قازىرگى ۋاقىتتا الەۋمەتتىك جەلىلەردە, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا جوباسىنا قاتىستى حالىق پىكىرى ارقيلى باعىتتا بەلسەندى تۇردە ايتىلىپ جاتىر. بۇل ءبىر جاعىنان ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن بەلسەندىلىگىنىڭ ارتقانىن, حالىقتىڭ ساياسي ساناسىنىڭ وسكەنىن كورسەتەدى. پىكىرلەردىڭ سان الۋاندىعى جوبانى تەرىسكە شىعارۋ ەمەس, كەرىسىنشە ونى جەتىلدىرۋ, مازمۇنىن بايىتۋ ماقساتىنان تۋىنداپ وتىر.
اسىرەسە, قوعامدا كەڭىنەن تالقىلانىپ جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى – انا ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسى. «كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىس نەگىزدەرى» ءبولىمىنىڭ ءبىرىنشى تارماعىندا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى» دەپ تاسقا قاشالعانداي ەتىپ جازىلعان. بۇل – وتانشىل, مەملەكەتشىل ازاماتتاردىڭ ەلىنىڭ, جەرىنىڭ بىرتۇتاستىعىن ويلاعان جۇرتتىڭ ورتاق توقتامى, ورتاق بايلامى.
بۇرىنعى كونستيتۋتسيادا دا «مەملەكەتتىك ءتىل – قازاق ءتىلى» دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان. بىراق قازاق تىلىنە وسىنداي اسا ۇلكەن, ءارى زاڭدى مارتەبە بەرۋ وڭاي بولعان جوق-تى. ءناسىلى باسقا بولسا دا گەرولد بەلگەر, يۆان ششەگوليحين سەكىلدى قازاق ءتىلىنىڭ پاتريوتتارى قازاق ۇلتىمەن بىلەك بىرىكتىرىپ, ءجۇزى باسقا بولسا دا جۇرەك بىرىكتىرىپ, بىرگە كۇرەسىپ ءجۇرىپ انا تىلىمىزگە وسىنداي مارتەبە العان ەدىك. ءوزىمىز دە ءۇن قوسقانبىز. ءۇن قوسۋ – ۇلەس قوسۋ! قازاق ۇلتى قازاقستاندا 40 پايىز عانا بولىپ تۇرىپ, انا تىلىنە مەملەكەتتىك مارتەبە الىپ بەرگەن ول تارتىستى كۇندەردى ۇمىتۋعا بولمايدى.
بۇگىنگى جوباداعى تاسقاشاۋ جازبا ءبىرتۇتاس «حالىق كەڭەسى» اياسىندا, ءبىرتۇتاس قازاقستان حالقى ىنتىماعىنىڭ ارقاسىندا – تابيعي زاڭدىلىق ەسەبىندە كونستيتۋتسياعا ەنگەلى وتىر. بۇل – مەملەكەت قۇرۋشى ءوز الدىنا, مەملەكەت قۇراۋشى ەتنوستاردىڭ دۇنيەتانىمىنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرۋىنىڭ جەمىسى. قازاقستان ەل-جۇرتىنىڭ بىرتۇتاستىعىن ەندىگى جەردە «قازاقستان حالىق كەڭەسى» اتالاتىن جاڭا ۇيىم قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس.
مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە قازاق ءتىلىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە, رەسپۋبليكانىڭ وركەنيەتتىك جاعدايدا دامۋىنىڭ كەپىلى رەتىندە ءوسىپ-شارىقتاۋىنا ەتنوسارالىق رەسمي ءتىل رەتىندە قىزمەت ەتىپ كەلگەن ورىس ءتىلى دە, ءتىپتى ەتنوس تىلدەرى دە ەندىگى جەردە قىزمەت ەتەتىنى ءسوزسىز. ءتىل ساياساتى ماسەلەسىندە قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتى ساقتاۋ – باستى قاعيدا. «حالىق كەڭەسى» اياسىندا ىنتىماقتاساتىن ءبىرتۇتاس ەل-جۇرت اسىرە ۇلتشىلداردىڭ ارانداتۋىنا جول بەرمەيدى.
ەندىگى ءبىر ماسەلە – ۇلتشىل, وتانشىل پاتريوتتاردىڭ كەيبىرىنىڭ كونستيتۋتسيادا ورىس ءتىلىنىڭ قوسالقى بولسا دا ورىن الۋىنا قارسىلىعى جونىندە. بۇل – ءارىسى 250 جىلدىق پاتشالىق رەسەيدىڭ وتارى, بەرىدە 70 جىل «سوۆەتتىك بولشەۆيزمنىڭ» بودانى بولعان ەلدىڭ ساناسىندا قالعان زارداپتى پسيحولوگياسى, ءتىپتى ساقتىق نوتالارى دەۋگە بولادى. ولاردى كۇستانالاۋدىڭ كەرەگى جوق. دەربەس پىكىر رەتىندە ايتىلا بەرەدى, تەك ارانداتۋدان ساق بولعانىمىز ءجون. ارگۋمەنتسىز, نەگىزسىز ايتىلا بەرسە, پوپۋليزمگە اينالىپ كەتۋى دە عاجاپ ەمەس.
قۇلبەك ەرگوبەك,
مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, ادەبيەتتانۋشى