الەۋمەتتىك جەلىدەگى بەتبۇرىس: نەلىكتەن وقىرماننىڭ از بولعانى جاقسى؟

COVID-19 كەزەڭىندە ادامدار ۇيدە وتىرىپ, ەكران الدىندا بۇرىنعىدان دا كوپ ۋاقىت وتكىزدى. TikTok ءبىر تۇندە ميلليونداعان كورەرمەن جينايتىن پلاتفورماعا اينالدى. Instagram Reels ارقىلى وسى ءتاسىلدى قايتالادى. الايدا ۋاقىت وتە كەلە ەلدىڭ نازارى السىرەدى. قولدانۋشىلار ناقتى تۇلعانى ىزدەۋدەن گورى, الگوريتم ۇسىنعان لەنتانى قاراۋدى ۇيرەندى.

وسى ساتتەن باستاپ جازىلۋشىلار سانى تانىمالدىلىقتىڭ كورسەتكىشى بولۋدان قالدى. امەريكالىق جازۋشى ءارى مەديا مەنەدجەر ەميلي ساندبەرگ بۇل قۇبىلىستى جاڭا الەۋمەتتىك مىنەز-ق ۇلىقپەن بايلانىستىرادى. ونىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك جەلىلەردەن بەلگىلى ءبىر قاشىقتىق ساقتاۋ ادامنىڭ ىشكى ەركىندىگىن اڭعارتادى.

«مەن بەس جۇزگە جەتپەيتىن جازىلۋشىسى بار جابىق Instagram-پاراقشانى قۇرمەتتەيمىن. بۇل ادامنىڭ ءوزىن تسيفرلىق قىسىمنان قورعاپ وتىرعانىن كورسەتەدى», دەيدى ول.

ساندبەرگ الەۋمەتتىك جەلىلەرگە تاۋەلدى بولماۋ ادامنىڭ قارجىلىق ءارى ەموتسيالىق تۇرعىدان ورنىقتى ەكەنىن بىلدىرەتىنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە, ءدال وسى قاسيەت بۇگىنگى قوعامدا جاڭا قۇندىلىققا اينالىپ كەلەدى.

قازاقستاندا بالالارعا الەۋمەتتىك جەلىگە تىركەلۋگە شەكتەۋ ەنگىزىلۋى مۇمكىن

ءسان مەن مادەنيەت سالاسىنىڭ ساراپشىلارى دا وسى ۇردىسكە نازار اۋدارادى. ولار ءفيلترسىز, رەتتەلمەگەن سۋرەتتەردىڭ الدەقايدا جاعىمدى, شىنايى بولاتىنان ايتادى.

شىنىمەن, قازىر اۋديتوريا جيناۋ ءۇشىن ەرەكشە شەبەرلىك تە, ۇزاق ۋاقىتتىق ەڭبەك تە قاجەت ەمەس. جازىلۋشىلار سانى بۇرىنعىداي سەنىم مەن بەدەلدىڭ ناقتى ولشەمى سانالمايدى. كەرىسىنشە وقىرمان سانى وتە كوپ اككاۋنت كۇمان تۋعىزۋى مۇمكىن.

بۇل وزگەرىستىڭ تاعى ءبىر سەبەبى الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ تولىقتاي كوممەرتسيالانۋىمەن بايلانىستى. ەگەر 2010 جىلدارى جەلىلەر جەكە حوببي نەمەسە ەرمەك رەتىندە قابىلدانسا, قازىر جەكە اككاۋنتتار جارناما, پودكاست, اقىلى كونتەنت پەن سەرىكتەستىك ساۋدا الاڭىنا اينالدى.

ونلاين-كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىراتىن ستارتاپتىڭ نەگىزىن قالاۋشى سااريم زامان بۇل ۇدەرىستى «ترانزاكتسيالىق ويلاۋ» دەپ سيپاتتايدى.

«قازىر ءبارى ءبىر ساتتە ساۋدا الاڭىنا اينالىپ كەتكەندەي. ادامدار جاڭالىققا دا پايدا كوزى رەتىندە قارايدى», دەيدى ول.

بۇل جاعدايدا شاعىن بىراق ادال اۋديتوريانىڭ قادىرى ارتتى. Financial Times دەرەگىنشە, ءداستۇرلى الەۋمەتتىك جەلىلەردە وتكىزىلەتىن ۋاقىت 2022 جىلى ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جەتىپ, سودان بەرى تومەندەپ كەلەدى. قولدانۋشىلار بىرتىندەپ جەكەلەندىرىلگەن پلاتفورمالارعا بەت بۇرىپ جاتىر. مۇندا اۆتور مەن وقىرمان اراسىنداعى بايلانىس سەنىمگە نەگىزدەلگەن.

ۇجىمدىق تۇزاق: TikTok پەن Instagram-نان نەگە شىعا الماي ءجۇرمىز؟

جازىلۋشىلارى از اككاۋنتتار سوندىقتان شىنايى كورىنەدى. ولار ينتەرنەت نە كورگىسى كەلەتىنىن ەمەس, وزىنە جاقىن دۇنيەنى جاريالايدى. ءبىرى ەستەتيكانى, ەندى ءبىرى پوەزيالىق كەشتەردى نەمەسە شىعارماشىلىق ۇدەرىستىڭ ءوزىن كورسەتەدى. مۇنداي پاراقشالاردا بەس مىڭنان از جازىلۋشى بولۋى مۇمكىن, بىراق ءدال وسى قاراپايىمدىلىق سەنىم تۋدىرادى.

بۇرىن ءوزىڭ جازىلعان ادامدار سانى ساعان جازىلعانداردان كوپ بولسا, ول ىڭعايسىز سانالاتىن. قازىر بۇل بەلگى وزگەردى. شاعىن ونلاين-اۋديتوريا ادامنىڭ ناقتى ومىردە الەۋمەتتەنگەنىن اڭعارتادى. Instagram-دا ادەيى «تانىمال ەمەس» بولۋ جاڭا مارتەبە رەتىندە قابىلدانا باستادى. بۇل – ەكراننان شىعىپ, ءوز ىقپالىن وفلاين كەڭىستىكتە قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلىس.

شاكارىم قاجى ءبىر ولەڭىندە ايتپاۋشى ما ەدى:

الەمدى تۇگەل مەن كورىپ,مەنى ەشكىم بىلمەسە. مۇقتاجىم, ءناپسىم جوق بولىپ,زيانىم جانعا تيمەسە.

ءسويتىپ, كوزگە تۇسپەۋ السىزدىك ەمەس, سانالى تاڭداۋ رەتىندە باعالانىپ وتىر. كوبەڭ ءجۇرۋ – ارتتا قالۋ ەمەس, ارتىق دابىرادان باس تارتۋ. ال شىنايى ىقپال تسيفردا ەمەس, ادام مەن ادام اراسىنداعى ءتىرى بايلانىستا ەكەنىن قوعام قايتا سەزىنە باستاعانداي.