ۇلتتىق جوبانىڭ كوكجيەگى كەڭەيسە....

ساراپشىلار «جايلى مەكتەپ» جوباسىنىڭ «كەلەشەك مەكتەپتەرى» بولىپ اتالۋى جوبا اتاۋىنىڭ وزگەرىسىمەن عانا شەكتەلمەك ەمەس. ول مازمۇنىنا ساي زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان يننوۆاتسيالىق ءبىلىم وردالارى بولماق. بۇل باعىتتاعى مەكتەپتەر ءبىلىمنىڭ جاڭا مۇمكىندىگىن يگەرىپ, ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اپاتتى جانە ءۇش اۋىسىمدى ءبىلىم وشاقتارى ماسەلەسى شەشىلىپ, ورىن تاپشىلىعى دا جويىلادى. بۇگىندە مۇنداي زاماناۋي مەكتەپتەر اقمولا, قاراعاندى, قىزىلوردا وبلىستارىمەن قاتار شىمكەنت, الماتى قالاسىنداعى ءۇش اۋىسىمدا وقۋدى تولىعىمەن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.

«كەلەشەك مەكتەپتەرى» – بۇل ساپا ستاندارتى. وزگەرمەلى كەزەڭدە تۇلعانى دامىتۋعا باعىتتالعان مەكتەپتەردىڭ تاعى ءبىر ماقساتى قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى الشاقتىقتى جويۋ. ۇلتتىق جوبا اياسىندا بارلىعى 217 مەكتەپ سالۋ كوزدەلگەن بولسا, بيىل 112 مەكتەپ جىل سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەدى. ونىڭ تيپتىك مەكتەپتەردەن ايىرماشىلىعى كولەمدىلىگى مەن زاماناۋي جابدىقتالۋىندا. كەڭ اۋلالارى, سپورت زالدار, جايلى سىنىپتار, IT, Stem زەرتحانالارى, ەڭبەككە باۋلۋ شەبەرحانالارى بالالاردىڭ كاسىبي مۇمكىندىگىنە جول اشادى. مەكتەپتەردىڭ سىيىمدىلىعى 2 مىڭ بالاعا ارنالعان.

وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ اتاپ وتكەندەي, جوبا ەليتالى مەكتەپتەر جەلىسىن دامىتۋدى كوزدەمەيدى. ءار بالانىڭ ساپالى ءبىلىم ستاندارتتارىنا قول جەتكىزۋىنە, ءوزىن تولىقتاي دامىتۋعا, قابىلەتىن شىڭداۋعا باعىتتالعان كاسىبي ءارى زاماناۋي كەڭىستىك.

«كەلەشەك مەكتەپتەرىندە» ءبىلىم بالالاردىڭ بارلىعىنا دەرلىك قول­جەتىمدى. زاماناۋي مەكتەپتەردە ەرەكشە بالالاردىڭ قولايلى ءبىلىم الۋىنا تولىققاندى جاعداي قاراستىرىلعان. ولاردىڭ قاجەتتىلىگىنە وراي ارنايى سانيتارلىق بولمەلەر, جەدەلساتى, پاندۋستارمەن جابدىقتالۋى ولاردىڭ ەمىن-ەركىن قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتەدى. رەسۋرستى كابينەتتەر, ارنايى قولداۋ سىنىپتارى بار. اۋتيزم سپەكترلى بۇزىلىسى بار بالالارعا ەلىمىزدەگى 121 مەكتەپتە ارنايى كابينەتتەر جابدىقتالىپتى.

