جولاۋشى مۇڭىن كىم تىڭدايدى؟

«جۇرتتىڭ ۆاگونداردىڭ جاي-كۇيىنە كوڭىلى تولمايدى. استانادا ۆاگون قۇراستىراتىن زاۋىت ىسكە قوسىلدى. بۇل وسى سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن جاسالعان ماڭىزدى قادام بولدى. وزىق حالىقارالىق ستاندارتقا ساي جابدىقتالعان زاماناۋي جولاۋشىلار ۆاگونىن جاساۋ شەتەل ينۆەستورىنىڭ قاتىسۋىمەن قولعا الىنادى» دەدى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا.

ءيا, بۇل وتە وزەكتى ماسەلە. وتكەندە جولاۋشىلار وسكەمەن – الماتى اراسىنداعى پويىز­دىڭ تۇنگى ساعات 12-دەگى ءجۇرۋ ۋاقىتى قولايسىز دەپ ماسەلە كوتەرگەن. ولاي دەيتىنى, ءتۇن ورتاسى قالانىڭ ءبىر باسىنان ەكىنشى باسىنا جەتۋ قيىن دەسكەن. ونىڭ ۇستىنە, تاكسي دە سيرەك قاتىنايدى. وسكەمەننەن شىعۋ ۋاقىتى وزگەرگەنىمەن, الماتى­عا ءتۇن اۋا بارادى. ول دا ىڭعاي­سىز دەيدى جولاۋشىلار. ءجۇرۋ كەستەسىنەن بولەك, مىڭ شاقىرىمعا تار كۋپەدە تاۋلىكتەن استام ۋاقىت جوعالتادى. وسى ورايدا جولاۋشىلار ۆاگونداردىڭ توزعانىن دا ماسەلە ەتىپ قوزعادى.

«وسىدان ءۇش-ءتورت جىل بۇرىن الماتىعا جۇردەك پويىز ءجۇرىپ تۇردى. قانداي ىڭ­عايلى ەدى. كەشكىسىن وتىراسىڭ, تاڭەرتەڭ الماتىدان ءتۇسىپ جاتا­سىڭ. كوز ىلىنگەنشە پويىزدىڭ ينتەرنەتىمەن ءتۇرلى كينو كورىپ ءماز بولاتىنبىز. ول قۋانىش ۇزاققا سوزىلمادى. بۇرىنعى ەسكى پويىزبەن قايتا قاتىنايتىن بولدىق. وتە ىڭعايسىز. جازدا سۇمەك تەر بولساق, قىستا سۋىق. اجەتحاناسىن كورسە­ڭىز, نە سۋى اقپايدى, نە ءىشىن تازالامايدى. پلاتسكارت ۆاگونداردا تىپتەن مۇمكىندىك جوق. الماتىعا تۇنگى 12-دە جەتكەن سوڭ, تۋىسىڭنىڭ ەسىگىن قاعۋدان دا قىسىلاسىڭ. تاكسي باعاسى ۋداي», دەپ نارازىلىعىن ءبىلدىردى الماتى مەن وسكەمەننىڭ اراسىندا ءجيى جۇرەتىن جولاۋشى اياۋجان وتەۋلينوۆا.

سونىمەن قاتار وسكەمەن تۇرعىن­دارى ۆوكزالداعى قولايسىز جاعداي­لاردىڭ بارىن دا تىلگە تيەك ەتتى. ايتۋ­­لارىنا قاراساق, پلاتسكارت ۆاگون­داردىڭ توقتايتىن جەرىندە نە پەررون, نە باسپالداق جوق. ارتىنىپ-تارتىنىپ جەتكەن جولاۋشىلاردىڭ ءتۇسۋى مۇڭ. مىنە, وسى پروبلەمالاردىڭ بارلىعى پرەزيدەنت جولداۋىنان كەيىن شەشىلۋگە ءتيىس. بۇل پروبلەمالار جونىندە «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق مامان­دارى نە دەيدى؟ بىرقاتار ساۋال جولداپ, تۇرعىنداردى تولعان­دىرعان پروبلەمالارعا جاۋاپ العانداي بولدىق.

«جولاۋشىلار پويىزدارى­نىڭ قاتىناۋىن ۇيىمداستىرۋ كولىك مينيسترلىگى مەن جەرگىلىك­تى اتقارۋشى ورگانداردىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار باعىتتار بويىنشا جولاۋشىلار تاسىمالىن سۋبسيديالاۋ جونىندەگى ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. كومپانيا, ەڭ الدىمەن, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار با­عىت­تارداعى تاسىمالداۋ جونىن­دەگى مىندەتتەمەلەرىن ورىندايدى. جولاۋ­شىلار اعىنى ارتقان جاعدايدا, سونىڭ ىشىندە №351/352 «الماتى – وسكەمەن» پويىزىنا تەحنيكالىق مۇمكىندىك شەگىندە قوسىمشا ۆاگوندار تىركەلەدى. ۆاگون پاركىن جاڭارتۋ ماسەلەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن, كەشەندى باعدارلامالار اياسىندا جۇرگىزىلەدى. بۇل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولاۋشىلار تاسىمالى ساپاسىن ارتتىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارى­نا سايكەس جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر», دەدى «جولاۋشىلار تاسىما­لى» اق ءباسپاسوز حاتشىسى ناريمان دۇيسەكەەۆ.

