الماتى ماڭىندا كلاستەردى ىسكە قوسۋ – ءتۋريزمدى ودان ءارى دامىتۋدى كوزدەپ, ايماقتىق الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا ۇلەس قوسادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ەكولوگيالىق كەپىلدىكتەر جانە «جاسىل» سەرتيفيكاتتاۋ
جوبا حالىقارالىق ستاندارتتار مەن ەكولوگيالىق اسپەكتىلەرگە نەگىزدەلەدى. جاڭا ءتاسىل تۇراقتى دامۋعا نەگىزدەلگەن – بۇل ورماندى جاپپاي وتاماي, لاندشافتقا مينيمالدى ارالاسۋ. زاماناۋي دىبىسسىز اسپالى جولدار قولدانىلادى. مىسالى: اۆستريا مەن شۆەيتساريادا بيوارتۇرلىلىكتى ساقتاي وتىرىپ, ءىرى كۋرورتتار ۇلتتىق ساياباقتاردا جۇمىس ىستەيدى.
تاۋەلسىز اۋديت جۇرگىزۋ, حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋى, بيوالۋانتۇرلىلىك مونيتورينگى, «جاسىل سەرتيفيكاتتاۋ» جوسپارلانىپ جاتىر. بۇل ءتاسىل تۇراقتىلىقتى تاۋەكەلدەن نارىقتىق ارتىقشىلىققا اينالدىرادى.
حالىقتىڭ بارلىق توبىنىڭ قول جەتكىزۋى
ينفراقۇرىلىم «Design for All» قاعيداتى: ىڭعايلى گوندولالار, Family & Accessible ساناتىنداعى كەڭ جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولدارى, ەلەكتر اۆتوبۋستارى بويىنشا جوبالانادى. بۇل بالالارعا, قارتتارعا جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا تاۋعا شىعۋعا جول اشادى, ولار بۇگىندە 1500 مەتردەن ارتىق بيىكتىككە قاۋىپسىز كوتەرىلۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلعان. سونىمەن قاتار تاريفتىك تورعا بيۋدجەتتىك فورماتتار – كەمپينگتەر, گلامپينگتەر جانە جاتاقحانالار كىرەدى, سوندىقتان كۋرورت «تاڭداۋلىلار» كلۋبىنا اينالمايدى. ينكليۋزيۆتى ءتاسىل جوبانىڭ الەۋمەتتىك قۇندىلىعىن ارتتىرادى جانە ماقساتتى نارىقتى كەڭەيتەدى.
«شىمبۇلاق» جانە «وي-قاراعاي» سينەرگياسى
ەكى ءساتتى تۋريستىك ياكور وزدەرىنىڭ تابىستىلىعىن دالەلدەدى: ولار جىلىنا 2 ميلليوننان استام قوناق قابىلدايدى. ارقان بايلامدارىن, ۆەلوسيپەد جولدارىن جانە جاياۋ ءجۇرۋ جولدارىن جاساۋ شاشىراڭقى نىسانداردى ءبىرتۇتاس ەكوجۇيەگە اينالدىرادى, تۇرۋدىڭ ورتاشا ۇزاقتىعىن جانە ءبىر تۋريستەن تۇسەتىن تولەمدى ارتتىرادى. دايىن ينجەنەريا ەسەبىنەن كۇردەلى شىعىندار شامامەن 30%-عا, ال ەنگىزۋ مەرزىمى «نولدەن باستاپ» ورىندارعا قاراعاندا 2-3 جىلعا ازايادى. بۇل تۋريستىك ءونىمدى كوپجىلدىق ينفراقۇرىلىمدىق كىدىرىستەرسىز كەڭەيتۋدىڭ سيرەك مۇمكىندىگى.
تاۋ شاڭعىسى كۋرورتتارىنىڭ الەمدىك رەيتينگىندە ساناۋلىسى عانا – اقش-تاعى سولت-لەيك-سيتي جانە جاپونياداعى ساپپورو وسىنداي لوگيستيكانى ۇسىنا الادى. مەگاپوليستىڭ جاقىندىعى اۋە قوزعالىسىنا جانە تۇراقسىز تۋريستىك اعىنعا تاۋەلسىز كەلۋشىلەردىڭ تۇراقتى اعىنىن بىلدىرەدى. قالا تۇرعىندارى ءۇشىن بۇل ۇزاق جول ءجۇرۋسىز دەمالىس كۇندەرىنىڭ جاڭا فورماتى; ينۆەستور ءۇشىن – كليەنتتەردىڭ اسا ۇلكەن بازاسى. مۇنداي گەوگرافيالىق بونۋس ءوزىن-ءوزى اقتاۋدى تەزدەتەدى جانە حالىقارالىق سەرىكتەستەر ءۇشىن كلاستەردىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرادى.
