تاراز قالاسىندا حالىق سانى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. حالىقتىڭ كوبەيگەنى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى انىق. مۇندايدا قالا اكىمدىگى الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە, سونىڭ ىشىندە تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتۋ جايىنا باسا نازار اۋدارادى.
حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنىڭ باستى مىندەتى ەكەنىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا ۇدايى ايتىپ كەلەدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا تاراز قالاسىندا كەيىنگى ۋاقىتتا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. جاۋاپتى تۇلعالار ءبىرىنشى كەزەكتە الەۋمەتتىك وسال توپتاعى ازاماتتاردىڭ جاعدايىن جاساۋعا باسىمدىق بەرىپ كەلەدى.
«قازىر قالا بويىنشا 22 مىڭنان استام ازامات پاتەر الۋ ءۇشىن كەزەكتە تۇرعانى بەلگىلى. راسىندا تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتۋ – وزەكتى. ال بۇل ءتۇيىندى شەشۋ – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز.شاھار حالقىن تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ ماسەلەسىن جۇيەلەۋ ماقساتىندا وبلىس ورتالىعىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن كوزى قاراقتى قاۋىم كورىپ, ءبىلىپ وتىر. ماسەلەن, بىلتىر «ساۋلەت» شاعىن اۋدانىندا 16 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ 12-ءسى پايدالانۋ ءۇشىن قابىلداندى. ال قالعان بىرنەشە كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىس جۇمىسى وسى جىلعا وتپەلى بولىپ تۇر. جالپى, وبلىس ورتالىعىندا كەيىنگى بىرنەشە جىلدىڭ بەدەرىندە جاڭا شاعىن اۋدانداردا بوي كوتەرگەن كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر ەسەبىنەن جۇزدەگەن وتباسى باسپانالى بولىپ, قونىس تويىن تويلاعانى ءمالىم», دەيدى تاراز قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ورىنبەكوۆ.
راسىندا, تارازداعى « ۇلى دالا» شاعىن اۋدانى ءبىر قاۋىم ەل قونىستانعان ايماققا اينالىپ وتىر. وبلىس ورتالىعى ەكى اكىمشىلىك اۋدانعا بولىنگەلى بەرى ءدال وسى « ۇلى دالا» شاعىن اۋدانىندا اباتتاندىرۋ جۇمىسى جوعارى دەڭگەيدە جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءبىرىنشى جارتى جىلدىقتا اتالعان شاعىن اۋداندا 34 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ 12-ءسى پايدالانۋعا بەرىلىپتى. قالعان 22 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇدان بولەك, ەل اراسىندا 14-شاعىن اۋدان اتالىپ كەتكەن «اۋليەاتادا» 22 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىس جۇمىسى قولعا الىنعان.
«اسانباي اسقاروۆ كوشەسىنىڭ اياعىنداعى تۇرعىن الابىنا قوسىمشا 66 ءۇيدىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارى ازىرلەنىپ, ساراپتاما قورىتىندىسى الىندى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ءوتىنىم جولدانىپ قويىلعان. بۇل 66 تۇرعىن ءۇيدىڭ 30-ىنىڭ قۇرىلىسىن وسى جىلى باستاۋ جوسپارلانعان.
بۇدان بولەك, «تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ 2023–2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى» اياسىندا 2024 جىلى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى ءۇشىن 9,9 ملرد تەڭگەگە 669 پاتەر ساتىپ الىندى. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 2,1 ملرد تەڭگەگە 162 پاتەر ساتىپ الىنسا, 2025 جىلى الەۋمەتتىك وسال توپتار ءۇشىن 140 پاتەر ساتىپ الۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,9 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى», دەيدى قالا اكىمى.
قالا اكىمدىگى 2005 جىلدان كۇنى بۇگىنگە دەيىن باسپانا كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتاردىڭ ماسەلەسىن بىرتىندەپ شەشۋ ءۇشىن ناقتى جۇمىستى قولعا الدى.
«جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ءوتىنىشىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا اسانباي اسقاروۆ كوشەسىنىڭ اياعىنان 312 گەكتار, «حامۋكات» الابىنان 126 گەكتار جانە «قاراسايدان» 126,6 گەكتار جەر قاراستىرىلىپ جاتىر. جالپى كولەمى 564,6 گەكتاردى قۇرايتىن جەر تەلىمىن مەملەكەت مەنشىگىنە الىپ, ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋ ءۇشىن ناقتى جۇمىستار اتقارىلادى. قازىرگە دەيىن 16 شارۋا قوجالىقتان جەر ۋچاسكەلەرى مەملەكەت مەنشىگى ءۇشىن قايتارىلدى. بۇگىنگى تاڭدا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا جەر كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتارعا جەر تەلىمىن بەرۋ ماقساتىندا ءتيىستى جۇمىستار ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەيدى ب.ورىنبەكوۆ.
وبلىس ورتالىعىنداعى كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەرگە كۇردەلى جوندەۋ جاساۋ وتكەن جىلى قولعا الىنعان بولاتىن. ناتيجەسىندە, توزىعى جەتكەن كوپ ۇيگە ۋاقىت تالابىنا ساي جوندەۋ جۇرگىزىلدى. قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قولعا العان بۇل ءىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاباتىن كورىنەدى.
«تاراز قالاسىندا 1438 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي بار. ولاردىڭ 151-ءى باراك تيپتەس بولسا, 1287 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. وبلىس ورتالىعىنداعى 1103 ءۇيدىڭ پايدالانۋعا بەرىلگەن مەرزىمى 30 جىلدان اسىپ كەتكەن. ونىڭ 553-ءى كۇنى بۇگىنگە دەيىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلسە, قالعان 550 ءۇي ءدال سونداي كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. وبلىس اكىمى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, قالانىڭ ورتالىق كوشەلەرىندەگى تۇرعىن ۇيلەردىڭ بىرىڭعاي ساۋلەتتىك كەلبەتىن جاڭارتۋ جوباسى بويىنشا بيىل اباي داڭعىلى, ايتەكە بي, قازىبەك بي كوشەلەرىندەگى 16 ءۇيدىڭ ساۋلەتتىك كەلبەتىن جاڭارتىپ, قالاداعى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن ۇيلەردىڭ سانىن ازايتامىز دەپ وتىرمىز. قازىردە ۇيلەردىڭ جوندەۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى», دەيدى قالا اكىمى.
تاراز