ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ۇلىتاۋدا وتكەن العاشقى وتىرىسى قارساڭىندا قوعامدىق كوزقاراس قاق جارىلىپ, سىڭارجاق پىكىرلەر ۇلى مۇراتتى كوزدەگەن تاريحي قۇرىلىمعا «كۇلتوبەنىڭ باسىنداعى كۇندەگى جيىننىڭ ءبىرى» دەپ باعا بەرگەن ەدى. الايدا ۇلتتىق قۇرىلتاي ءوزىنىڭ ومىرشەڭ ۇستانىم, ۇتىمدى ۇسىنىستارىمەن ەل سەنىمىن سەرپىلتىپ, حالىق اسىعا كۇتىپ, ءار وتىرىسىنان تاۋداي ءۇمىت كۇتەتىن تاريحي القاعا اينالدى.
وسى قۇرىلتايعا دەيىنگى ءبىر جىلدىق كەزەڭدە كوتەرىلگەن ماسەلە, ۇسىنىلعان ۇسىنىستار جەردە قالماي, تۇپكى شەشىمىنە دەيىن قاداعالاندى.
بيىلعى بەسىنشى وتىرىسى الاشتىڭ اناسى سىر ەلىندە, ەلىمىزدىڭ رۋحاني استانالارىنىڭ ءبىرى قىزىلوردادا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتاي بەس جىلدا ءوزىنىڭ تاريحي ميسسياسىن جۇيەلى اتقارىپ, قازاق ەلىنىڭ رۋحانياتىنا عانا ەمەس, ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە دە كوپ-كورىم ۇلەسىن قوستى. 2022 جىلى ۇلت بەسىگى ۇلىتاۋدان باستاۋ العان ۇلى مۇرات جولى 2023 جىلى تۇركىستاندا, 2024 جىلى اتىراۋدا, وتكەن جىلى بۋرابايدا جالعاسقانى بەلگىلى. ءار قۇرىلتايدىڭ كوتەرگەن ماسەلەسى ءبىر-بىرىمەن ساباقتاسىپ, جۇيەلى تۇردە شەشىمىن تاۋىپ وتىردى. ماسەلەن, قۇرىلتاي باستامالارى نەگىزىندە 26 زاڭ قابىلدانىپتى. ءبىر عانا بۋرابايداعى قۇرىلتايدان كەيىن 16 زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ, ونىڭ التاۋى قابىلدانىپ ۇلگەرگەن.
ۇلىتاۋ قۇرىلتايى ناتيجەسىندە 25 قازان – رەسپۋبليكا كۇنى رەتىندە قايتا ورالىپ, 2023 جىلدان بەرى ۇلتتىق مەرەكە رەتىندە تويلانا باستادى. ال تۇركىستان قۇرىلتايى قالامگەر قاۋىمدى «قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى» اتاعىمەن قايتا قاۋىشتىردى. سونداي-اق ءار قۇرىلتايدا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا سەرپىن بەرگەن يدەولوگيالىق تۇجىرىمدار قابىلدانىپ, ەلىمىزدىڭ ونوماستيكا, ماسس-مەديا, كينەماتوگرافيا, عىلىم مەن ءبىلىم سالالارىن جاڭعىرتۋ, جۇيەلەۋ مۇمكىندىكتەرىنە قول جەتكىزدىك.
«ادىلەتتى قازاقستان» قۇرۋ جولىندا قابىلدانعان «زاڭ مەن ءتارتىپ», «ادال ازامات», «ەڭبەك ادامى», «كىتاپ وقيتىن ۇلت», «جاڭا قوعامدىق ەتيكا» جوبالارى دا – قۇرىلتاي جۇمىسىنىڭ جەمىستى ناتيجەلەرى.
ال قىزىلورداداعى قۇرىلتاي نە بەردى؟ پلەنارلىق وتىرىستان ءبىر كۇن بۇرىن قۇرىلتايدىڭ ءتورت سەكتسياعا جۇيەلەنگەن باعىتتارى بويىنشا بىلتىرعى بۋراباي قۇرىلتايىنىڭ قورىتىندىلارى شىعارىلىپ, جاڭا ۇسىنىستار تالقىلاندى. ءتورت سەكتسيا بويىنشا 200-دەن استام ۇسىنىس قابىلداندى. مەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا جەتەكشىلىك ەتكەن «الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ» سەكتسياسىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستىم. اتى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل سەكتسيا نەگىزىنەن ەلىمىزدىڭ يدەولوگيالىق دامۋ باعىتتارىن ەكشەدى. وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ساياساتىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن, قۇندىلىقتارى مەن باعىتىن بەكىتۋ تۋرالى» قۇجاتتىڭ قۇندىلىعى ساراپتالىپ, رۋحاني سالاعا قاتىستى وتكىر پىكىر, ۇتقىر ۇسىنىستار ورتاعا سالىندى.
