2025 جىلعى قورىتىندى بويىنشا ەلىمىزدەگى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا 22,7 ترلن تەڭگەگە جەتىپ, 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 13%-عا ءوستى (19,5 ترلن تەڭگە). ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتىڭ ءوسۋى ەكونوميكانىڭ بىردەن بىرنەشە نەگىزگى سەكتورىندا تىركەلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ينۆەستيتسيانىڭ نەعۇرلىم سەرپىندى ءوسۋى قارجى مەن ساقتاندىرۋ قىزمەتىندە 88,4%-عا, 313,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن بايقالدى. سونىمەن قاتار بىرنەشە نەگىزگى سالادا ينۆەستيتسيا ايتارلىقتاي وسكەن:
ەلەكتر ەنەرگياسىمەن, گازبەن, بۋمەن جانە ىستىق سۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىندا – 53,1%;
اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 53%;
وڭدەۋ ونەركاسىبىندە – 30,1%;
اقپارات جانە بايلانىس سالاسىندا – 13,4%;
ءبىلىم بەرۋدە – 9,2%;
كولىك پەن قويمادا – 9%.
2025 جىلدىڭ 9 ايىندا ەلىمىزگە تىكەلەي سالىنعان شەتەلدىك ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى 14,9 ملرد دوللارعا جەتكەن. بۇل 2024 جىلعى سايكەس كەزەڭمەن (13,4 ملرد دوللار) سالىستىرعاندا 10,9%-عا ارتىق.
جاڭا كونستيتۋتسيا – ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ ىرگەتاسى: ولجاس بەكتەنوۆ ينۆەستيتسيالىق احۋال جونىندەگى كەڭەس وتكىزدى
ينۆەستيتسيالىق احۋالدى ودان ءارى جاقسارتۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى ينۆەستيتسيالىق ساياسات تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. قۇجات جاڭا جاھاندىق ەكونوميكالىق ۇردىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن كوزدەيدى.
تۇجىرىمدامانىڭ نەگىزگى ماقساتى – قوسىلعان قۇنى جوعارى باسەكەگە قابىلەتتى ءوندىرىس قۇرۋعا جانە ەكونوميكانىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سالاسىن دامىتۋعا ينۆەستيتسيا تارتۋ.
بۇگىندە قازاقستاندا ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ سىرتقى, ورتالىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيى جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل رەتتە ينۆەستورلارمەن جۇمىس ىستەۋدە الەۋەتتى ارىپتەستەردى ىزدەۋدەن جانە كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدەن باستاپ, جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جانە ولاردى ودان ءارى سۇيەمەلدەۋگە دەيىنگى كەشەندى ءتاسىل ەنگىزىلەدى.
ينۆەستيتسيا تارتۋعا قۇقىقتىق سەنىمدىلىك كەرەك
«Kazakh Invest» ۇك» اق شەتەلدىك وكىلدىكتەرىنىڭ جەلىسىن كەڭەيتۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان كەڭسەلەردى قايتا ۇيىمداستىرۋ ەسەبىنەن ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن حالىقارالىق ىلگەرىلەتۋدى كۇشەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندار بيزنەسپەن بىرلەسىپ, ەكونوميكانىڭ جالپى قوسىلعان قۇنىن ۇلعايتۋعا ارنالعان باسىم ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرادى. مۇنداي جوبالاردى دايىنداۋ جانە قۇرىلىمداۋ ءۇشىن «بايتەرەك» ۇيح» اق جانىنان ينۆەستيتسيالىق قىزمەت (Investment Board) قۇرىلدى. ول ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق باستامالاردى ىسكە اسىرۋمەن دە اينالىسادى.
ينۆەستورلاردى كەشەندى سۇيەمەلدەۋ ءۇشىن Kazakhstan Investment House اتتى نەگىزگى دامۋ ينستيتۋتتارىن بىرىكتىرەتىن جانە ينۆەستيتسيالىق ءراسىمنىڭ جەدەل جانە اشىق ءوتۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا بىرىڭعاي ورتالىق قۇرىلادى.
ينۆەستيتسيالاردى تارتۋدا وڭىرلەرگە ەرەكشە ءرول بەرىلەدى. وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق شتابتاردىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى دايىنداۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جەتى جىلدا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ەكى ەسەگە جۋىق ءوستى
الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار سالالىق كلاستەرلەردى قالىپتاستىرۋعا جانە اكتيۆتەردى ءتيىمدى باسقارۋعا باعدارلانعان وڭىرلىك دامۋ ينستيتۋتتارىنا اينالدىرىلادى. ءبىر مەزگىلدە ارنايى ەكونوميكالىق جانە يندۋستريالىق ايماقتار شەڭبەرىندە ينۆەستورلار ءۇشىن راسىمدەر جەڭىلدەتىلەدى.
قوسىمشا شارالار ينۆەستورلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋدى كۇشەيتۋگە ارنالعان. ينۆەستيتسيالىق ومبۋدسمەننىڭ فۋنكتسياسى باس پروكۋرورعا بەرىلەدى. «جاسىل ءدالىز» دەپ اتالاتىن قاتىسۋشىلارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋدىڭ جەدەلدەتىلگەن ءتارتىبى ەنگىزىلەدى.
بۇدان باسقا, وڭىرلەردە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى قۇقىقتىق سۇيەمەلدەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ينۆەستيتسيالىق پروكۋرورلار تاعايىندالادى.