وسى اپتانىڭ باسىندا قىزىلوردا وبلىسى سپورت باسقارماسىنىڭ باستىعى باقتيار ارتاەۆتىڭ بۇيرىعىمەن الماس وتەشوۆتىڭ اۋىر اتلەتيكادان اتالعان ءوڭىردىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى بولىپ تاعايىندالعانىن ەستىگەندە, كادىمگىدەي قۋانىپ قالدىق.
الماس وتەشوۆتىڭ ەسىمى قالىڭ جانكۇيەرگە جاقسى تانىس. ول – جاستار اراسىندا ازيا چەمپيونى اتانىپ, ەرەسەكتەردىڭ الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە العان تۇڭعىش قازاق زىلتەمىرشىسى. داڭقتى باپكەر ۆيلوري پاكتىڭ شاكىرتى 2008, 2009 جىلدارى كانازاۆا مەن تالدىقورعاندا ۇيىمداستىرىلعان قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىندا قاتارىنان ەكى رەت جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. 2013 جىلى پولشانىڭ ۆروتسلاۆىندا قوسسايىستىڭ قورىتىندىسىندا 397 (175+222) كيلولىق باتپان تەمىردى تىك كوتەرىپ, الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتاندى. الماس وتەشەۆكە دەيىن وسى سپورت ءتۇرىن سەرىك ەتكەن بىردە-ءبىر قازاق بالاسى ءدال وسىنداي بيىك بەلەستى باعىندىرا الماعان ەدى. ودان بولەك, ول 2012 جىلى لوندون وليمپياداسىندا جەتىنشى ورىنعا جايعاسسا, 2014 جىلى ينچحونداعى جازعى ازيادادا كۇمىسپەن كۇپتەلدى. وسىلايشا, ونىڭ ەسىمى ەلىمىزدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى اتانعان تۇڭعىش قازاق اۋىر اتلەتى رەتىندە تاريحتا قالدى.
ۋاقىت وزعان سايىن شەبەرلىگى شىڭدالىپ, كورسەتكىشتەرى جىلدان-جىلعا جاقسارا تۇسكەننەن كەيىن جانكۇيەرلەر دە الماستىڭ جولىنا ۇلكەن ۇمىتپەن قارادى. اركايسىمىزدىڭ كەۋدەمىزدە «2016 جىلى ريو-دە-جانەيرودا ءداپ وسى دەنەسى شويىننان قۇيىلعانداي قارا جىگىت قازاق ەلىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, وليمپيادا جۇلدەسىن سىيعا تارتادى» دەگەن سەنىم وتى مازدادى. بىراق ءبارى ءبىز ويلاعانداي بولمادى. ەلىمىزدىڭ الەمدىك اۋىر اتلەتيكانىڭ كوشباسشىلارىنىڭ بىرىنە اينالعانى الدەكىمدەردىڭ شىمبايىنا تيسە كەرەك, ولار ءبىزدى قالاي دا تۇقىرتۋدىڭ قامىنا كىرىستى. ادەتتە ەلگە كەلگەنىمەن ەشتەڭە تاپپاي كەتەتىن دوپينگكە قارسى كۇرەس اگەنتتىگى (ۆادا) سول كەزدەرى وتانداستارىمىزدى قاتتى قىسپاققا الدى. اقىرى دەگەندەرىنە جەتتى. ۆادا «رۇقسات ەتىلمەگەن ءدارى-دارمەكتى پايدالانعان» دەگەن جەلەۋمەن اتاقتى سپورتشىلارىمىزدىڭ ءبىرازىن وليمپيا ويىندارى, الەم چەمپيوناتتارى, تاعى باسقا دا اسا ءىرى حالىقارالىق دودالاردا جەڭىپ العان جۇلدەلەرىنەن ايىرىپ, ولاردى ءتۇرلى مەرزىمگە ۇلكەن سپورتتان شەتتەتتى. زارداپ شەككەندەردىڭ قاتارىندا ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز دە بولدى.
جوعارىداعى جاعداي الماس وتەشوۆكە اۋىر سوققى بولىپ ءتيدى. ول 2015 جىلى حيۋستوندا جەڭىپ العان كۇمىس مەدالىنەن ايىرىلىپ, بىرنەشە جىلعا جارىستاردان الىستاتىلدى. سونىڭ سالدارىنان بۇرىن تۇراقتى تۇردە الىپ جۇرگەن ەڭبەكاقىسى مەن سىياقىسىنان قاعىلدى. ارمان-ماقساتى كۇل بولىپ, وي-جوسپارى قۇردىمعا كەتتى. قاراجاتتان قىسىلعان سپورتشى وتباسىن باعا المايتىنداي كۇيگە جەتتى. ءبىر سوزبەن ايتساق, ەشكىمگە كەرەك بولماي, جاپان دالادا جالعىز قالدى.
