• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ءبىلىم 20 قاراشا, 2025

بىرەگەي وقۋ ورداسى

40 رەت
كورسەتىلدى

تالدىقورعان جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجىنىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويى جاقىنداپ قالدى. ىرگەتاسى سوناۋ 1936 جىلى قا­لانعان كونە مەكەمەنىڭ تاريحى دا ەرەكشە. اۋەلىندە سول كەزدىڭ ىڭ­عايىنا ساي 30 ورىندىق مەكەمە جەرتولەدە اشىلعان ەكەن.

جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ بەلەڭ الۋى, كادر تاپ­شى­لىعى اسەر ەتسە كەرەك, مەدبيكەلەر كۋرسىن اشۋ جونىن­دە­گى العاشقى ۇسىنىستى كوتەرگەن جانە مەكەمەنىڭ نەگىزىن قالاعان سول كەزدەگى اۋدانارالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ن.ي.جەلۆاكوۆ بولىپتى. ونىڭ باسقارۋىنداعى اتالعان مەدي­تسينالىق كۋرس 1940 جىلى مەكتەپ دارە­جەسىنە دەيىن كوتەرىلگەن. ن.ي.جەلۆاكوۆ 1941 جىلى مايدانعا شاقىرىلۋىنا بايلانىستى مەكتەپ جۇمىسىن, ونىڭ ارىپتەسى, قازاق كسر-نىڭ ۆ.م. مولوتوۆ اتىنداعى (قازىرگى س.اسفەندياروۆ) مەديتسينالىق ينس­تيتۋتىن بىتىرگەن ل.ب.كروۆيا­كوۆسكايا جالعاستىرعان. سۇراپىل سوعىس جىلدارى جوعارى جاقتىڭ نۇسقاۋىمەن تالدىقورعانداعى مەديتسينالىق مەكتەپتە جەدەلدە­تىلگەن باعدارلامامەن جۇزدەگەن مەديتسينا مامانى دايارلانىپ, مايدان دالاسىنا اتتاندىرىلعان.

ءبىر قىزىعى, شاقىرساڭ كەلتىرە المايتىن, تاريح بەتتەرىندە تانىمال بوگوياۆلەنسكي, اۆتو­نوموۆ سياقتى مەديتسينا عىلى­مدارىنىڭ مايتالمان عالىم-پروفە­سسورلارى, بەلگىلى بيولوگ ۆ.ت.كاجەرين, اسكەري جەتەكشى ي.ەسينوۆ, الەكساندروۆسكايا, باۆەمارلار سياقتى تۇلعالارى سوعىس جىلدارى رەسەيدەن جەر اۋدارىلىپ كەلگەن ەكەن. ولار تالدىقورعانداعى قاراپايىم شاعىن مەكتەپتە كەروسين شامنىڭ جارىعىمەن ءدارىس بەرگەنى ارحيۆ قۇجاتتارىندا ايتىلادى. ول كەزدە مەديتسينالىق وقۋ قۇرالدارى جەتكىلىكسىز, ارنايى زەرتحانالار دا بولماعان.

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس اياقتالعاننان كەيىن مەكتەپ اتاۋى مەديتسينالىق ۋچيليششە بولىپ اۋى­سىپ, وندا الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ تۇلە­گى ف.م.ۋپير 24 جىل بويى ديرەك­تور­لىق قىزمەت ىستەدى.

سوعىس جىلدارى پولكوۆنيك دارەجەسىنە دەيىن كوتەرىلگەن بىلىكتى دارىگەر فيليپپ ماكسي­موۆيچ تالدىقورعان مەديتسي­نالىق ۋچيليششەسىنىڭ وركەندەۋىنە قوماقتى ۇلەس قوستى. ول وقۋ ورنىن باسقارعان جىلدارى سو­عىستان العان جاراقاتتارىنا قارا­ماي, جۇك ماشيناسىمەن الىس اۋىلدارعا شىعىپ, جەرگىلىكتى ۇلت وكىلدەرىن جيناپ, جۇمىسقا تارتىپ, جاتاقحانا تاۋىپ بەرگەن.

مىنە, وسىنداي تاريحى باي وقۋ ورنى 1994 جىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن تالدىقورعان مەديتسينالىق كول­لەد­جى بولىپ وزگەردى.

كوللەدجدىڭ نەگىزگى دامۋ  كەزەڭى 1997 جىلى اتالعان ءبىلىم ورداسىنا وبلىسىمىزدىڭ قۇرمەتتى ازاماتى – مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سەرىك ماكسيم ۇلى جانسەڭگىروۆ باسشىلىعىنا كەلگەننەن باستاۋ الدى دەسەم, ارتىق ايتپايمىن. قازىرگى وقۋ ورداسىن بۇرىنعى مەكتەپ تۇرماق, وسىدان جيىرما جىلعى كوللەدجبەن سالىستىرا المايسىز.

«مەن جۇمىسقا العاش كەلگە­نىمدە, مەكتەپتىڭ قارىزى تىم كوپ ەكەن. بيۋدجەت تاپ­شىلىعىنان مۇعالىمدەر جا­لا­قىسىن ايلاپ الا الماعان. مەكەمەنىڭ قىسقى جىلۋىنا, ەلەكتر جارىعىنا, باسقا دا كوممۋنالدىق شىعىن­دار تولەنبەگەن, ەكونوميكالىق تۇر­­­عىدان قيىن كەزدەر ەدى», دەيدى وت­كەن­دى ەسكە العان سەرىك ماكسيم ۇلى.

