پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا دايىندىق ماسەلەسى قارالدى. وتىرىستا ءتيىستى سالا باسشىلارى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق جۇمىستارى تۋرالى باياندادى.
بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ ماسەلەسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەرەكشە نازارىندا. وتانشىل, ءبىلىمدى ءارى جاسامپاز ۇرپاق تاربيەلەۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باسىمدىعى. قازىر وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ جاقسى ءارى جايلى وقۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن سالۋ مەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. بيىلعى وقۋ جىلىندا 11 800 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدا 1 ملن-نان استام بالا تاربيەلەنىپ, ءبىلىم الادى. جىل باسىنان باستاپ بالاباقشالاردى ۆاۋچەرلىك قارجىلاندىرۋ قاناتقاقتى جوباسى 20 قالا مەن 7 اۋداندا ءساتتى ىسكە اسىرىلعان. قاناتقاقتى كەزەڭدە 461 مىڭ ۆاۋچەر بەرىلىپ, بالاباقشاعا كەزەككە تۇرۋ 93 مىڭعا قىسقاردى. ناتيجەسىندە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 7,7 ملرد تەڭگە ۇنەمدەلدى.
«قىركۇيەك ايىنان باستاپ, جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق بالاباقشا كەزەڭ-كەزەڭىمەن تولىقتاي وسى ۆاۋچەرلىك قارجىلاندىرۋ جۇيەسىنە وتەدى. ال 135 بالاباقشادا 7 مىڭنان استام بالدىرعاننىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى قولدانۋ داعدىسىن ارتتىرعان «تىلگە بويلاۋ» مەن اتا-انالارعا 5 جاسقا دەيىنگى بالالاردى وتباسى جاعدايىندا دامىتۋعا كومەكشى بولعان «بەسكە دەيىن ۇلگەر» جوبالارى جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ, مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىنە جاپپاي ەنگىزىلەدى», دەدى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا وقۋ جىلىندا ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جاساندى ينتەللەكت ەنگىزىلەدى. ول ءۇشىن «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق» پەن «ينفورماتيكا» پاندەرىنە جاساندى ينتەللەكت ينتەگراتسيالانىپ, ەتيكالىق ستاندارتتارى بەكىتىلدى. 1-11-سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان دەي-وف-ەي-اي («Day of Al») ونلاين كۋرستارى مەن پەداگوگتەرگە ارنالعان كۋرستار ازىرلەندى. سونىمەن قاتار, بيىلدان باستاپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, «كەلەشەك مەكتەپتەرى» مودەلىن باسقارۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلادى. وسى ماقساتتا «كەلەشەك مەكتەپتەرىن» باسقارۋ مەن اككرەديتتەۋدىڭ ستاندارتتارى ازىرلەندى, وندا ءۇش دەڭگەيلى كۋرستاردان وتكەن 3 مىڭنان استام پەداگوگ جاڭا وقۋ جىلىندا جاڭاشا جۇمىس باستايدى.
بيىل مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتتارى بايقاۋىنا 113 مىڭعا جۋىق ءوتىنىم بەرىلدى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 9 مىڭعا ارتىق. ال جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋعا 93 232 گرانت ءبولىندى, ونىڭ قاتارىندا 77 084 گرانت جوعارى ءبىلىم الۋعا بەرىلدى.
«كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا گرانتتار 99% كولەمىندە يگەرىلدى. 2 500-ءى اتىراۋ مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاستارىنا بەرىلدى, 2 004-ءى «سەرپىن» جوباسىنا, ال شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارى فيليالدارىندا وقۋعا 2 365, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى ساناتىنداعى بالالارعا 9,5 مىڭ, قانداستارعا 2,1 مىڭ گرانت بەرىلدى. العاش رەت مەرزىمدى اسكەري قىزمەت وتكەرگەن ازاماتتارعا 2 010 ءبىلىم بەرۋ گرانتى ءبولىندى», دەدى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك.
پرەمەر-مينيستر ۆەدومستۆو باسشىلارىنىڭ اتقارعان ءىسىن سارالاپ, قىركۇيەك ايىندا 115 مىڭ جاڭا وقۋشى ورنىنا ارنالعان 83 جاڭا مەكتەپ اشۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. ونىڭ قاتارىندا «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 57 ءبىلىم وشاعى پايدالانۋعا بەرىلەتىنىن نازارعا الدى. ءسويتىپ, ولاردىڭ تولىققاندى جۇمىسقا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى مىندەت ەكەنىن ەسكە سالدى.
«مەكتەپتەردەگى ءۇش اۋىسىمدا وقىتۋ ماسەلەسى دە بىرتىندەپ شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. ۇلتتىق جوبا شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ 9 وڭىرىندە 15 نىساندى اياقتاۋ ءىسىن جەدەلدەتۋ قاجەت. «سامۇرىق-قازىنا» قورى اكىمدىكتەرمەن بىرگە نىسانداردىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن», دەدى و.بەكتەنوۆ.
مەكتەپتەردە كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتاۋ قاجەت. بىرقاتار وڭىردە 34 مەكتەپ بويىنشا جۇمىس قارقىنى باياۋ كورىنەدى. بۇلار – الماتى قالاسى, اباي, باتىس قازاقستان, قىزىلوردا, اتىراۋ, اقتوبە, شىعىس قازاقستان, ۇلىتاۋ جانە الماتى وبلىستارى.
