پاۆلوداردا مايدانگەر جازۋشى, ون ەكى جىل عۇمىرىن اسكەرگە بەرگەن قالمۇقان يسابايدىڭ فاشيستەردىڭ بۋحەنۆالد ازاپتاۋ لاگەرىنەن ءوز قولىمەن سالعان سۋرەتتەرىنىڭ تۇپنۇسقاسى ساقتالىپ تۇر.
بيىل ايگىلى جازۋشىنىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر. قالامگەر شەبەر جازۋشىلىعىمەن قوسا, مىقتى سۋرەتشى بولعانىن دا ەكىنىڭ ءبىرى بىلە بەرمەس. سوعىس جىلدارى مايداندىق گازەتتەردىڭ بەتىن بەزەندىرۋگە تۇراقتى اتسالىسىپ, ءتۇرلى كاريكاتۋرالار سالعان. ونىڭ, اسىرەسە سوعىستان كەيىن گەرمانيا جەرىندە قالىپ, فاشيستەردىڭ ازاپتاۋ لاگەرلەرىندەگى سۇمدىقتاردى ءوز كوزىمەن كورىپ, قاعازعا تۇسىرگەنى دە ءمالىم. الايدا ونداي سۋرەتتەر ول زاماندا جاريالاۋعا بولمايتىن قۇپيا سانالعاندىقتان, مايدانگەردىڭ ءوز قولىمەن اق قاعازعا تۇسىرگەن كەسكىندەرى ۇزاق جىلدار ۇيىندە ساقتالىپ كەلگەن.
– سوعىستان كەيىنگى جىلدارى يلمەناۋ قالاسىندا ءبىراز ۋاقىت كومەندانت بولعان ايگىلى جازۋشى كەڭەس جاۋىنگەرلەرىن ازاپقا سالعان فاشيستىك لاگەرلەردى كورگەن. سونىڭ ءبىرى – ادام ايتقىسىز جاۋىزدىق ارەكەتتەر جاسالعان بۋحەنۆالد لاگەرى. قالمۇقان يساباي ۇلى سول جەردەگى مۋزەيدە بولىپ, كوپتەگەن ازاپتاۋ ماشينالارىنىڭ, كەسكىندەردىڭ كوشىرمەلەرىن, ءوزى ەستىگەن قارالى وقيعالاردىڭ جەلىسىن بەينەلەگەن. بۇل تۇپنۇسقا سۋرەتتەردى جۋىقتا ءوز مۋزەيىمىزدىڭ قورىنان تاپتىق. ۇزاق ۋاقىت ەلەۋسىز قالىپ قويعان ەكەن, – دەيدى پاۆلودار وبلىستىق بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر مۋزەيىنىڭ باسشىسى ەربول قايىروۆ.
سالىنعانىنا 80 جىلعا جۋىق ۋاقىت وتكەن كەسكىندەمەلەردە كەڭەس اسكەرلەرىن ۇرۋ ءۇشىن قولدانىلعان سويىل تۇرلەرى, وفيتسەرلەر مەن كوميسسارلاردى اتۋ ساتتەرى, كاتىن ورمانىنداعى وقيعا, ت.ب. بەينەلەنگەن.
پاۆلودار وبلىسى