ال «تالگو» ۆاگوندارىنان جاساق­تالعان كوممەرتسيالىق پو­يىزدار, ونىڭ ىشىندە №69/70 «الماتى – وسكەمەن» باعىتى, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار №351/352 «الماتى – وسكەمەن» پويىزىنا بالاما رەتىندە ەكسپرەسس باعىتپەن ۇيىمداستىرىلعان ەكەن. الايدا 2021–2022 جىلدارى بۇل پويىز كومپانياعا ايتارلىقتاي شىعىن اكەلگەنىن ايتادى. سوعان بايلانىس­تى ونىڭ قوزعالىسى 2022 جىلعى قىركۇيەكتەن باستاپ توقتاتىلىپتى.

«قازىر «الماتى – وسكەمەن» باعى­­تىندا ستاندارتتى ۆاگونداردان قۇرالعان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار №351/352 پويىزى قاتىنايدى. ال «تالگو» ۆاگوندارى بار قۇرامدار باسقا باعىتتاردا قولدانىلىپ جاتقاندىقتان, №69/70 پويىزىن قايتا ىسكە قوسۋ ازىرگە مۇمكىن ەمەس», دەيدى ناريمان دۇيسەكەەۆ.

پرەزيدەنت جولداۋدا ۆاگونداردى جا­ڭارتىپ, تاسىمال ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق-نىڭ ۆاگون پاركى قازىر 2 188 ۆاگوننان تۇرادى. كەيىنگى 10 جىلدا ۇلتتىق تاسىمالداۋشى پاركىن جاڭارتۋ دەڭگەيى 50%-عا جەتكەن. قوز­عالىس قۇرامىن ودان ءارى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا «Stadler» كومپانياسىمەن 2030 جىلعا دەيىن 557 جاڭا ۆاگون شىعارۋ جونىندە كەلىسىمشارت جاسالدى. ونىڭ ىشىندە كۋپەلىك, پلاتسكارتتىق, ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامدارعا ارنالعان جانە گەنەراتورلىق ۆاگوندار قاراستىرىلعان. ايتا كەتەرلىگى, جاڭا ۆاگوندار ەل جاعدايىنا بەيىمدەلىپ جاسالادى. ياعني كليمات ەرەكشەلىكتەرى مەن قالاارالىق قاشىقتىق ەسكەرىلەدى. ولار كونديتسيونەر, بەينەباقىلاۋ جۇيەسى, ەلەكترلىك جىلىتۋ جۇيەسى جانە اۆتوماتتى ءورت ءسوندىرۋ قوندىرعىسىمەن جابدىقتالادى. ءار كۋپەدە ەلەكتر روزەتكالارى مەن ءموبيلدى قۇرىلعىلاردى قۋاتتاۋعا ارنالعان USB ۇياشىقتارى ورناتىلادى. العاشقى پارتياسى 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جەتكىزىلىپ, زاۋىت ولارعا 20 جىل بويى تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتەدى.

رەسمي اقپاراتقا كوز سالساق, 2026 جىلدان باستاپ «Stadler» ۆاگوندارى №3/4 «استانا – الماتى», №353/354 «استانا – سەمەي», №85/86 «استانا – شىمكەنت», №47/48 «استانا – اتىراۋ» باعىتتارىندا جۇرەدى. سونىمەن قاتار «زيكستو» اق-مەن ىنتىماقتاستىق جالعاسىپ جاتىر. بۇل زاۋىت تۆەر ۆاگون جاساۋ زاۋىتىنىڭ تەحنولوگياسى نەگىزىندە ۆاگوندار شىعارادى. 2022–2025 جىلدارى ۇلتتىق تاسىمالداۋشى 255 ۆاگون مەن 18 ەلەكتر پويىز ۆاگونىن (مۆپس) قابىل­دادى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 63 ۆاگون جەتكىزىلەدى. «زيكستو» ۆاگوندارى كونديتسيونەر, اۋا سۇزگىسى, ءتۇتىن داتچيكتەرى, بيوتۋا­لەت, بەينەباقىلاۋ جانە USB ۇياشىقتارى بار روزەتكالارمەن جابدىقتالعان. 2030 جىلعا قاراي «جولاۋشىلار تاسى­مالى» اق ۆاگون پاركى بارلىق قۇرام­دى كونديتسيونەرمەن تولىق جاراق­تاندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. كەلەسى جىلى جاڭا №119/120 «الماتى – قوستاناي» پويىزى («تالگو» ۆاگوندارىنان جاساقتالعان) ىسكە قوسىلادى. سونداي-اق №105/106 «الماتى – پەترو­پاۆل» پويىزىنىڭ قوزعالىس جيىلىگى كۇنارا, ال №1/2 «الماتى – تاشكەنت» پويىزىنىڭ قوزعالىسى كۇن سايىن ۇيىمداستىرىلادى.

دەمەك وسكەمەن مەن الماتى اراسىنداعى پويىزدىڭ ءجۇرۋ كەستەسى مەن ۆاگونداردىڭ جاڭارتىلۋى جۋىق ارادا شەشىلە قويمايدى.

شىعىس قازاقستان وبلىسى