مەملەكەتتىك تىلدە تاربيەلەنەتىندەر ۇلەسى ارتىپ كەلەدى

ارينە, بۇل باسقا وڭىرلەر ءۇشىن جەتىستىك ەمەس شىعار. بىراق حالىق سانىنداعى قازاق­تاردىڭ ۇلەسى 38 پايىزدان اسپايتىن ءوڭىر ءۇشىن ايتارلىقتاي تابىس. وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن مەكتەپكە دەيىنگى قازاق تىلىندە تاربيەلەنەتىندەر ۇلەسىن تىم بولماسا 30 پايىزعا جەتكىزۋ كەرەك دەگەن ماسەلە ءجيى كوتەرىلدى. ەندى سول مەجەگە جەتىپ وتىرمىز.

«وبلىستا قازاق تىلىندە ءبىلىم الا­تىنداردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «جول كارتاسىن» ازىرلەدىك. بىلتىر 6 مەك­تەپتە قازاق تىلىندە وقىتاتىن 1-سىنىپ اشىلدى. جاڭا وقۋ جىلىندا جالپى سانى 2 مىڭعا جۋىق وقۋشى قازاق سىنىپتارىنا قابىلداندى. 9 بالاباقشادا 11 قازاق توبى اشىلدى. ءبىلىم بولىمدەرىنە 1-سىنىپقا قابىلداناتىن بالالاردىڭ كەم دەگەندە 30%-ى قازاقشا ءبىلىم الۋى قاجەتتىگى تۋرالى مىندەت قويدىق», دەدى ايناگۇل اعىبايقىزى. سونىڭ ناتيجەسىندە ازدى-كوپ تابىسقا قول جەتكىزىلگەن ەكەن. ءبىلىم باسقارماسىنىڭ اۋداندىق بولىمدەرى مەن مەكتەپتەردىڭ اتا-انالارمەن جۇمىس ىستەۋ قارقىندى جۇرگىزىلسە, تۋعان ءتىلدى توسىرقايتىنداردىڭ ازايارى حاق.

سونداي-اق ايناگۇل سۇراعانوۆانىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى كەيبىر اۋداندا ءالى كۇنگە ءۇش اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيتىن مەكتەپتەر بار ەكەن.

«مىسالى, اققايىڭ اۋدانىنىڭ ورتا­لىعى سميرنوۆ كەنتىندە, ع.مۇسىرەپوۆ اۋدانىنىڭ ورتالىعى نوۆويشيم اۋىلىندا وسىنداي كەلەڭسىز جايتتار ورىن الىپ وتىر. بۇل ءبىلىم ساپاسىنىڭ ارتۋى­نا تەرىس ىقپال ەتەدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل ەكى ەلدى مەكەنگە تيىسىنشە 300 جانە 600 ورىندىق مەكتەپ سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق پەتروپاۆل قالاسىنىڭ «كوپاي» جانە قالا ىرگەسىندەگى «بەلوە» اۋىلىنا جاڭا مەكتەپتەر سالۋ قاجەت», دەيدى باسقارما باسشىسى.

سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسىن باعالاۋدىڭ باستى كورسەتكىشى – دارىن­دى بالالاردىڭ جەتىستىكتەرى. ءبىلىم باي­گەسى جۇلدەگەرلەرى قاتارىندا ەسىل, تايىنشا اۋداندارى الدىڭعى قاتارعا شىققان. قىزىلجار, اقجار, شال اقىن, عابيت مۇسىرەپوۆ  اۋداندارىندا اتالعان كورسەتكىش 50%-دان جوعارى. ال مامليۋت, م.جۇماباەۆ, ش.ءۋاليحانوۆ, تيميريازەۆ اۋداندارى وقۋشىلارىنىڭ بەلسەندىلىگى باسەڭ.

قازىر وبلىستا 102 مەكتەپ قازاق, 112 مەكتەپ ارالاس, 225 مەكتەپ ورىس تىلىن­دە ءبىلىم بەرەدى. بىلتىر 4 كوللەدجگە كۇردەلى, 10-ىنا اعىمداعى جوندەۋ جۇ­مىسى جۇرگىزىلدى. سونداي-اق وتكەن جىلى 3 476 مامان دايار­­­لانىپ, تۇلەكتەردىڭ 70 پايىزى جۇ­مىس­پەن قامتىلعان.

«ەرەكشە ءبىلىمدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ارنالعان 26 ارنايى مەكەمە جۇمىس ىستەيدى. وندا 753 بالا ءبىلىم الادى. سەرىكتەستەرمەن بىرلەسكەن جۇمىس ناتيجەسىندە ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار 72 ستۋدەنت دۋالدى ءبىلىم الىپ جاتىر. ەرەكشە بالالارعا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ – باستى نازاردا», دەيدى ا. سۇراعانوۆا.

بىلتىر مۇعالىمدەردىڭ تامىز كون­فەرەنتسياسىندا سويلەگەن سوزىندە مەم­لەكەت باسشىسى: «زورلىق-زومبىلىققا, الىمجەتىككە, ياعني بۋللينگكە, قاتىگەز­دىك پەن وزبىرلىققا مەكتەپتەردە مۇلدە جول بەرىلمەۋى كەرەك. سوڭعى ەكى جىلدا وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قابىلداندى. اتاپ ايتقاندا, كامەلەت جاسىنا تولماعاندارعا قاتىستى جاسالعان كەز كەلگەن زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن بەرىلەتىن جازا قاتايدى, بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ قۇزىرەتى كەڭەيدى», دەگەن ەدى. اتالعان جيىنعا قاتىسقان وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى اباي ءجۇسىپوۆ وسى ماسەلەگە قاتىستى مەكتەپتەگى تاربيە ۇدەرىسىن نازاردا ۇستاۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. «وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا مەملە­كەت باسشىسى قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ ال­دىن الۋ تۋرالى زاڭعا قول قويعان. اتالعان قۇجات ناۋرىزدان باستاپ كۇشىنە ەنەدى. زاڭدا جاسوسپىرىمدەرمەن جان-جاقتى جۇمىس ىستەپ, ەرتە ارەكەت ەتۋ جولدارى قاراستىرىلعان», دەدى ول. سونىمەن قاتار جيىندا كادر تاپشىلىعىن ازايتۋ, جاس ماماندار­­عا قولايلى جاعداي جاساۋ, قۇقىقبۇزۋ-شىلىققا جول بەرمەۋ, اتا-انالارمەن ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋ سىندى ماسەلەلەر كوتەرىلىپ, ونى شەشۋ جولدارى دا ايتىلدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى