ەلوردادا حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ جىلدىق قورىتىندى قۇرىلتايى ءوتىپ, باسشىسى راۋان كەنجەحان ۇلى وسى جىلعا ارنالعان ءىس-قيمىل جوسپارى اياسىندا اتقارىلعان جۇمىستاردى باياندادى. قۇرىلتايعا پرەزيدەنت كومەكشىسى – ءباسپاسوز حاتشىسى رۋسلان جەلدىباي, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ قۇرىلتايشىلارى, ورتالىق كەڭەس مۇشەلەرى, قور دەمەۋشىلەرى, وڭىرلىك فيليال توراعالارى مەن دەلەگاتتار قاتىستى.
راۋان كەنجەحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى ءۇش جىلدا 60-تان اسا, ال بيىلدىڭ وزىندە ايماقتىق, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى 25-كە جۋىق ءىس-شارا وتكىزىلىپ, قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ مەن قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ باعىتىندا ماڭىزدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلعان.
– ءبىز ءۇشىن قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ ادىستەمەسى مەن تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋدەگى اسا ماڭىزدى باعىتتىڭ ءبىرى – ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى وقىتۋ ادىستەمەسى. وسى باعىتتا بىرقاتار جۇمىس ىستەلىنىپ جاتىر. فورۋمدار وتكىزىپ, مۇعالىمدەرمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيمىز. ەكىنشى باعىت – قازاق ءتىلىن زامانعا ساي مازمۇنمەن بايىتۋ. ونىڭ اياسىندا بالالارعا قاجەتتى ادەبيەت, مۋلتفيلم, كينودان باستاپ, عىلىمي, ىسكەرلىك ادەبيەتتەردى بارىنشا كوبەيتۋگە تىرىسامىز. ءۇشىنشى باعىت – ءتىلدى قازىرگى جاھاندىق تەحنولوگيالارعا جاقىنداتۋ, وسى ۇردىسكە قوسۋ. ايتا بەرسە, شارۋا كوپ, ءبارى ماڭىزدى. بىراق ءبىز ءوزىمىزدىڭ قاۋقارىمىزعا قاراي الداعى ۋاقىتتا ءدال قازىر وزەكتى بولىپ كورىنگەن وسىنداي ءۇش باعىتتا تاڭداپ الىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز, – دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىعىنا وراي اقىننىڭ اكادەميالىق جيناعى قازاق, اعىلشىن, ورىس, قىتاي تىلدەرىندە جاريالاندى. بۇعان قوسا انا ءتىلىمىزدىڭ رۋحاني مارتەبەسىن كوتەرەتىن بىرقاتار كىتاپ اۋدارىلىپ, باسىلىپ شىقتى.
«قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ باستاماسىمەن Disney جانە Pixar ستۋديالارى تانىمال فيلمدەرىن قازاق تىلىنە دۋبلياجداۋ ءداستۇرىن جالعاستىردى. بيىل «اقشاقار», «ەليو», «ليلو مەن ستيچ», «اڭدار شاھارى 2» سياقتى تانىمال تۋىندىلارى كاسسالىق تابىس كورسەتكىشتەرى بويىنشا رەكورد جاڭارتتى. ماسەلەن, قاراشانىڭ 27-ءسى كۇنى تانىستىرىلعان «اڭدار شاھارى 2» انيماتسيالىق ءفيلمى العاشقى اپتادا-اق قازاقستان مەن ورتالىق ازيادا جالپى تابىستىڭ 15,5 پايىزىن قازاقشا نۇسقا ەسەبىنەن جينادى.
بيىل العاش رەت ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىمەن بىرلەسىپ «انا ءتىلى» رەسپۋبليكالىق زياتكەرلىك وليمپياداسى ۇيىمداستىرىلىپتى. وليمپياداعا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن 5 مىڭ وقۋشى قاتىسىپ, اقتىق سىنعا 64 كوماندا ءوتتى. جەڭىمپاز 8 وقۋشىعا جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ گرانتتارى تابىستالدى. سونىمەن قاتار «جارقىن بولاشاق» شىعارماشىلىق وليمپياداسى جالعاسىن تاۋىپ, ۇزدىك وقۋشىلارعا ءبىلىم گرانتتارى ۇسىنىلدى.
سونىمەن قاتار قوعام باسشىسى پرەزيدەنتتىڭ اقش-قا رەسمي ساپارى كەزىندە حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى مەن «OpenAI» كومپانياسىنىڭ ChatGPT-ءدىڭ قازاق تىلىندەگى مۇمكىندىكتەرىن دامىتۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
قۇرىلتاي بارىسىندا «Qazaq Tili Endowment Foundation» قورىنىڭ قىزمەتى, جارنا تۋرالى, قوعام اتىنان بەرىلەتىن ماراپاتتار ەرەجەسى جانە وڭىرلىك فيليال توراعالارىن سايلاۋ ەرەجەلەرى تانىستىرىلدى.
راۋان كەنجەحان ۇلى الداعى كەزەڭدە قازاق ءتىلىن وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, وقۋ ساۋاتىن كۇشەيتۋ, بيزنەستە, IT سالاسىندا جانە قوعامدىق ومىردە قازاق ءتىلىن كەڭىنەن قولدانۋ, سونداي-اق قازاق ءتىلدى كونتەنتتى تسيفرلاۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
قۇرىلتايدا سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتورە ءجۇسىپ ءسوز سويلەپ, قازاق ءتىلىن دامىتۋداعى جانە مادەني بىرەگەيلىكتى نىعايتۋداعى وتكەن جىلدىڭ ناتيجەلەرىن اتاپ ءوتتى.
– 2025 جىل – قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق دەڭگەيدە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان كەزەڭ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاق ءتىلىن دامىتۋ ەڭ ماڭىزدى ۇلتتىق باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ونىڭ ۋاقىت وتە كەلە قازاق ءتىلى ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس تىلىنە اينالادى دەگەن ۇستانىمى ەل بولاشاعىنىڭ ستراتەگيالىق پايىمىن كورسەتەدى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى ءتىلدى عىلىمعا, بيزنەسكە, تەحنولوگياعا, مەديا مەن تسيفرلىق ورتاعا كىرىكتىرۋ قاجەتتىگىن ايتادى. ءتىل تەك ءرامىز ەمەس, قارىم-قاتىناستىڭ, شىعارماشىلىقتىڭ جانە كاسىبي دامۋدىڭ تولىققاندى قۇرالى بولۋعا ءتيىس, – دەدى ن.ءجۇسىپ.
ءىس-شارا ۇيىمنىڭ الداعى جىلعا ارنالعان جوسپارىن, قازاق ءتىلىنىڭ ءومىردىڭ ءتۇرلى سالاسىنداعى ورنىن نىعايتۋ جونىندەگى بۇدان بىلايعى قادامدارىن تالقىلاۋمەن اياقتالدى.