ينتەرناتتا وقىپ ءجۇر...

«80 جىلدىق تاريحى بار تاساشى ورتا مەكتەبى جانىندا ينتەرنات پەن شاعىن ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. بالا سانىنىڭ ازايىپ كەتۋىنە بايلانىستى شاعىن جيناقتى مەكتەپكە جاتادى. اۋدانداعى جالعىز مەكتەپ-ينتەر­­نات. مۇندا وسى وڭىردەگى از قامتىلعان وت­باسىنىڭ, جالدانىپ جۇمىس ىستەي­تىن مالشىلاردىڭ بالالارى جانە جەتىم, جارتىلاي جەتىم بالالار جاتىپ وقيدى», دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى نۇرگۇل ابىقانوۆا.

اۋدانداعى شالعاي اۋىلدا ورنا­لاسقان جالپى اۋماعى 3300 شارشى مەترلىك بۇل مەكتەپكە 2024 جىلى ­1 ملرد 200 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, كۇر­دەلى جوندەۋدەن وتكەن. قۇرى­لىس جۇ­مىستارى ۋاقتىلى اياقتالىپ, وتكەن جىلعى وقۋ جىلىن بالالار جۇ­­مىرت­قاداي جارقىراعان سۋ جاڭا مەك­تەپتە اياقتاعان بولاتىن. اۋىل مەكتەبىنىڭ زاماناۋي قالىپقا كەلۋى وقۋشىلاردىڭ ىنتاسىن ارتتى­­رىپ, مۇعالىمدەر مەن اتا-انالارعا دا تىڭ سەرپىن بەرىپ, سەنىم ۇيالاتقان. تالابى تاۋداي وقۋشىلار قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىرمەلەرىنە قاتىسادى. اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنەدى. ۇبت-عا دا­يىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. دومبىرا, مۇسىندەۋ ونەرىن مەڭگە­رىپ, جۇلدەلى بايقاۋلارعا بارعاندارى از ەمەس. بۇدان بولەك, 50 وقۋشى تۇراقتى تۇردە كۇرەسكە قاتىسىپ, سپورتتىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازدارى اتانعان. ارالارىندا رەسپۋبليكالىق, ءتىپتى حالىقارالىق جارىسقا قاتىسقان تالانتتى وقۋشىلار بارىن ماقتان ەتەدى. بالالاردى ونەرگە باۋلۋدا زامان­بەك نۇرقادىلوۆ اتىنداعى اۋداندىق «ونەر» مەكتەبىنىڭ ۇستازدارى كە­لىپ, شىعارماشىلىق ساعاتتارىن وت­كىزىپ تۇرادى. ءسويتىپ, شالعاي اۋىل مەك­تەبىنىڭ تالانتتى شاكىرتتەرىنىڭ شىراعىن جاعىپ, ءتاڭىرتاۋداي بيىككە سامعاۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى. وعان قوسا تاۋ بوكتەرىندەگى اۋىل بالالارى­نىڭ شاڭعى تەبۋدەگى شەبەرلىكتەرىن شىڭداۋ ءۇشىن جالاعاش اۋىلىن­داعى سپورت مەكتەبىنىڭ تاجىريبەلى جات­تىقتىرۋشىلارى اتسالىسىپ, قىسقى سپورتتى مەڭگەرۋگە باۋلىپ كەلەدى. مەكتەپتە 62 بالا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ قورىنان ىستىق تاماقپەن قامتىلعان.