بۇگىنگى قازاقستان الەم نازارىن اۋدارىپ قانا قويماي, التى قۇرلىقتىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرعان ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالار داۋىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ال رەفورما – ەسكىنى جوققا شىعارۋ ەمەس, حالىق يگىلىگى جولىنداعى ىزگى ءىستى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرۋ. ەلىمىزدىڭ تاريحي ساپارى دۇرىس جولدى تاڭداپ, يگىلىكتى مەجە باعىتىن ۇستانعانىنا ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ وسى وتىرىسىندا تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكىزدىك.
قۇرىلتاي وتىرىسىنا ءتور ۇسىنعان سىر ەلىنىڭ دامۋ كورسەتكىشتەرىنە شولۋ جاساپ, كىشى ارال پروبلەماسىنان باستاپ, الدىمىزداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورما بولجامىنا دەيىن توقتالعان قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ءار ءسوزى تاريحي اقيقات نەگىزىندە ءورىلدى. سونداي-اق قۇرىلتايدا كوتەرىلگەن ءار ۇسىنىستىڭ ەسكەرۋسىز قالمايتىنىنا كوزىمىز انىق جەتتى.
رۋحاني سالادان باستاپ, وندىرىستىك سالا مۇمكىندىكتەرى, ءار ازاماتتىڭ تالاپ-تىلەگى ەگجەي-تەگجەيلى سارالاندى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان – جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى «ورتا دەرجاۆا» جانە جەر كولەمى بويىنشا يسلام الەمىندەگى اسا ءىرى مەملەكەت. ءبىز بارشاعا تۇسىنىكتى, ياعني اقىلعا قونىمدى جانە ءادىل ساياساتتى جاقتايمىز, وسى ۇستانىمدى ءاردايىم ساقتايمىز. سىرتقى ساياساتتاعى ءىس-ارەكەتىمىزدىڭ ءبارى ءبىر عانا ماقساتتى كوزدەيدى. ەڭ باستىسى, مەملەكت جەرىنىڭ تۇتاستىعىن, قاۋىپسىزدىگى مەن ەگەمەندىگىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. قازاق مەملەكەتىنىڭ باسشىسى رەتىندە مەن ءۇشىن تاۋەلسىزدىك – بارىنەن قىمبات! بۇل – مەرەيتوي كەزىندەگى ۇران ەمەس, قازىرگى دۇربەلەڭگە تولى زاماندا ۇلتتىق ستراتەگيامىزدىڭ نەگىزگى قاعيداسى. مەن «تاۋەلسىزدىك دەگەنىمىز – ەڭ الدىمەن, جالپىۇلتتىق بىرلىك پەن كەلىسىم» ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇرمىن», دەگەن تەبىرەنىسكە تولى ءسوزى قۇرىلتاي تۇيىنىندەي اسەر قالدىردى.
پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەرىنە توقتالا كەلىپ, «قاراعاندى – جەزقازعان» باعىتىنداعى جولدىڭ قۇرىلىسى باستالاتىنىن جەتكىزگەن كەزدە قۋانىشتان جۇرەگىم جارىلارداي كۇي كەشتىم. ويتكەنى بۇل جوبا قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ ەكونوميكاسىن ەڭسەلەندىرۋدە جەتەكشى ءرول اتقاراتىن كۇرەتامىر ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى ەدى.
ايتىپ-ايتپاي نە كەرەك, ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ بەسىنشى وتىرىسى بەرەكەلى بايلام, بايىپتى باستامالارمەن دارالاندى, ەلىمىزدە رەفورمالار جالعاسىن تابادى. ءار ازاماتتىڭ قۇقىعى زاڭ شەڭبەرىندە قورعالادى. كونستيتۋتسيامىزعا ەنگىزىلمەك وزگەرىستەر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ كەپىلىنە اينالماق. ىشكى ساياساتىمىزدا ىركىلىس, سىرتقى ساياساتىمىزدا سىن-قاتەر بولمايدى. بەسىنشى مارتە تاريحىمىزدى دا, بۇگىنگى-ەرتەڭگى تاعدىرىمىزدى دا تارازىلاعان ۇلتتىق قۇرىلتاي ءتۇيىنى وسىنداي يگىلىكتى مەجەنى يگەرۋگە دەگەن ۇمتىلىسىمەن ەرەكشەلەندى.
بۇل ۇمتىلىس – ۇلى مۇراتتىڭ جولى. ءبىز ونى قىزىلوردا قۇرىلتايىندا تاعى ءبىر مارتە پىسىقتاپ الدىق.
بەكزات التىنبەكوۆ,
«Amanat» پارتياسى قاراعاندى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى