پلاستيكالىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەپ, ەكولوگيالىق تازا ساياباق جيھازىن شىعاراتىن «Ecomaf» جشس زاۋىتى – 2020 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان وتاندىق كومپانيا. كاسىپورىن ەلدە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ پوليمەر قالدىقتارىن قۇممەن ارالاستىرا وتىرىپ, قايتا وڭدەۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. بۇل ءادىس ارقىلى قالالىق ينفراقۇرىلىمعا ارنالعان بەرىك ءارى ۇزاققا شىدايتىن بۇيىمدار وندىرىلەدى. تانىمال بۇيىمدار قاتارىندا ورىندىق, قوقىس جاشىگى, ويىن الاڭى جابدىقتارى, گۇل قۇمىراcى سىندى تۇرمىسقا قاجەتتى ءتۇرلى زات بار.
«ونىمدەر تابيعي تاسپەن سالىستىرۋعا كەلەتىن وتە بەرىك, ۆانداليزم مەن توزۋعا ءتوزىمدى, ىلعالعا, شىرۋگە جانە بيولوگيالىق ىدىراۋعا ۇشىرامايدى. سونداي-اق –60°C-تان +70°C-قا دەيىنگى تەمپەراتۋرادا قاسيەتتەرىن ساقتاپ, ەكولوگيالىق تازا ءارى ۇزاق مەرزىمگە شىدامدىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. كاسىپورىن 30% وڭدەلگەن پوليمەر مەن 70% قۇمدى ارالاستىرۋ ارقىلى جىل سايىن 100 تونناعا دەيىن پلاستيكالىق قالدىقتى قايتا وڭدەيدى. بۇل – قورشاعان ورتاعا تۇسەتىن سالماقتى ازايتۋ مەن ەلدە تۇراقتى دامۋ قاعيداتتارىن ىلگەرىلەتۋ ىسىنە قوسىلعان ەلەۋلى ۇلەس», دەدى زاۋىت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى عاينۇر توقتاروۆ.
مۇنداي تاجىريبە الىس-جاقىن شەتەلدە دە بار. مىسالى, امستەردامدا پلاستيك قالدىقتارىنان 3D ورىندىقتارى جاسالادى. روتتەردامدىق «The New Raw» ستۋدياسى نيدەرلاند استاناسىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن تۇرمىستىق پلاستيك قالدىقتارىن ءساندى قوعامدىق جيھازعا اينالدىراتىن ەرەكشە جوبانى ىسكە قوسقان. ال بىزدەگى «Ecomaf» ونىمدەردى تاپسىرىس بويىنشا عانا جاسايدى. ال تاپسىرىس دەگەن ازىرشە جەتكىلىكتى كورىنەدى. تۇتىنۋشىلار قاتارىندا قۇرىلىس كومپانيالارى مەن قالالىق اكىمدىك تە بار.
«قازىر رەسمي تۇردە 10 ادام, جالدامالى تاعى 15 ادام جۇمىس ىستەپ ءجۇر. تاپسىرىس كوبەيگەن شاقتا تاعى قوسىمشا جۇمىس كۇشىن الۋعا تۋرا كەلەدى. نەگىزگى مامانداردى ءوزىمىز وسىندا ۇيرەتەمىز. ءسويتىپ, ءبىر كاسىپ يەسى ەتىپ شىعارامىز. ورىندىق جيناۋشىلار مەن تەمىر دانەكەرلەۋشىلەر بار. ال قاجەت شيكىزات وسى استانادا جەتىپ ارتىلادى. بىلە بىلگەنگە ۇلكەن ورىندىقتىڭ سالماعى 200–250 كيلو بولادى. تىم اۋىر. ونى وڭايشىلىقپەن سىندىرىپ, ءبۇلدىرۋ مۇمكىن ەمەس. سونىمەن قاتار ۇرلاۋعا, باسقا جەرگە قوزعاپ قويۋعا تىم قولايسىز. كىشى ورىندىقتاردىڭ سالماعى 70–100 كيلو تارتادى», دەدى زاۋىت وكىلى.
كاسىپورىنداعى جۇمىسشى جالاقىسى 320 مىڭ تەڭگەدەن باستالىپ, ەڭبەگى مەن كاسىبىنە قاراي جوعارىلاي بەرەدى. ماتەريالدى قىزدىرىپ بالقىتاتىن پەشتەردى باقىلايتىن وپەراتورلار 3 اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ ەڭبەكاقىسى – 350 مىڭ تەڭگە. سونداي-اق قوسىمشا جۇمىس بولسا, ارتىق ساعاتىنا تاعى تولەنەدى.
زاۋىتتا قاۋىپسىزدىك شارالارى مەن قوندىرعىلارى جۇمىس ىستەپ تۇرسا دا سالافان جانە ءتۇرلى پلاستيك بالقىتىلىپ, كۇيدىرىلەتىندىكتەن كەڭسىرىك قاپقان ىس پەن جاعىمسىز ءيىس باس اۋىرتادى. ازىرشە جۇمىسشىلارعا دەنساۋلىققا قاتىستى تولەم جانە ارنايى سۋسىن بەرىلمەيدى ەكەن. شەبەر-تەحنولوگ نۇرباقىت ەلەۋسىزوۆ «دەنساۋلىققا قاتىستى تولەم كەلەشەكتە بولادى دەگەن ءۇمىتىمىز جوق ەمەس. ال ارنايى جۇمىس كيىمى جىل سايىن بەرىلىپ تۇرادى», دەدى.