«بەس بالام بار. ۇشەۋى مەكتەپ جاسىندا, الدى 6-سىنىپتا وقيدى. ءبىز كىشى تاساشىدا تۇراتىندىقتان بالالارىمىزعا ارنايى اۆتوبۋس ءبو­لىنىپ, تاسىمالمەن وقيدى. مەكتەپ جا­سالعالى بەرى ەڭسەمىز كوتەرىلىپ قال­دى. ۇلدارىم مەكتەپتەن تەگىن ىستىق تا­ماق ىشەدى, سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە قاتىسادى. ساباق ۇلگەرىمدەرى جاقسى, كۇرەستەن جەڭىمپاز بولىپ, گراموتا الدى. بالالارىمىزدىڭ جان-جاقتى دامۋىنا, بايگەلەردەن وزا شابۋىنا اتسالىسىپ جۇرگەن ۇستازدارىمىزعا ءدان ريزامىز», دەيدى اۋىل تۇرعىنى, كوپبالالى انا جۇلدىز شالاعىزوۆا.

ءۇش قاباتتى مەكتەپ جانىنداعى ينتەرنات عيماراتىنا دا وتكەن جىلى اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جاسالىپ, جايلىلىق ورناعان. مەكتەپ باسشىسى ينتەرناتتا سۋ, جارىق, جىلۋ, بالالاردىڭ جاتىن ورنى, سانيتارلىق جاعدايى باستى نازاردا ەكەنىن العا تارتتى.

«120 ورىندىق ينتەرناتتا وسى كۇنى 65 بالا بار. 5 تاربيەشى, بىلىكتى اسپاز, مەيىربيكە جۇمىس ىستەيدى. ولار بالالاردىڭ ءبىلىم الۋى مەن تار­تىبىنە جاۋاپتى. اپتا سايىن بالا­لار مونشاعا ءتۇسىپ تۇرادى. ءتورت مەز­گىل تاماق بەرىلەدى. باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ مەكتەپتە ىشە­تىن تاماعىن ەسەپكە العاندا بەس ۋاقىت تاماقپەن قامتىلعان. بالا­لاردىڭ كۇندىك تاماعىنىڭ قۇنى اس مازىرىنە بايلانىستى 1800-2000 تەڭگەنى قۇرايدى. ينتەرنات بالالارى بوس ۋاقىتتارىندا وزدەرى قالاعان كوركەمونەر ۇيىرمەلەرىنە قاتىسىپ, شىعارماشىلىقپەن اينالىسادى. كىتاپ وقىپ, وي-ءورىسىن دامىتىپ, ۇلت­تىق تاربيە قۇندىلىقتارىن سىڭىرۋگە قاتىستى مادەني ءىس-شارالار ۇنەمى وتكىزىلىپ وتىرادى. بۇل باعىتتا وقۋ­شىلارىمىزدىڭ بەلسەندىلىگى وتە جو­عارى. ينتەرنەت تە ىسكە قوسىل­عان», دەيدى مەكتەپ باسشىسى نۇرگۇل قىرىقبايقىزى.

ينتەرناتتاعى بالالاردىڭ دەنساۋ­لىعى تاجىريبەلى مەيىربيكە بۇلبۇل ەرمەكبايقىزىنىڭ قاداعالاۋىن­دا. ماماننىڭ سوزىنشە, العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە قاجەت بارلىق مۇمكىندىك جاسالعان. ينتەر­نات اسحاناسىندا 4 ادام ەڭبەك ەتەدى. بەس جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان باس اسپاز قارلىعاش رىسقۇلوۆا بۇگىنگى كۇنى اس ءمازىرى ءۇي جاعدايىنداعى تاماق تۇرلەرىنە كوشكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.

«اپتاسىنا ءبىر مەزگىل بالىق بەرى­لەدى. كۇندەلىكتى ايران, جەمىس-جيدەك, ءمانتى, لاعمان, تۇشپارا سىندى بالا­لاردىڭ تابەتى تارتاتىن ىستىق تاماق تۇرلەرى دايىندالادى, وعان قوسا نان ونىمدەرىن ءوزىمىز ءپىسىرىپ بەرەمىز. بەرىلەتىن تاعامدارىمىز تابيعي تازا­لىعىمەن ەرەكشەلەنەدى», دەيدى باس اسپاز.

الماتى وبلىسى,

كەگەن اۋدانى