سۋلى, نۋلى كوكشەتاۋ مەن قورعالجىننىڭ اراسىنداعى كۇمىس كولدەردە بالىق ورىستەتۋگە ابدەن بولادى. ەسىل وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسى اقمولا مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ اۋماعىندا بالىق رەسۋرستارىن جانە باسقا دا سۋ جانۋارلارىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى. ەسىل باسسەينى بويىنشا بالىق شارۋاشىلىعى قورىن حالىقارالىق ماڭىزى بار ەسىل وزەنى, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار سىلەتى جانە نۇرا وزەندەرى قۇرايدى. اقمولا وبلىسى اكىمدىگىنىڭ 2017 جىلعى 27 قازانداعى №ا-11/489 قاۋلىسىمەن جەرگىلىكتى ماڭىزى بار بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىندارىنىڭ تىزبەسىنە جالپى اۋدانى 166180,31 گەكتار جانە 715,5 شاقىرىم 632 سۋ ايدىنى ەنگىزىلدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعى قورى 2 328 سۋ ايدىنىن قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ 2019 جىلعى 4 ساۋىردەگى№ 256 قاۋلىسىمەن جەرگىلىكتى ماڭىزى بار بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىندارىنىڭ جانە ۋچاسكەلەرىنىڭ تىزبەسىنە جالپى اۋدانى 297 495,9 گەكتار 589 سۋ ايدىنى ەنگىزىلگەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەتتىڭ 2021 جىلعى ءساۋىر ايىنداعى №208 قاۋلىسىمەن ەلدىڭ بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسى دايىندالدى جانە بەكىتىلدى, ول كاسىپتىك بالىق اۋلاۋدان اكۆامادەنيەتكە, ياعني, بالىقتى جاساندى وسىرۋگە كوشۋدى جانە وسىرىلگەن بالىق كولەمىن 2030 جىلعا قاراي 270 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەيدى. جوعارىدا اتالعان باعدارلامانىڭ شەڭبەرىندە اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى 2021 جىلعى 11 ناۋرىزدا بەكىتكەن اقمولا وبلىسىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2021–2030 جىلدارعا ارنالعان وڭىرلىك باعدارلاماسى بار. تاياۋدا پرەزيدەنت «اكۆامادەنيەت تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. بۇل قۇجات باعالى بالىق وسىرۋگە زور مۇمكىندىك اشىپ وتىر.
الداعى ماقسات – جاڭا وندىرىستەر قۇرۋ, جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردى كەڭەيتۋ, باسەكەگە قابىلەتتى اكۆامادەنيەت وبەكتىلەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋ, سونداي-اق ولاردىڭ قورشاعان ورتا مەن ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن ەكولوگيالىق جانە سانيتارلىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ەسەبىنەن اكۆامادەنيەتتى تۇراقتى دامىتۋ. زاڭنىڭ نەگىزگى مىندەتى – ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتى دامىتۋ, يننوۆاتسيالىق جانە يندۋستريالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى قولداۋ, سونداي-اق, اكۆامادەنيەت سۋبەكتىلەرىن مەملەكەتتىك قولداۋ.
قازىر اقمولا وبلىسىندا جەرگىلىكتى ماڭىزى بار 632 بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىنىنىڭ 280 پايدالانۋشىسىنا 360 سۋ ايدىنى بەكىتىلسە, ونىڭ ىشىندە 169 پايدالانۋشىعا 216 سۋ قويماسى بەرىلىپ وتىر. 136 سۋ ايدىنى 109 پايدالانۋشىعا كاسىپتىك بالىق اۋلاۋ ءۇشىن پايدالانۋعا بەرىلگەن. جەرگىلىكتى سۋ ايدىندارى بويىنشا ليميت – 575,67 توننا. قازىر 550,82 توننا يگەرىلدى (جالپى كورسەتكىشتىڭ 95%-ى). 8 سۋ ايدىنى سپورتتىق-اۋەسقويلىق بالىق اۋلاۋ ءۇشىن 8 پايدالانۋشىعا بەكىتىلگەن. 2024 جىلى تاۋارلىق بالىق ءوسىرۋ كولەمى جوسپار بويىنشا 1 520 توننا بولسا, 1 549 توننا ءوسىرىلدى. بۇل ورايداعى جوسپار 102%-عا اسىرا ورىندالدى. تاۋارلىق بالىق وسىرۋگە 230 بالىق ءوسىرۋشى شارۋاشىلىق قاتىسىپ جاتىر. الداعى جوسپار دا اۋقىمدى. تاۋارلى بالىق تۇرلەرىن مەيلىنشە كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. 2025 جىلعا اقمولا وبلىسى بويىنشا تاۋارلىق بالىق ءوسىرۋ كولەمى 2000 تونناعا جەتەدى.
