قوعامدى ءتۇيىنى تارقاتىلمايتىنداي تۇيتكىلگە اينالعان ينتەرنەتتەگى الاياقتاردىڭ اۋرەسى الاڭداتىپ وتىر. كەيىنگى جىلدارى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جاسالاتىن قىلمىستىڭ تامىرىنا بالتا شابىلا قويعان جوق.
اتىراۋ وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل ۋاكىلى راسۋل جولداستىڭ ايتۋىنشا, الاياقتار WhatsApp, Instagram, Telegram, Facebook جەلىسىن, شەتەلدە تىركەلگەن ءموبيلدى نومىرلەر مەن فەيك اككاۋنتتاردى ءجيى پايدالانادى. ماسەلەن, بيىل 6 ايدا 50-گە جۋىق كۇدىكتى ۇستالىپ, 133 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولدانىپتى.
«كەيبىر دەرەكتەرگە قاتىستى تەرگەۋ امالدارى جالعاسىپ جاتىر. اتىراۋ وبلىسىندا تىركەلگەن كيبەرقىلمىستاردىڭ باسىم بولىگى ينتەرنەت-دۇكەندەر ارقىلى جالعان تاۋار ساتۋ, ءوزىن بانك قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرۋ, فيشينگتىك سىلتەمەلەرمەن جەكە دەرەكتەردى ۇرلاۋ تاسىلىمەن جاسالادى. «كيبەرباقىلاۋ» پلاتفورماسىمەن 2 مىڭنان اسا فيشينگتىك سايت بۇعاتتالدى. بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرگە جالعان نومىرلەر مەن الاياقتىق قوڭىراۋلاردى انىقتاۋ, تۇرعىندارعا SMS ارقىلى ەسكەرتۋ حابارىن تاراتۋ جۇمىسى تۇراقتى جۇرگىزىلىپ وتىر. تۇرعىندارعا كيبەرقاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋدى, كۇماندى جايت تۋىنداعاندا 102 نومەرىنە حابارلاۋدى ەسكەرتىپ كەلەمىز», دەيدى ر.جولداس.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتى انىقتاۋ, جولىن كەسۋ ماقساتىندا «كيبەرپول» جەدەل توبى جۇمىس ىستەيدى. بيىل وڭىردەگى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە كيبەرقاۋىپسىزدىككە 20 مىڭنان اسا تۇرعىن قاتىسقان ارنايى لەكتسيالار وتكىزىلگەن. بىراق سوعان قاراماستان, تۇرعىندار اراسىندا الاياقتاردىڭ جەمساۋىنا اينالعاندار قاتارى ازايار ەمەس.
ماسەلەن, اتىراۋ قالاسىنىڭ 23 جاستاعى بويجەتكەن الاياقتىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ, قارجىسىنان قاعىلعان. ول ءوزىنىڭ الدانعانىن ءتۇسىنىپ, پوليتسياعا جۇگىنگەن. ال ءتارتىپ ساقشىلارى جەدەل ارەكەت ەتىپ, كۇدىكتىگە قاتىستى جەدەل ءىس-شارانى قولعا الدى. جەدەل ىزدەستىرۋ كەزىندە الاياقتىق قىلمىسىمەن اينالىسقان كۇدىكتىنىڭ ورال قالاسىندا تۇراتىن 35 جاستاعى ايەل ەكەنى انىقتالدى. كۇدىكتىنىڭ وتباسى بار, الايدا بۇرىن سوتتى بولعان. الاياقتىق ارەكەتىن جاساعان كەزدە جەكە كاسىپكەردىڭ دۇكەنىندە ساتۋشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن.