قوس بۇيىردەن قىسقان قىسىلتاياڭ كەزەڭدى الماستىڭ ءوزى بىلاي دەپ ەسكە تۇسىرەدى: «ەكى بىردەي الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە العاننان كەيىن وزىمە دەگەن سەنىمىم كۇشەيە ءتۇستى. سول ارالىقتا ازيا ويىندارىندا كۇمىس مەدالدى موينىما تاقتىم. سودان بارلىعىمىز جاتپاي-تۇرماي وليمپياداعا دايارلاندىق. ريوداعى جارىس قارساڭىندا جاسۇلان قىدىرباەۆ ەكەۋمىز ناعىز بابىمىزدا ەدىك. عالامدىق دودانىڭ باس جۇلدەسى قوس قازاقتىڭ بىرەۋىنە بۇيىراتىنىنا كامىل سەندىك. بىراق قاپيادا ەلىمىزدىڭ ءبىر توپ اۋىر اتلەتىنە «دوپينگ قولداندى» دەگەن ايىپ تاعىلدى. بۇل جاڭالىق بارشامىزعا جاي تۇسكەندەي اسەر ەتتى. ءوزىمىزدىڭ ادىلدىگىمىزدى دالەلدەۋ ماقساتىندا حالىقارالىق سوتقا دا جۇگىندىك. بىراق ودان ەش ناتيجە شىقپادى. وسىلايشا, سپورت سالاسىنىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ارامزالار ۇيىمداستىرعان قيتۇرقى ويىنداردىڭ قۇربانى بولدىق. ال ءبىز دوپينگ قولدانعان جوقپىز. ەلدىڭ الدىندا ارىمىز تازا. بۇل ءسوزدى يليا يلين دە, جاسۇلان قىدىرباەۆ تا, مەن دە نىق سەنىممەن ايتا الامىز».
اتاقتى اۋىر اتلەتتىڭ باسىنا كۇن تۋعان كەزدە «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە «وتەشوۆ نەگە وكپەلى؟» (02.04.2008 ج.) اتتى ماقالا جاريالاندى. ودان كەيىن «قوعامعا كەرەكسىز بولعانىما قىنجىلامىن» (15.03.2022 ج.) دەگەن كولەمدى سۇحبات جارىق كوردى. كەيىننەن عالىم سۇلەيمەننىڭ «يۋتۋب» الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى «بەرەن», نۇرسەيىت جىلقىشىبايدىڭ «ۋاقىت كورسەتەدى» باعدارلامالارىندا الماس اعىنان جارىلىپ, باسىنان كەشىرگەن جايتتاردىڭ بارلىعىن بۇكپەسىز باياندادى. سونىمەن قاتار وسى سپورت ءتۇرىنىڭ توڭىرەگىندە بولىپ جاتقان كەلەڭسىز جايتتاردى جايىپ سالدى. سودان كەيىن بارىپ قانا قازاق قوعامى تەمىر كوتەرگەن تولاعايعا نازار اۋداردى.
ەڭ ءبىرىنشى بولىپ جاناشىرلىق پەن جىلى شىراي تانىتقان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ پەن وبلىستىق سپورت باسقارماسىنىڭ باستىعى باقتيار ارتاەۆ ەدى. ونىڭ الدىندا مۇرات ومىربەك پەن شالقار ءتالىپوۆ سىندى كاسىپكەرلەردىڭ قولداپ كەلگەنىن ايتا كەتكەن ابزال. سول ازاماتتاردىڭ كومەگىنىڭ ارقاسىندا الماس 2005 جىلعى اقپاندا تۋعان جەرىنە ورالىپ, «مۇز ايدىنى» كەشەنىنە ادىسكەر قىزمەتىنە قابىلداندى. سول جىلدىڭ جازىندا «وليمپيادالىق رەزەرۆ دايارلاۋ ورتالىعى» مەكەمەسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارلىعىنا تاعايىندالدى. ەندى مىنە, 37 جاستاعى ازامات وبلىستىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى قىزمەتىن اتقاراتىن بولدى.
قازىر الماستىڭ يىعىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ارتىلىپ وتىر. سەبەبى, قىزىلوردا – قازاقستان اۋىر اتلەتيكاسىنىڭ ۇستاحاناسى ىسپەتتەس. ءدال وسى وڭىردەن يليا يلين, رومان رۋسيانوۆسكي, داۋرەن شاۋتەەۆ, قۋانىش راحاتوۆ, ايبول الدابەرگەنوۆ, جومارت جاراسباەۆ, راحات بەكبولات, اسىلجان بەكتاي, ەراسىل ساۋلەبەكوۆ, ەرسەيىت بەيبارىس, تاعى باسقا دۇلدۇلدەر شىقتى. سونداي-اق ولاردىڭ باپكەرلىك مەكتەبى دە كەرەمەت. بىراق كەيىنگى كەزدە بۇل وڭىردە زىلتەمىر سپورتى ءبىراز تۇرالاپ قالعانى دا بەلگىلى. ەندى سونى قالپىنا كەلتىرىپ, جەڭىسپەن ورىلگەن تاماشا ءداستۇردى جالعاستىرىپ, داڭقى الىسقا جايىلعان سىر بويى اۋىر اتلەتيكاسىنىڭ كوسەگەسىن قايتا كوگەرتۋ وسى سپورت ءتۇرىنىڭ «وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىققان» الماس وتەشوۆتەي مايتالمانعا جۇكتەلىپ وتىر. ولاي بولسا, العا, الماس!