاقستاندا جىل سايىن 4,5-5 ميلليون توننادان استام كوممۋنالدىق قالدىق تۇزىلەدى. ال قايتا وڭدەۋ دەڭگەيى 2025 جىلى نەبارى 28 پايىز شاماسىندا قالعان. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, بىرقاتار وڭىردە ماسەلەنىڭ كۇردەلەنە ءتۇسۋى سۇرىپتاۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىمەن جانە بيزنەستىڭ قاپتاما كولەمىن ازايتۋعا نەمەسە قايتا پايدالانىلاتىن جۇيەنى دامىتۋعا ەكونوميكالىق ىنتالاندىرۋدىڭ السىزدىگىمەن بايلانىستى.
حالىقارالىق تاجىريبە دە بۇل باعىتتا ناقتى شەشىمدەر بار ەكەنىن كورسەتەدى. ماسەلەن, كەيبىر ەلدەردە ماركەتپلەيستەر جەتكىزۋدىڭ سوڭعى كەزەڭىندە ەلەكتر كولىكتەرىن پايدالانىپ, كومىرتەگى ءبولىنۋىن ازايتىپ وتىر.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتار ۇكىمەتكە ناقتى ۇسىنىستار جولدادى.
«ەلەكتروندىق ساۋدانىڭ دامۋى ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىكپەن قاتار ءجۇرۋى ءتيىس. تابيعاتتى قورعاۋ – تەك مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس, بيزنەس پەن قوعامنىڭ دا ورتاق مىندەتى», دەدى دەپۋتات.
اتاپ ايتقاندا, ەلەكتروندى ساۋدادا ءبىر رەتتىك قاپتامانى قىسقارتۋ بويىنشا نورماتيۆتىك تالاپتاردى ەنگىزۋ, قايتا پايدالانىلاتىن ەكولوگيالىق قاپتاما ۇلەسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار ءىرى ونلاين پلاتفورمالار مەن جەتكىزۋ كومپانيالارى ءۇشىن قاپتاما قالدىقتارىن جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا كەڭەيتىلگەن ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىك مەحانيزمىن ەنگىزۋ قاجەتتىگى ايتىلدى.
تۇتىنۋشىلىق كەپىلسىز ونلاين-قارىزداردى بەرۋ ىسىنە وزگەرىس ەنگىزىلەدى
بۇدان بولەك, ءىرى قالالاردا قايتارىمدى كونتەينەرلەر مەن كوپ رەت قولدانىلاتىن قاپتاما جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبالاردى ىسكە قوسۋ, وڭىرلەردە قالدىقتاردى سۇرىپتاۋ جانە قايتا وڭدەۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق ىنتالاندىرۋ شارالارىن كۇشەيتۋ ۇسىنىلدى.