«تابيعاتتى قورعاۋ ەكونوميكاسى»
تۋريستىك الىم ۇلتتىق پاركتىڭ بيۋدجەتىندە ماقساتتى تۇردە قالادى جانە پاترۋلدەۋگە, ورتكە قارسى جۇمىستارعا جانە قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋعا جۇمسالادى. وسىلايشا, تۋريست تەك اسەرى ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تاڭداناتىن لاندشافتتى ساقتاۋ ءۇشىن دە تولەيدى. نورۆەگيانىڭ تاجىريبەسى كەلەسىنى كورسەتەدى: دۇرىس باسقارۋ كەزىندە اتالعان تولەم ساياباقتىڭ كۇزەت شىعىندارىنىڭ 60%-نا دەيىن جابادى. ەكونوميكانى ەكولوگياعا ەنگىزۋ تابيعاتتى قورعاۋدى ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن پروتسەسس ەتەدى.
ايماقتىق باسەكەلەستىك جارىسى
وزبەكستان قازىردىڭ وزىندە سەگىز تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىن سالىپ جاتىر, قىرعىزستان ەقتا-دان 250 كم تراسساداعى جوباعا 16,5 مىڭ گا ءبولدى. ەگەر قازاقستان كەشىكسە, تولەمگە قابىلەتى اعىنى سالىقتارمەن جانە جۇمىس ورىندارىمەن بىرگە كورشىلەرگە قايتا بولىنەدى. ەڭ جاقسى تابيعي جاعدايلارعا يە بولا وتىرا بىزگە ماڭىزدى برەندسىز ەكىنشى باعىت بولىپ قالۋ قاۋپى بار. كلاستەردى ىسكە قوسۋ – ءسان-سالتانات ەمەس, ورتالىق ازيانىڭ تاۋ تۋريزمىندە كوشباسشىلىقتى ساقتاپ قالۋ قاجەتتىلىگى.
Smart Mountain: تسيفرلىق قاۋىپسىزدىك جانە قىزمەت كورسەتۋ تەحنولوگيالارى
جوبا قار كوشكىنى قاۋپى IoT داتچيكتەرىن, ski-pass بيلەتتەرىنە كونتاكتىسىز تولەۋدى, تراسسالاردى جۇكتەۋدىڭ big-data تالداۋىن جانە پاترۋلدىك درونداردى ەنگىزەدى. بۇل قۇتقارۋشىلاردىڭ رەاكتسيا ۋاقىتىن ءۇش مينۋتقا دەيىن قىسقارتادى جانە قوناقتارعا ۇسىنىستى جەكەلەندىرەدى. تەحنولوگيا جاس اۋديتوريانىڭ ادالدىعىن ارتتىرادى جانە كلاستەردى sport-tech-ستارتاپتار ءۇشىن تارتىمدى الاڭعا اينالدىرادى. زاماناۋي سەرۆيس پەن قاۋىپسىزدىك-جاھاندىق نارىقتاعى باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتىڭ باستى فاكتورى.
ايماقتىق الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق
تۋريستىك كلاستەر تاۋلى ايماقتاعى ەلدى مەكەندەردى جانداندىرادى: فەرمەرلىك ونىمدەرگە, قولونەر كادەسىيلارىنا جانە گيد قىزمەتتەرىنە سۇرانىس شوب-تى ىنتالاندىرادى. جاستار مەگاپوليستەرگە نەمەسە شەتەلگە قونىس اۋدارماي, ۇيدە وتىرىپ مانسابىن وسىرۋگە مۇمكىندىك الادى. بۇل الەۋمەتتىك شيەلەنىستى ازايتادى جانە اڭعارلاردىڭ مادەني مۇراسىن ساقتايدى. كىرىستەردى «جوعارىدان تومەنگە» قايتا ءبولۋ دامۋدى شىنىمەن ينكليۋزيۆتى ەتەدى.