دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماڭىزى

تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ قۇزى­رەتى شەڭبەرىندە ايت­ساق,  بۇل – دەرەكتەر قاۋىپ­سىزدىگىنىڭ ماڭىزى. مەم­لەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, نەي­روجەلىلەر ادام­نىڭ داۋىسىن, بەينەسىن, مىنەز-قۇلقىن اينىتپاي جاساي الاتىن دەڭگەيگە جەتتى, بۇل جەكە دەرەكتەردىڭ, بانك ەسەپشوتتارىنىڭ قولدى بولۋىنا جانە جالعان اقپارات تاراتۋعا جول اشتى. وسى سىن-قاتەرلەر اياسىندا ءبىز كيبەرقاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدى باستى مىندەت دەپ سانايمىز.

جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرى ۇلكەن كولەمدەگى دەرەكتەرگە سۇيەنىپ جۇمىس ىستەيدى. بۇل پايدالانۋشىلاردىڭ جەكە ومىرىنە قاتىستى اقپاراتتاردىڭ جينالۋىنا جانە تارالۋىنا اكەلۋى مۇمكىن. دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىز ساقتالماۋى كيبەرشابۋىلدار مەن الاياقتىقتىڭ ارتۋىنا سەبەپ بولۋى ىقتيمال. سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكت ارقىلى ادامنىڭ بەدەلىنە, قادىر-قاسيەتىنە نۇقسان كەلتىرەتىن, كومپروماتتىق كونتەنت جانە جالعان اقپارات تاراتۋ, تانىمال ادامداردىڭ اتىنان جالعان مالىمدەمەلەر جاسالۋى مۇمكىن.

بۇدان بولەك, كەيىنگى جىلدارى الاياقتار ازاماتتاردى الداۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى بەلسەندى پايدالانىپ ءجۇر. مىسالى, ديپفەيك تەحنولوگياسى كەز كەلگەن داۋىستى, ميميكانى قولدان جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىعان بايلانىستى جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن چات-بوتتارعا دەربەس دەرەكتەردى, قۇپيا قامتيتىن قۇجاتتاردى جانە قىزمەت بابىندا پايدالاناتىن قۇجاتتار مەن اقپاراتتى ەنگىزبەۋگە كەڭەس بەرەمىز. سونداي-اق ينتەرنەتتەگى اقپاراتقا بىردەن سەنىپ قالماۋ كەرەك. كەز كەلگەن اقپاراتتى بىرنەشە دەرەككوزدەن قاراپ, اسىعىس شەشىم قابىلداماعان ءجون. اقپارات قايدان شىققانىن, كىم تاراتقانىن زەرتتەپ كورۋ قاجەت.

دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ ماسەلەسى ارنايى «دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى» زاڭىمەن جانە مينيسترلىكتىڭ بۇيرىقتارىمەن رەتتەلگەن. مينيسترلىكپەن دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جانە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ماقساتىندا كەلەسى شارالار قابىلداندى:

– ازاماتتاردان مەملەكەتتىك جۇيەلەردەن ولاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىنە قول جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمدەردى جيناۋ جانە بۇرىن بەرىلگەن كەلىسىمدەر بويىنشا اقپارات بەرۋ ءۇشىن «Egov» ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى ارقىلى مەملەكەتتىك باقىلاۋ سەرۆيسى ەنگىزىلدى;

– «Egov» ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالىندا «ستوپ-كرەديت» فۋنكتسياسى ەنگىزىلدى. بۇل ازاماتتارعا نەسيە الۋدان باس تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قاجەت بولسا, ونى قايتا وزگەرتۋگە بولادى.

كيبەرقاۋىپسىزدىك مادەنيەتىن دامىتۋ ماقساتىندا «Egov» ەلەكتروندىق ۇكىمەت پلاتفورماسىندا ورنالاستىرىلعان ارنايى بەينەروليكتەر ازىرلەندى. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ كيبەرگيگيەناسىن جاقسارتۋعا, الاياقتىققا قارسى تۇرۋعا, اتا-انالار مەن بالالاردى ينتەرنەتتى قاۋىپسىز پايدالانۋعا ۇيرەتۋگە باعىتتالعان, سونداي-اق دەربەس دەرەكتەردىڭ تارالىپ كەتۋ جاعدايلارى تۋرالى اقپاراتتى قامتيتىن «Nomad Guard» جانە «Citizensec.KZ» تەگىن پورتالى ىسكە قوسىلدى.

بيىل 10 قاڭتاردا پرەزيدەنت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى, وعان سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەربەس دەرەكتەر جانە ولاردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك ايىپپۇلدار (قر اقبتك 79-بابى) ءۇش ەسەگە ۇلعايتىلدى.

مينيسترلىك دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ سالالارىنداعى زاڭنامانى جاقسارتۋعا قاتىستى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. بۇگىندە قولدانىستاعى زاڭنامانى جاقسارتۋعا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردى اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن ايقىنداۋعا باعىتتالعان تۇزەتۋلەر پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىندا جاتىر.

دانا بەردەنقىزى,

تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى

دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋدى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باس ساراپشىسى