• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قارجى 26 ماۋسىم, 2025

تاپشىلىق – داعدارىس ەمەس

51 رەت
كورسەتىلدى

2025 جىلدىڭ العاشقى 5 ايىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ءتۇسىمى جوس­پاردان 1,2 ترلن تەڭگەگە كەم بولدى. الايدا ۇكىمەت شىعىنداردى 1 ترلن تەڭگەگە قىسقارتىپ, تاپشىلىقتى 1,03 ترلن تەڭگەمەن شەكتەدى. قارجى مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, 1 ماۋسىمعا دەيىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 8,8 ترلن تەڭگە ءتۇستى. بۇل جوسپارلانعان 10 ترلن تەڭگەدەن 12%-عا از. اسىرەسە سالىقتىق تۇسىمدەر ايتارلىقتاي تومەندەپ, 5,54 ترلن تەڭگە بولدى (جوسپار 5,61 ترلن تەڭگە). ققس بويىنشا ءتۇسىم 8,1%-عا ورىندالماي قالعان. كەرىسىنشە, سالىقتان تىس تۇسىمدەر 38%-عا اسىرا ورىندالىپتى.

«بيۋدجەت تاپشىلىعى – داعدارىس­تىڭ ەمەس, دامۋدىڭ كورىنىسى. ول ءاردايىم جاعىمسىز دۇنيە رەتىندە قاراستىرىلماۋى كەرەك. كەيدە مەملەكەت ءۇشىن ءدال قازىرگى ساتتە كوبى­رەك جۇمساۋ بولاشاقتاعى تۇراق­تىلىق پەن ءوسىمنىڭ العىشارتى بولادى. بۇل اسىرەسە ينفراقۇرىلىم, ءبىلىم, مەديتسينا سەكىلدى سالالارعا قاتىستى. كەيىنگى 20 جىلدا ءىجو-ءنىڭ 2-3%-ى شەگىندەگى تاپشىلىقپەن ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. بۇل – حالىقارالىق تاجىريبەدە قاۋىپسىز كورسەتكىش. دامىعان ەلدەردە بۇل شەك 5-8%-عا دەيىن جەتىپ جاتادى. ال ءبىز ءالى كۇنگە دەيىن مۇنداي قالىپتى جاع­داي­دان ۇرەي كورەمىز. بىزدە, وكىنىشكە قاراي, ۇلتتىق قوردان ترانسفەرت ازايۋى تاپشىلىقتى ۆيزۋالدى تۇردە ۇل­كەي­تىپ كورسەتىپ وتىر», دەيدى ەكونوميست ولجاس قۇدايبەرگەنوۆ.

سارالاپ قاراساق, تاپشىلىقتىڭ نەگىزگى سەبەبى – ۇلتتىق قوردان تۇسەتىن ترانسفەرتتەردىڭ ازايۋى. جوسپارلانعان 3,875 ترلن تەڭگەنىڭ ورنىنا 2,62 ترلن تەڭگە عانا ءبولىندى. سونىڭ ىشىندە, 2 ترلن تەڭگە – كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت, 620 ملرد تەڭگە – ماقساتتى ترانسفەرت. بۇل ۇدەرىس تاپشىلىقتىڭ تەرەڭدەۋىنە اسەر ەتتى.

«تاپشىلىقتى ازايتقىمىز كەلسە, وندا كولەڭكەلى ەكونوميكامەن كۇرەستى ءبىرىنشى ورىنعا قويۋىمىز كەرەك. قازىر ءىجو-ءنىڭ كەمىندە 30%-ى, ەڭبەكاقى تولەمدەرىنىڭ 50%-ى كولەڭكەدە ءجۇر. بۇل قازىنادان ۇلكەن رەزەرۆ جاسىرىنىپ جاتقانىن بىلدىرەدى. وسى كولەمدى اشىق ەكونوميكاعا الىپ شىعۋ ارقىلى عانا تاپشىلىقتى تۇبەگەيلى قىسقارتا الامىز. قازىرگى بيۋدجەتتىڭ قۇرىلىمى – ەسكى جۇيە. ول 2000 جىلدارداعى جاع­­دايعا بەيىمدەلىپ جاسالعان. سونى وز­گەرتسەك ەلىمىز 3-4 جىلدا پروفي­­­تسيت­تىك بيۋدجەتكە شىعادى», دەيدى ساراپشى.

سوڭعى جاڭالىقتار