«كۇدىكتى ايەل ءبىر رەت قولدانۋ ءۇشىن بىرنەشە ابونەنتتىك نومەردى پايدالانعان. پاتەردى جالعا الۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ادامداردىڭ اقشاسىن ءوزىنىڭ اتىنا تىركەلگەن ءارتۇرلى ەسەپشوتقا اۋدارىم جاساۋ ارقىلى قىلمىستىق ارەكەتىن جوسپارلاپتى. ءسويتىپ, ءوزىنىڭ مەنشىگىندە جالعا بەرەتىن پاتەرى بولماسا دا, ەكى بولمەلى باسپانانى ارزان باعامەن جالعا بەرەتىنى تۋرالى جالعان جارناما شىعارادى. وسىلايشا, ول جابىرلەنۋشىنىڭ 110 مىڭ تەڭگەسىن جىمقىرعان. وعان قىلمىستىق كودەكستىڭ 190-بابى 2-بولىگىنىڭ 4-تارماعىمەن كوزدەلگەن قىلمىستى جاساعانى ءۇشىن ايىپ تاعىلىپ, ءىس سوتقا بەرىلدى. سوت وعان 2 جىلعا باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسىن تاعايىندادى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
تاعى ءبىر الاياق ءارتۇرلى ءتاسىل قولدانعان زاڭسىز ارەكەتىن ءبىر جىل بويى جالعاستىرىپ كەلگەن. وردا بۇزاتىن وتىزدان ەندى اسقان اتىراۋلىق كۇدىكتى 2022–2023 جىلدارى تانىسىنىڭ سەنىمىنە كىرىپ, جۇمىسقا تۇرعىزۋعا ۋادە ەتكەن. ءسويتىپ, الداۋىنا كونگەن تانىسىنا 800 مىڭ تەڭگە ماتەريالدىق شىعىن كەلتىرگەن. قىلمىستىق ءىس-ارەكەتىن جاساۋ ءۇشىن داۋىسىن ايەل ادامعا اۋىستىرىپ, بىرنەشە سيم-كارتانى پايدالانىپ وتىرعان. كۇدىكتى مۇنىمەن شەكتەلمەي, قالا اۋماعىندا ورنالاسقان پاتەردى جالعا الىپ, ونى ساتۋ ءۇشىن الدىن الا تولەمدەر العان.
ء«بىر پاتەردى 150 مىڭ تەڭگەگە جالعا الىپ, 8 ملن تەڭگەگە ساتاتىنى جونىندە جارناما شىعارعان. جوسپارلاعان زاڭسىز ءىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جابىرلەنۋشىدەن پاتەر ءۇشىن اۆتوكولىك پەن 2 ملن تەڭگەگە ساۋدالاسىپ, قارجىنى نوتاريالدى تۇردە قارىز الۋ شارتىن جاساقتاۋ ارقىلى الاتىنىن ايتقان. ءسويتىپ, جابىرلەنۋشىگە 2 ملن تەڭگە ماتەريالدىق شىعىن كەلتىرگەنى انىقتالدى. الەۋمەتتىك جەلىدە تۇرمىستىق تەحنيكالىق بۇيىمداردى ساتۋعا جارناما جاساپ, بىرنەشە تۇرعىندى الداعان», دەپ ءمالىم ەتتى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ال بيىل مامىردا تاعى ءبىر الاياق كۋرەر ارقىلى ارەكەت ەتىپ, 90 جاستاعى زەينەتكەردىڭ 6 ملن تەڭگەسىن الداپ العانى تىركەلدى. كۇدىكتى الدىمەن قارياعا تەلەفون شالىپ, ءوزىن قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرعان. قاريانىڭ قىزىن جول-كولىك وقيعاسىنا كىنالى دەپ سەندىرگەن. جاعدايدى «رەتتەۋ» ءۇشىن ءىرى كولەمدە اقشا تالاپ ەتىپ, ارنايى كۋرەر جىبەرىلەتىنىن ايتقان. قورقىنىش پەن ۋايىمعا سالىنعان قاريا ۇيىنە كەلگەن بەيتانىس ادامعا 6 ملن تەڭگەسىن بەرىپ جىبەرگەن. الايدا جابىرلەنۋشى ارادا 10 كۇن وتكەن سوڭ پوليتسياعا اتالعان وقيعاعا قاتىستى شاعىم ءتۇسىردى. زەينەتكەردىڭ شاعىمىنا بايلانىستى جەرگىلىكتى كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جەدەل-ىزدەستىرۋ شاراسىن جۇرگىزدى.