«اتالعان ءوڭىر اكىمدەرى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ ساپاسى مەن مەرزىمىندە ورىندالۋىن تىكەلەي باقىلاۋعا السىن. سونىمەن قاتار فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, روبوتتەحنيكا سياقتى ارناۋلى كابينەتتەردى دەر كەزىندە ساتىپ الۋ دا وزەكتى. قىركۇيەك ايىنا دەيىن تاعى دا كەمىندە 200 پاندىك كابينەتتى جابدىقتاۋ قاجەت», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – ماڭىزدى ماسەلە. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بىرىڭعاي قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن ەنگىزۋ جونىندەگى تاپسىرماسى ساپالى ءارى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ورىندالۋى كەرەك. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ليتسەنزياسى بار كۇزەت, تۋرنيكەتتەر, جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا قوسىلعان كامەرالار مىندەتتى تۇردە بولۋعا ءتيىس. مۇنىڭ بارلىعى وقۋ ورىندارىندا بالالاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرەدى.
«ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تەرروريزمگە قارسى قورعاۋ تالاپتارىنا سايكەستىگى تۇرعىسىنان ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن تەكسەرۋ جۇمىسىن جالعاستىرۋى قاجەت. بۇگىندە وڭىرلەردەگى جەكەمەنشىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ 30%-عا جۋىعى قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن. وسىعان نازار اۋدارۋ كەرەك», دەدى و.بەكتەنوۆ.
جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا مەملەكەت قولداۋىنا مۇقتاج بالالاردىڭ بارلىعىنا دەر كەزىندە ماتەريالدىق جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلۋگە ءتيىس. ول ءۇشىن بيىل 23 ملرد تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قاراجاتى كوزدەلگەن. بۇل كەمىندە 500 مىڭ بالانى الەۋمەتتىك قولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءوڭىر اكىمدەرى وسى جۇمىستى باقىلاۋعا الادى.
«وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ءوڭىر اكىمدىكتەرىمەن بىرگە 1 قىركۇيەككە دەيىن بارلىق وقۋشىنى وقۋلىقتاردىڭ تولىق جيىنتىعىمەن قامتاماسىز ەتسىن. مەكتەپتەگى تاماقتاندىرۋ ساپاسى بالالاردىڭ دەنساۋلىعى مەن دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى باعىت بولىپ سانالادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن ءوڭىر اكىمدىكتەرى تاماقتاندىرۋ ستاندارتتارى مەن سانيتاريالىق نورمالاردىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋى قاجەت», دەدى پرەمەر-مينيستر.
بيىل مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا كوللەدجدەرگە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم الۋ ءۇشىن 150 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت قابىلدانادى. كوللەدجدەر دۋالدى وقىتۋ, قامقورلىققا الۋ, وندىرىستىك تاجىريبە ارقىلى كاسىپورىندارمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. ءاربىر ستۋدەنت ەڭبەك نارىعىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ناقتى كاسىبي داعدىلارعا يە بولۋى شارت. سونداي-اق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ دە ايتىلدى. ينفراقۇرىلىم مەن جاتاقحانا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وقۋ باعدارلامالارىنىڭ زامان تالابىنا ساي بولۋىن دا نازاردا ۇستاعان ءلازىم. ماماندار تاپشى بولىپ وتىرعان ينجەنەرلىك, Iت, پەداگوگيكالىق, مەديتسينالىق باعىتتارعا ەرەكشە نازار اۋدارعان ءجون. ۇكىمەت باسشىسى بۇدان بولەك ءتيىستى ورگاندارعا بىرقاتار تاپسىرما جۇكتەدى.
ءبىرىنشى. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە اكىمدىكتەرمەن بىرگە ءبىر اي مەرزىمدە «ادال ازامات» بىرىڭعاي ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتسىن. بۇل تاربيە جانە وقىتۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا كەشەندى ءارى جان-جاقتى شارالار قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ «نازار اۋدارىڭىز, بالالار!» جەدەل الدىن الۋ شارالارىن ۇيىمداستىرىپ, وتكىزسىن. ونى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريا ەتسىن. ءوڭىر اكىمدىكتەرى ءبىلىم بەرۋ نىساندارى ماڭىنداعى, اسىرەسە جاڭادان پايدالانۋعا بەرىلەتىن مەكتەپتەردىڭ جول ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋى قاجەت. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىمەن بىرگە جۇيەلى تۇردە پروفيلاكتيكالىق ساباقتار, اتاپ ايتقاندا, مەكتەپ وقۋشىلارىمەن نەگىزگى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى, ونىڭ قاتارىندا جولداعى قاۋىپسىزدىك بويىنشا ينتەراكتيۆتى ساباقتار وتكىزسىن.
ءۇشىنشى. وقۋ-اعارتۋ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ پراكتيكالىق باعىتتا بولۋىنا باسا ءمان بەرۋ جونىندە شارالار قابىلداسىن. سونداي-اق وقۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ شارالارىن پىسىقتاۋ قاجەت.