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان جاڭا مەكتەپتەردىڭ وزىندىك باسقارۋ جۇيەسى مەن كادر ما­سە­لە­سىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋدى تاپسىرىپ وتىر. ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, بۇگىندە 100-دەن استام مەكتەپتىڭ بازاسى قۇرىلىپ, مەكتەپ ديرەكتورلارى تۋرالى تولىق مالىمەتتەر جيناقتالدى. 2024–2025 وقۋ جىلىنان باستاپ «ورلەۋ» ۇلتتىق بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ورتالىعىمەن بىرلەسىپ, جىل بويىنا ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. جاڭا اشىلعان مەكتەپتەردە وقۋ جوسپارىن قۇرۋ, ۇيىمداستى­رۋ جۇمىسى ۇيلەستىرىلۋدە. جەكە باسقا­رۋ جۇيەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. وسىعان وراي مۇعالىمدەردى ىرىكتەۋ, مەكتەپ باسشىلارىن تاعايىنداۋ تەتىكتەرى, مەكتەپتەردى ستراتەگيالىق دامىتۋ جوسپارى ازىرلەندى. پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى زاڭدا كورسەتىلگەندەي قالالىق, اۋىلدىق مەكتەپ, گيمنازيا بولعانىنا قاراماس­تان, ءار پەداگوگ 3 جىلدا ءبىر رەت بىلىكتىلى­­گىن ارتتىرا الادى. «كەلەشەك مەكتەپ­تەرى­نىڭ» پەداگوگتەرى دە, قاراپايىم مەكتەپ مۇعالىمدەرى دە ءبىر نەگىزدە وقىتىلادى.

بيىلعى وقۋ جىلىندا «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا الماتى قالاسىندا مىڭداعان جاس ورەن ءۇشىن جاڭا وقۋ جىلىن ەڭ جو­عارى ءبىلىم ساپاسى ستاندارتىنا ساي كە­لەتىن زاماناۋي 7 جاڭا مەكتەپتە قار­سى الدى. جاڭا مەكتەپتەر ناۋرىزباي, بوستاندىق, المالى, الاتاۋ اۋدان­دا­رىندا اشىلدى. ساپالى ءبىلىم بەرۋ با­عىتتالعان بۇل مەكتەپتەر وزىق تەحنو­لوگيالارمەن جابدىقتالعان. كەڭ كابي­نەتتەر مەن تاجىريبەلىك ساباقتارعا ارنالعان زەرتحانالار, ينتەراكتيۆتى جابدىقتارى بار تسيفرلىق سىنىپتار, زاماناۋي سپورت كەشەندەرى, اكت زالدارىمەن جابدىقتالعان مەكتەپتەردى كورگەن ورەندەردىڭ قۋانىشىندا شەك بولعان جوق.

بارلىق «كەلەشەك مەكتەپتە» قاۋىپ­سىزدىكتى تاۋلىك بويى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بەينەباقىلاۋ, دابىل جۇيەلەرىمەن جابدىقتالعان, كۇزەت قىزمەتى تۇراقتى. وقۋشىلارعا ارنايى اۆتوبۋستار قاراس­تىرىلعان, ال مەكتەپ اۋماقتارى باعدار­شامدارمەن, جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلىمەن جانە «جول بوگەتتەرىمەن» جابدىقتالعان. ەندىگى كەزەكتە قالادا 30 مىڭنان استام وقۋشى ورنىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 20-دان اسا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر.

جوبانىڭ ەڭ ۇتىمدى تۇسى – ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك مەكتەپتەرگە تاياۋ كەلەكشەكتە وسى زاماناۋي مەكتەپتەردىڭ تاجىريبەسىن ۇلگى ەتۋ. ءبىلىم ساراپشىسى, شەبەر پەداگوگ مەيرامگۇل نۇسۇپبەك «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇزاق مەرزىمدى جوبا بولۋىمەن ەرەكشەلەنۋگە ءتيىس دەگەن پىكىردە. ال جوبا اياسىندا اۋىل مەن قالا اراسىنداعى الشاقتىقتى جويىپ, بارلىق بالانىڭ زاماناۋي ءبىلىم كەڭىستىگىندە وقۋىنا قولايلى جاعداي قاراستىرىلىپ وتىرعانى قۋانتادى.

– «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ەلىمىزدەگى ءبىلىم ساپاسىنىڭ ارتۋىنا عانا ەمەس, ىشكى كوشى-قون جۇيەسىنىڭ دە تۇراقتانۋىنا, ايماق تۇرعىندارى تىرشىلىگىنىڭ جاق­سارۋىنا مۇمكىندىك بەرۋگە ءتيىس. ەلدەگى ۋربانيزاتسيا ۇدەرىسىن توقتاتۋ ءۇشىن ەڭ ال­دىمەن اۋىلدارعا جاڭا مەكتەپتەر سالۋ قاجەت. جاڭا وقۋ جىلىندا الەۋ­مەت­­تىك جەلىلەردەن ەلىمىزدىڭ بىرقاتار اۋدان­دارىندا بالالاردىڭ توزىعى جەتكەن مەكتەپتەرگە بارعانىن كورىپ كوڭىلىمىز قۇلازىدى. نەلىكتەن, ەلىمىزدىڭ بولاشا­عى بالالار وسىنداي ەسكى ءبىلىم وشاقتا­رى­­نا بارۋعا ءماجبۇر بولىپ ءجۇر؟ بۇگىندە ءتۇرلى جوبانىڭ جۇزەگە اسىپ جاتقا­نىن جوق­قا شىعارا المايمىز. الايدا ەلىمىزدە جايلى مەكتەپكە قولى جەتپەي وتىرعان بالالاردىڭ بار ەكەنى جاسىرىن جاعداي ەمەس, – دەيدى ساراپشى.