– زاڭ شەڭبەرىندە اكۆامادەنيەت سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىعى مەن مىندەتتەرى, اكۆامادەنيەت وبەكتىلەرىن ءوسىرۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇرگىزۋ شارتتارى, عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىندارى مەن جەر ۋچاسكەلەرىن بەرۋ جانە پايدالانۋ ءتارتىبى ايقىندالعان, – دەيدى ەسىل وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى نىعمەت قاۋاشەۆ, – اقمولا وبلىسى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبالار بويىنشا تاراتىپ ايتۋعا ابدەن بولادى. تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ اققايىڭ كەنتىندە «Poseydon» جشس جىلىنا 100 توننا فورەل جانە بەكىرە تۇقىمداس بالىقتاردى ءوسىرۋ, ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا اۆتوماتتاندىرىلعان بالىق فەرماسىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. «پروگرەسس-اگرو» سەرىكتەستىگى ستەپنوگورسك قالاسىندا ورنالاسقان. بالىق جانە بالىق وتىرعىزۋ ماتەريالدارىن ءوسىرۋ جانە ساتۋ جىلىنا 40 توننا توڭىرەگىندە. ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن شاباقتاردى ءوسىرۋ جانە ۋىلدىرىقتى ينكۋباتسيالاۋ تسەحى سالىندى. كەمپىرقوساق فورەل شاباقتارىن قارقىندى ءوسىرۋ ءۇشىن 50 تەكشە مەتر جاڭا زاماناۋي تسەحتى ىسكە قوسۋ بويىنشا دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بالىق وسىرۋمەن بىرگە وزەن-كولدەردەگى بالىقتى ساقتاۋ, كۇزەتۋ مىندەتى دە مۇلتىكسىز اتقارىلۋدا. 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ ينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرى 322 اكىمشىلىك ماتەريال تولتىرعان. زاڭ بۇزۋشىلارعا 6 983 532 تەڭگە كولەمىندە 322 ايىپپۇل سالىنىپتى. ولاردان اۋلانعان بالىق تاركىلەنگەن. زاڭ بۇزۋشىلار تابيعاتقا 117665 تەڭگە مولشەرىندە زالال كەلتىردى. 23 زاڭسىز بالىق اۋلاۋ قۇرالى الىندى. قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان جوق. بالىق رەسۋرستارىن جانە باسقا دا سۋ جانۋارلارىن ساقتاۋعا باعىتتالعان «ۋىلدىرىق شاشۋ» بالىق قورعاۋ اكتسياسى كەزىندە 216 ءتارتىپ بۇزۋشىلىق انىقتالدى.
كۇمىس كولدەردىڭ جاعالاۋىن تازالاۋ, جالپى, تابيعاتقا قامقورلىق جاساۋ جايى دا جاقسارىپ كەلەدى. «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىندا جانە بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ بۇيرىعى نەگىزىندە كوكتەمگى كەزەڭدە ەسىل باسسەينىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىندارىندا «تازا سۋ ايدىندارى» تابيعات قورعاۋ اكتسياسى وتكىزىلەدى. اكتسيانىڭ ماقساتى – بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىندارىن تاستالعان بالىق اۋلاۋ تورلارىنان تازارتۋ, جاعالاۋ اۋماقتارىن جيناۋ. وعان ەرىكتىلەر, ستۋدەنتتەر, تابيعات پايدالانۋشىلار, ينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرى جانە باسقا دا وسى ماسەلەگە بەيجاي قارامايتىن ازاماتتار قاتىسادى. بيىل اكتسيا 15 ساۋىردە باستالىپ, 31 مامىردا اياقتالدى. وسى كەزەڭدە 36 توننادان استام قاتتى تۇرمىستىق قوقىس جينالىپ, شىعارىلدى, سۋ قويمالارىنان 181 تاستالعان بالىق اۋلاۋ تورلارى, 49 دانا ىلگەكتەر الىندى. اكتسياعا بارلىعى 415 ادام قاتىسىپ, 105 تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى.
اقمولا وبلىسى