قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى جاھاندىق ورتاشا كورسەتكىشتەن ەكى ەسە جوعارى بولدى

ەكونوميكانىڭ وڭ ديناميكاسى قىزمەت كورسەتۋ, ساۋدا, ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە قۇرىلىس سەكتورلارىندا ايقىن بايقالادى. ناقتى سەكتورداعى ءوندىرىستىڭ ۇلعايۋى, قۋاتتاردى جاڭارتۋ جانە جاڭا جوبالاردىڭ ىسكە قوسىلۋى جالپى وسىمگە ايرىقشا ۇلەس قوستى. ونەركاسىپ سالاسى 7,3 پايىز ءوسىم كورسەتىپ, جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 30 پايىزدان استامىن قامتاماسىز ەتتى. ساۋدا جانە كولىك سالالارىمەن بىرگە بۇل باعىتتار ءجىو ءوسىمىنىڭ 70 پايىزىنا جۋىعىن قۇرادى.

سالالار بويىنشا ءوسىم كەلەسىدەي: ترانسپورت جانە قويمالاۋ — 20,7 پايىز, قۇرىلىس — 15,1 پايىز, ونەركاسىپ — 7,3 پايىز, ساۋدا — 9 پايىز, اۋىل شارۋاشىلىعى — 5,4 پايىز, بايلانىس — 4 پايىز. تاۋ-كەن ءوندىرۋ سالاسى 9,6 پايىزعا, وڭدەۋ سەكتورى 5,8 پايىزعا ارتتى. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ماشينا جاساۋ 11,5 پايىز, ونىڭ ىشىندە, حيميا ونەركاسىبى 10,9 پايىز, تاماق ءوندىرىسى 9,1 پايىز, مۇناي وڭدەۋ 6,3 پايىز, مەتالل بۇيىمدارى ءوندىرىسى 14,1 پايىز, قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى 5,3 پايىز ءوسىم كورسەتتى.

OECD بولجامىنا سايكەس, بيىل الەمدىك ەكونوميكانىڭ ورتاشا ءوسىمى 3,2 پايىز دەڭگەيىندە كۇتىلەدى. قازاقستان بۇل كورسەتكىشتەن ەكى ەسەگە جۋىق جوعارى قارقىن كورسەتىپ وتىر. مۇنداي سەرپىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ كوپۆەكتورلى ءارى ديۆەرسيفيكاتسيالانعان مودەلگە كوشىپ كەلە جاتقانىن ايعاقتايدى.

ەكونوميكانىڭ تۇراقتى وسۋىنە «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جانە تەحنولوگيالىق جوبالارى دا ايتارلىقتاي ىقپال ەتىپ وتىر. قور توبىنىڭ 2025 جىلعا ارنالعان ينۆەستيتسيالىق پورتفەلى جالپى سوماسى 50 ترلن تەڭگەدەن اساتىن 130 جوبانى قامتيدى. ونىڭ ىشىندە 33,3 ترلن تەڭگە مۇناي-گاز, ەنەرگەتيكا, كولىك-لوگيستيكا, قۇرىلىس جانە وزگە دە سالالارداعى 46 جاڭا ءىرى باستاماعا باعىتتالعان.

جوبالاردىڭ اراسىندا «جاتسلى مەكتەپ» ۇلتتىق پيلوتتىق جوباسى (1,4 ترلن تەڭگە), ەنەرگەتيكاداعى 18 جوبا (10,3 ترلن تەڭگە), 5G جەلىسىن سالۋ (536,9 ملرد تەڭگە), «نينت» اەا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ (619 ملرد تەڭگە) جانە «مويىنتى — قىزىلجار» تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى (566 ملرد تەڭگە) بار.

2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قور اكتيۆتەرى 41,1 ترلن تەڭگەگە جەتىپ, ءبىر جىلدا 11,3 پايىزعا ارتتى. بۇل — سوڭعى توعىز جىلداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. ءتۇسىم 16,4 ترلن تەڭگەگە (+6,5%), مەنشىكتى كاپيتال 25,6 ترلن تەڭگەگە (+17,7%), ال تازا پايدا 2,4 ترلن تەڭگەگە (+38,6%) دەيىن ءوستى. قور كومپانيالارىنىڭ وندىرىستىك ناتيجەلەرى دە جاقساردى: شيكى مۇناي ساتۋ 1,2 پايىزعا, جۇك تاسىمالى 11,4 پايىزعا, ۋران ءونىمى 23,3 پايىزعا, اففينيرلەنگەن التىن 55 پايىزعا, تەلەكوممۋنيكاتسيالىق قىزمەتتەر 9,4 پايىزعا ارتتى.

قوردىڭ تابىسى ەكونوميكانى ودان ءارى جاڭعىرتۋ مەن ارتاراپتاندىرۋعا قايتا ينۆەستيتسيالانۋدا. كورپوراتيۆتىك باسقارۋدى جەتىلدىرۋ, تاۋەلسىز ديرەكتورلاردىڭ ءرولى مەن اشىقتىقتىڭ ارتۋى, حالىقارالىق تاجىريبەلەرگە بەيىمدەلۋ قور توپتارى اراسىنداعى سينەرگيانى كۇشەيتىپ, تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.