وسى ورايدا «شاعىن كەشەندى مەكتەپتەرى بار اۋىلدارعا شاعىن عانا جايلى مەكتەپ سالۋىمىزعا نە كەدەرگى بولىپ وتىر؟» دەپ الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن ساراپشى ءوز ۇيىنە جاقىن ماڭدا وقىعان بالانىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىمەن قاتار قاۋىپسىزدىگى دە تۇراقتى بولاتىنىن ايتتى. ونداي جاعدايدا بالا ويىنعا, قوسىمشا ساباققا, سپورتقا دا ۇلگەرەدى. «سوندىقتان اسىرەسە, شەكارالى ايماقتاردا جايلى مەكتەپتەردى كوبەيتۋ, شاعىن كەشەندى مەكتەپتەر ماسەلەسىنە ۇلكەن بەتبۇرىس جاساۋ ۋاقىت كۇتتىرمەيدى. بۇگىندە اۋىلداردىڭ يەسىز قالۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى دە بىرقاتار وڭىرلەردە جايلى مەكتەپتەردىڭ جوقتىعىنان ورىن الىپ وتىر», دەگەن پىكىرىمەن ءبولىستى ساراپشى.

اتاپ وتكەندەي, «كەلەشەك مەك­تەپ­تەرىنىڭ» وركەندەۋىمەن ەلىمىز وڭىرلە­رىندە جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, بالالاردىڭ زاماناۋي مەكتەپتەردە ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك تۋادى دەگەن سەنىم مول. بۇگىندە ينتەرنەت جەتپەي وتىرعان اۋىلدار دا بار. ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىك بالالاردىڭ ەلەكتروندى كىتاپحانالار جەلىسىن ءتيىمدى پايدالانۋعا, حالىقارالىق ءبىلىم پلاتفورمالارىمەن تانىسۋعا جول اشادى. ءبىلىمدى بالا بولاشاقتىڭ بىلىكتى مامانى دەيتىن بولساق, كوپتەگەن ۋنيۆەرسيتەت ءبىلىم بەرۋ ستراتەگياسىن قايتا قاراپ, حالىقارالىق كەڭىستىكتە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن دالەلدەۋگە تىرىسىپ جاتىر. ەلىمىزدە شەتەلدەردىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ فيليالدارى اشىلۋدا. ال تالابى كۇشتى جوعارى وقۋ ورىندارىنا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن وقۋشىنىڭ العان ءبىلىمى دە سول ۇدەدەن شىعۋعا ءتيىس. بولاشاقتا «كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» كوكجيەگىن كەڭەيتۋ وزەكتى بولىپ وتىر. ويتكەنى زاماناۋي ءبىلىم كەڭىستىگى اياسىندا جوسپارلانىپ وتىرعانداي, جاڭا تەحنولوگيالاردى, روبوتتەحنيكاسى, جاساندى ينتەللەكتى مەڭگەرۋگە جاسالعان جاعداي ورتالىقتان قاشىق تۇراتىن بالالارعا دا قولجەتىمدى بولۋعا ءتيىس. «كەلەشەك مەكتەپتەرىن» زاماناۋي ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ دە ۋاقىت تالابىنان تۋىندايدى. بۇگىندە شالعاي اۋىلداردا بىلىكتى كادرلار جەتىسپەيدى. ەندىگى كەزەكتە زاماناۋي مەكتەپتەر جانىنان جاس ماماندار­عا الەۋمەتتىك باعىتتاعى جوبالار قولعا الىنعانى ابزال.

الماتى