«ارنايى جۇرگىزىلگەن ءىس-شارانىڭ ناتيجەسىندە كۋرەر رەتىندە ارەكەت ەتكەن 1994 جىلعى ەر ادام ۇستالدى. ونىڭ «ياندەكس» قوسىمشاسى ارقىلى كۋرەرلىك قىزمەت اتقاراتىنى انىقتالدى. كۋرەر تاپسىرىسقا سايكەس 6 ملن تەڭگەنى باسقا ادامعا جەتكىزگەنىن ايتتى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كۋرەر ارقىلى ارەكەت ەتىپ, زەينەتكەردىڭ اقشاسىن يەمدەنگەن كۇدىكتى رەتىندە قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ 2000 جىلعى تۇرعىنىن قولعا ءتۇسىردى. كۇدىكتى كىناسىن تولىق مويىنداعان. سوت ۇكىمىمەن كۇدىكتىگە 2 جىل 8 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۋرالى جازا تاعايىندالدى», دەپ اقپارات بەردى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
جاقىندا اتىراۋ قالاسىنداعى №2 سوتتا بلوگەر س.-عا قاتىستى ءىس قارالدى. كۇدىكتىگە قىلمىستىق كودەكستىڭ 190-بابىنىڭ 3-بولىگىنىڭ 1), 3), 4) تارماعىمەن ايىپ تاعىلعان.
«بلوگەر جابىرلەنۋشىلەردىڭ الاياقتىق جولمەن جىمقىرۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ Instagram پاراقشاسىندا قايىرىمدىلىققا اقشا جينايتىنى, ءارتۇرلى تاۋاردىڭ ۇتىسىن ويناتاتىنى تۋرالى جالعان جارناما جاريالاعان. وعان 49 جابىرلەنۋشى سەنىپ, لوتەرەياعا قاتىسۋ ءۇشىن ايىپتالۋشىنىڭ بانكتەگى ەسەپشوتىنا اقشاسىن اۋدارعان. ايىپتالۋشى جابىرلەنۋشىلەردىڭ 13 ملن تەڭگەدەن اسا اقشاسىن يەمدەنىپ, ءوزىنىڭ قاجەتىنە جۇمساعان. كۇدىكتىنىڭ كىناسى ءوزىنىڭ جاۋابىمەن, جابىرلەنۋشىلەر مەن كۋالەردىڭ ايعاقتارىمەن, ىسكە تىركەلگەن بەينەجازبالارمەن, حات-حابارلاردىڭ سكرينشوتتارىمەن, بانك ەسەپشوتتارىنداعى ۇزىندىلەرمەن دالەلدەندى», دەپ حابارلادى اتالعان سوتتان.
پروكۋرور ايىپتالۋشىعا راقىمشىلىق جاساۋ اكتىسىنىڭ نەگىزىندە 3 جىل 1 اي 10 كۇنگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن تاعايىنداۋدى ۇسىندى. الايدا كىناسىن ءىشىنارا مويىنداعان ايىپتالۋشى وزىنە باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس جازا تاعايىنداۋدى سۇرادى.
«سوت ۇكىمىمەن ايىپتالۋشى كىنالى دەپ تانىلدى. وعان 5 جىل مەرزىمگە قوعامدىق قىزمەتپەن اينالىسۋ, ونىڭ ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن جانە تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلىلەرىن پايدالانۋ قۇقىعىنان, 4 جىل 8 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. راقىمشىلىق جاساۋ اكتىسىنىڭ نەگىزىندە تاعايىندالعان جازا ۇشتەن ءبىر بولىگىنە قىسقارتىلىپ, تۇپكىلىكتى 3 جىل 1 اي 10 كۇنگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. جابىرلەنۋشىلەردىڭ تالاپ ارىزدارى تولىق قاناعاتتاندىرىلدى», دەپ ءمالىم ەتتى №2 سوتتان.
اتىراۋ وبلىسى