بۇگىندە كوللەدج – ەلىمىزدەگى ۇلگىلى وقۋ ورنى عانا ەمەس, وزىق تاجىريبە مەكتەبى. اتاق-داڭقى ەل اۋماعىنان اسىپ, شەت مەملەكەتتەر تاني باستادى. قازىر شەتەلدىكتەر دە قىزىعىپ, تاجىريبە الماسۋ­عا ءجيى كەلەتىن وزىق وقۋ ورنىنا اينالعان. ءار ءپاننىڭ وزىندىك ناقىشىنا نەگىزدەلگەن وقۋ كابينەتى بار. اسىرەسە نەگىزگى ءپان سانالاتىن اناتوميا كابينەتتەرى جابدىقتالۋ جاعىنان جوعارى مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەت بازاسىنان بىردە-ءبىر كەم ەمەس. وقۋ ۇدەرىستەرى, ارنايى دايىندالعان مۇردە سۇيەكتەرىنەن, مۋلياجداردان بولەك, جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن ۇلكەن ەكران قون­دىر­­عىلارمەن جۇرگىزىلەدى. ستۋدەنت­تەرگە بارلىق جاعداي جاسالعان. ەمتيحاندار ۆيدەو جانە اۋديو فيكساتسيالى جۇيەسى بار ارنايى كابينەتتەردە وتەدى. بولاشاق مامان بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا ناۋقاستى تولىعىمەن تەكسەرىپ, وعان قاجەتتى كومەك كورسەتۋىن ارنايى كومپيۋتەرلىك ۆيرتۋالدى كلينيكا ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس. سىناقتان ءوتۋشى ترەناجەرگە بەكىتىلگەن ولشەۋ-باقىلاۋ بلوگىنەن ءوز ارەكەتىن كورىپ وتىرادى. بلوكتاعى مالىمەتتەر Wi-Fi جەلىسى ارقىلى تەلەديدارعا جە­تىپ, ۇدەرىستى باقىلاپ وتىرعان نۇس­قاۋشى سىناقتان ءوتۋشىنىڭ ءىس-ارە­كەتىنىڭ قاتە, نە دۇرىس ەكەنىن تەكسەرەدى.

كوللەدجدە جاساندى ينتەل­لەكتىگە نەگىزدەلگەن ۆيرتۋالدى كلينيكا نەمەسە سيمۋلياتسيالىق ورتالىق 2014 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ورتالىق كوللەدجدىڭ بىلىمگەرلەرى مەن بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ جانە قايتا دايارلاۋ بو­لىمىندە وقيتىن ورتا بۋىندى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارنايى پاندەردەن العان تەوريالىق ءبىلىمىن ءىس جۇزىندە جەتىلدىرىپ, تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋعا ار­نالعان زاماناۋي تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن. مۇندا ناۋقاستىڭ ورنىنا پايدالاناتىن جاساندى مانەكەندەر مەن فانتومدار كادىمگى اۋرۋ ادامنان اۋمايدى, ءتۇرلى اۋىرسىنعان دىبىس شى­عارىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپالى كورسەتىلۋىن بىلىمگەردەن تالاپ ەتەدى, قاتەسىن انىقتايدى, قىسقاسى وقۋ ۇدەرىسىنىڭ ساپالى وتۋىنە جول اشادى.

قازىر تالدىقورعان جوعارى مەديتسينالىق كوللەدجى – ەلىمىز­دەگى كوللەدجدەر اراسىنداعى سايىس­­تار­دىڭ بىرنەشە دۇركىن جەڭىم­پا­زى. وقۋ ورداسى 2015 جىلى قى­تاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءۇرىمشى قالاسىنداعى شينجيان مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن حالىقارالىق بايلانىس ورنا­تىپ, ەكىجاقتى بىرلەسكەن جوبا­­لار­دى (وقىتۋشىلاردىڭ ءبى­لىم جەتىلدىرۋ كۋرستارىن ۇيىم­­داستىرۋ, بىرىككەن شە­­بەر­­لىك دارىستەر, سەمينارلار, ت.ب) ىسكە اسىرۋدى قولعا العان. تاعى ءبىر جاڭالىق, وقۋ ور­نىن­دا مۇم­­كىندىگى شەكتەۋلى, ەستۋ قابىلەتىنەن ايىرىلعان جان­دار­عا ارنالعان ءتىس ەمدەيتىن دارى­گەرلەردى دايارلايتىن جاڭا ءبولىم اشىلعان.

مەديتسينا كوللەدجىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – وقۋ-تاربيە ۇردىسىندە وقىتۋدىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگىن كوتەرۋ, ساباقتىڭ عىلىمي-ادىس­تە­مەلىك دەڭگەيىن جاقسارتۋ, ستۋ­دەنت­تەردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن تاجىريبە نەگىزىندە ۇيرەتۋ ەكەنىن ەسكەرسەك, ءسوز ەتىپ وتىرعان كوللەدج ۇجىمى وسى سىناقتاردان سۇرىنبەي, ابىرويمەن ءوتىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدەگى ماقتاۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ بىرەگەيى ەكەنىنە كۇمان جوق.

 

مىرزاحمەت ەرەجەپوۆ,

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى

 

تالدىقورعان 

سوڭعى جاڭالىقتار