مىڭ تۇيەلىك كەرۋەن

باستاما الماتى وبلىسى اكىم­دىگىنىڭ قولداۋىمەن, «داۋلەت-بەكەت» كومپانياسىنىڭ جەتەكشى­لىگىمەن جۇزەگە استى. كەرۋەن قۇرامىنا 1000 تۇيە ەنگىزىلىپ, ولار ارنايى دايىندالعان ءبىر شاقىرىمدىق جولدى ءجۇرىپ ءوتتى. بۇعان دەيىنگى الەمدىك رەكورد 2022 جىلى قىتايدا تىركەلگەن بولاتىن. ول كەزدە تەك 365 تۇيە قاتىسقان ەدى. وسىلايشا, ەلىمىز بۇل جەتىستىكتى ءۇش ەسەدەن استام ارتتىرىپ, الەم نازارىن وزىنە اۋداردى.

الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسا­رى باقىتنۇر باقىت ۇلى سالتاناتتى ءىس-شارا­عا قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاي كەلىپ: «بۇل – تەك مادەني ءىس-شارا ەمەس. بۇگىنگى مىڭ تۇيەدەن قۇرالعان كەرۋەن حالقىمىزدىڭ كوشپەلى ءومىر سالتىنىڭ مۇراسىن الەمگە پاش ەتكەن تاريحي وقيعا», دەپ اتاپ ءوتتى.

ۇلتتىق رۋحتى جاڭعىرتۋ, كوشپەلى مادەنيەتتى دارىپتەۋ, سونداي-اق تۋريزم مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماقساتىندا وتكەن  ءىس-شاراسى اياسىندا ۇلتتىق قولونەر كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. ۇلتتىق ناقىشتاعى بەس كيىز ءۇي تىگىلىپ, قوناقتارعا ءداستۇرلى تاعامدار ۇسىنىلدى.

«الەمدەگى ەڭ ۇلكەن تۇيە كەرۋەنىنە بەل بۋعانىما 6 اي بولدى. ارنايى كوميسسيا تەكسەرىپ, مالدىڭ ءبىر قولدا تىركەلگەنىن, ونىڭ پاسپورتىن انىقتاۋعا 3 اي ۋاقىت كەتتى. تۇيەنى كەرۋەنگە دايىنداۋعا تاعى دا 3 اي مەرزىم ءوتتى. بۇگىن ويعا العان ءىسىمىز ءساتتى اياقتالدى. تۇيە كەرۋەنىن ەكى جاقتان ۆيدەوفيكساتسيا جاسادى. ونى ارنايى كوميسسيا 2 اپتادان 3 اي ارالىعىندا قا­راپ, قورى­تىندىسىن شىعارادى», – دەدى «داۋلەت-بەكەت» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى سىدىق داۋلەتوۆ.

2001 جىلى قۇرىلعان شارۋاشىلىقتا بۇگىندە 5 مىڭنان استام ويسىلقارا وسى­رىلەدى. ءورىسىن قازاقتىڭ قوس وركەشتى تۇيەسى, تۇرىكمەننىڭ ارۆانا تۇقىمدارىمەن تولتىرىپ وتىرعان سەرىكتەستىكتىڭ جالپى جەر كولەمى 28 812 گەكتاردى قۇرايدى. ورتاشا ەسەپپەن تاۋلىگىنە 5000–7000 ليتر ءسۇت نەمىس تەحنولوگياسىمەن ساۋىلادى. 2021 جىلى جەكە ينۆەستور ەسەبىنەن تۇيە ءسۇتىن ۇنتاق سۇتكە اينالدىراتىن جاڭا زاماناۋي زاۋىت ىسكە قوسىلدى. وندا تاۋلىگىنە 1 توننا, ايىنا 30 تونناعا دەيىن شۇبات ۇنتاعى شىعارىلادى. كاسىپورىننىڭ تابيعي تازا ونىمدەرى ەلىمىزدەن وزگە, قىتاي, رەسەي مەملەكەتتەرىنە ەكسپورتتالادى. فەرمادا 100 ورىنعا ارنالعان شۇبات, ساۋمالمەن ەمدەۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. وسى كۇنگە دەيىن ون مىڭعا جۋىق ادام تۇيە ءسۇتىنىڭ تەراپياسىن قابىلداعان.

سونىمەن قاتار الماتى قالاسىندا «سىدىق» اتتى ارنايى ءدامحانالارى تۇتىنۋ­شىلارعا قىزمەت كورسەتەدى. تۇيە سۇتىنەن جاسالعان قۇرت-ىرىمشىك تۇرلەرىن كوبەيتۋ, 30 ملرد تەڭگەگە كۇرە جولدىڭ بويىنان ساپا ستاندارتتارىنا ساي تۇيە ءونىمىن وڭدەۋدىڭ كلاستەرىن جاساۋ جوسپاردا بار. سەرىكتەستىك باسشىسى كەلەشەكتە تۇيە سانىن 10–15 مىڭعا جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىر.

ءىس-شاراعا انگليادان ارنايى كەلگەن گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنىڭ وكىلى ريچارد ستەننينگ قاتىسىپ, كەرۋەننىڭ ءار قيمىلىن قاتاڭ باقىلاپ وتىردى. «مەن مۇنداي كولەمدەگى تۇيە كەرۋەنىن ءبىرىنشى رەت كورىپ وتىرمىن. قازاقستاننىڭ بۇل جەتىستىگى ۇلتتىق مادەني مۇرا عانا ەمەس, بۇكىل الەمدىك قازىنا رەتىندە باعالانۋعا ءتيىس», – دەدى ول.

الماتى وبلىسى